Orðsporið getur enn versnað

Það mat alþjóðlega tryggingafyrirtækisins Aon að Ísland sé sízt allra Vestur-Evrópuríkja fallið til fjárfestinga kemur engum á óvart sem fylgzt hefur með þróun mála hér á landi undanfarin ár. Eins og fram kom í Fréttablaðinu í gær skipar fyrirtækið Íslandi á bekk með ríkjum á borð við Egyptaland, Rússland, Kína, Tyrkland, Lettland og Albaníu. Heldur skárra þykir að fjárfesta í ríkjum eins og Mexíkó, Marokkó, Litháen, Búlgaríu og Túnis.

Þrátt fyrir fyrirheit í stjórnarsáttmála um að „stuðla að beinum erlendum fjárfestingum“ hefur ríkisstjórnin hreinlega lagt sig í framkróka að fæla erlenda fjárfesta frá landinu. Í stað þess að reyna að draga úr þeim hömlum sem fyrir voru, til dæmis á fjárfestingum í sjávarútvegs- og orkugeiranum, og leitast við að vega upp ókosti sem erfitt er að losna við til skemmri tíma litið, á borð við veikan gjaldmiðil og gjaldeyrishöft, hefur ríkisstjórnin enn aukið á óvissu sem fylgir fjárfestingum á Íslandi. Og óvissa er einmitt það sem alþjóðlegir fjárfestar reyna af fremsta megni að forðast.

Lítt ígrundaðar breytingar hafa verið gerðar á skattaumhverfinu sem eru íþyngjandi fyrir fjárfesta sem hér eru fyrir og líklegar til að fæla ný fyrirtæki frá. Sömuleiðis hafa mögulegir fjárfestar rekið sig á að séu þeir ekki stjórnvöldum þóknanlegir getur gengið afar hægt að fá svör við fyrirspurnum og beiðnum um upplýsingar. Dæmi um það er hollenzka fyrirtækið ECA, sem hugðist fjárfesta í flugstarfsemi á Keflavíkurflugvelli.

Þetta eru þó smámunir miðað við þann skaða sem hringlandahátturinn og hamagangurinn í kringum fjárfestingu Magma Energy í HS orku hefur valdið. Annar stjórnarflokkurinn hefur margítrekað að hann vilji ógilda kaupsamninginn og þjóðnýta fyrirtækið, þvert á lög og alþjóðasamninga. Fullyrðingum um sölu orkuauðlindanna hefur sömuleiðis verið haldið á lofti, þótt þær eigi sér enga stoð í veruleikanum. Og þá er ótalin furðuleg forsaga, sem bendir til að ráðamenn hafi meðvitað viljað koma í veg fyrir aðra stóra erlenda fjárfestingu, uppbyggingu álvers Norðuráls í Helguvík.

Tal um þjóðnýtingu og ógildingu löglegra samninga sem þegar hafa verið gerðir er vísasta leiðin til að tryggja að erlendir fjárfestar forði sér á harðahlaupum. Af sama toga eru vangaveltur um að breyta eigi þeirri framkvæmd sem viðgengizt hefur lengi, eins og nú er raunin þegar stjórnarliðar ræða hvort leyfa eigi kaup kínverska athafnamannsins Huangs Nubo á Grímsstöðum á Fjöllum í því skyni að fjárfesta tugi milljarða í nýsköpunarverkefni í ferðaþjónustu.

Aðalsteinn Leifsson, lektor við Háskólann í Reykjavík, bendir réttilega á það í grein hér í blaðinu í gær að verði Huang Nubo neitað um heimild til að fjárfesta á Íslandi, verði að styðja þá ákvörðun hlutlægum og málefnalegum rökum. Annars muni orðspor Íslands bíða enn frekari hnekki.

Við komumst reyndar ekki neðar á lista Vestur-Evrópuríkja. En það væri leiðinlegt ef við dyttum niður fyrir flest gömlu kommúnistaríkin.