46,4 milljarða króna tekjuafgangur af ríkissjóði

Tekjuafgangur ríkissjóðs á liðnu ári nam 46,4 milljörðum króna sem er betri afkoma en gert var ráð fyrir. Mestu munaði um tekjur af bankaskattinum svokallaða og háum arðgreiðslum, meðal annars frá Landsbankanum. 

Gjöld ríkissjóðs voru þá einnig umfram heimildir. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Lánamálum ríkisins.

Tekjur ríkissjóðs á árinu 2014 námu 688,9 milljörðum króna og jafngildir það 34,6 prósent af landsframleiðslu ársins. Meðalvísitala neysluverðs hækkaði um 2,0 prósent á milli áranna 2013 og 2014, þannig að tekjurnar hækkuðu um 14,2 prósent að raungildi á milli ára.

Gjöld ríkissjóðs á árinu 2014 voru að fjárhæð 642,3 milljarða króna en það er um 12,7 milljörðum króna undir heildarfjárheimildum ársins sem nemur 1,9 prósentum. Ríkisútgjöld síðasta árs voru umfram heimildir fjárlaga en voru samþykkt með fjáraukalögum sem fólu í sér hækkun að fjárhæð 30,2 milljarða. 

Hækkunin skýrist í aðalatriðum af fimm þáttum:

 a) 16,0 milljörðum króna vegna flýtingar á niðurfærslu verðtryggðra húsnæðisskulda;

 b) 4,8 milljörðum króna vegna hækkaðra lífeyrisgreiðslna og samninga um yfirtöku lífeyrisskuldbindinga af hjúkrunarheimilum; 

c) 3,3 milljörðum króna vegna hækkunar á fjármagnskostnaði ríkissjóðs frá áætlun;

 d) 2,8 milljörðum króna vegna fjármagnstekjuskatts af auknum arðgreiðslum til ríkissjóðs; 

e) 1,8 milljörðum króna vegna endurmats á útgjöldum almannatrygginga og sjúkratrygginga.

Mismunur á tekjum og gjöldum ríkissjóðs á liðnu ári reiknast því um 46,4 milljarðar króna, samanborið við 0,7 milljarða króna tekjuhalla árið áður.

Mest hækkun er í tekjum af gjöldum á bankastarfsemi en tekjur af bankaskattinum svokallaða námu 36,5 milljörðum króna árinu 2014 samanborið við 3,6 milljarða króna árið 2013. Lögum um skattinn var breytt á árinu 2013 en það fól í sér hækkun skatthlutfallsins og útvíkkun skattstofnsins. Þær ráðstafanir voru hluti af aðgerðum stjórnvalda í tengslum við niðurfærslu á verðtryggðum húsnæðisskuldum heimila.

Þá skilaði auðlegðarskatturinn, sem reiknast af eignum umfram 100 milljónir króna í tilfelli hjóna og umfram 75 milljónir króna hjá einstaklingi, 10.8 milljörðum króna í ríkiskassann á síðasta ári.