Endurnýjun óperuforms

Óperumiðillinn fær nú yfirhalningu í breska sjónvarpinu. Ætli íslenskir óperuunnendur geti lært eitthvað af þeirri frumlegu tilraun?

Að undanförnu hefur verið deilt töluvert um óperur og áherslur á síðum íslenskra blaða en sitt sýnist hverjum um þau stykki sem færð eru á fjalir í Ingólfsstræti.

Nú reyna Bretar á þanþol óperumiðilsins, sem sumir hérlendir fúlsa við og kalla gamaldags, því háðfuglinn og tónskáldið Richard Thomas er búin að koma óperunni á frumlegan hátt inn í afþreyingardagskrá breska ríkissjónvarpsins. Vefrit bresku dagblaðanna The Independent og Tele-graph greindu nýlega frá þessu.

Tónskáldið Thomas kom sér á kortið með óperunni um Jerry Springer sem hann samdi með félaga sínum Stewart Lee en hún fjallar um einn meistara lágkúrunnar, spjallþáttakónginn Springer og hyski hans. Ópera sú var frumsýnd 2003 en hún er nú margverðlaunuð þrátt fyrir að vekja litla hylli meðal trúrækins fólks; kvörtunum rigndi inn þegar verkið var sýnt í sjónvarpi – sjálfur Jesú Kristur er sýndur samkynhneigður í því stykki og félagar í Ku Klux Klan sjást þar stíga fjörugan steppdans.

Nú er Thomas búinn að skrifa sex litla söngleiki sem eru til sýninga á sjónvarpsrásinni BBC2. Þættir þeir byggja, líkt og Spring-er-óperan, á sjónvarpsefni en Thomas leitar fanga í raunveruleikasjónvarpsþáttum, breskum heimildamyndum og hámenningarlegri dagskrárgerð en vitanlega snýr hann út úr öllu saman.

Þættirnir sem hér um ræðir heita The Apprentice, Question Time, The South Bank Show, Panorama og Wife Swap en þá er búið að afbaka og sjóða niður í hálftíma langar óperur þar sem lágmenningin mætir hámenningunni á svaðalegan hátt. Blótsyrði, uppköst og munnmök eru í það minnsta ekki viðtekin viðfangsefni í óperum – hvað þá þær gjörðir að sprengja spendýr í loft upp.

Thomas er sjálfmenntað tónskáld og óttalegt undrabarn í músík af lýsingunum að dæma. Hann er einnig reynslumikill uppistandari og kveðst hafa þá hugsjón að gleðja fólk. Áhorfendur verða síðan að dæma um hvernig til tekst en mögulega fær hann fleiri til þess að vilja forvitnast um óperur.