Staðan svipuð og í Þýskalandi

Vaxtamunur á Íslandi er sá sami og vaxtamunur í Þýskalandi, Bretlandi og Kanada séu bornir saman bankar af svipaðri stærð. Þetta er niðurstaða nýrrar rannsóknar Greiningardeildar Arion banka á vaxtamun. Þar kemur fram að vaxtamunur íslenskra útlánastofnana, eða hlutfall hreinna vaxtatekna af heildareignum, er 2,3 prósent.

Í rannsókn Greiningardeildarinnar var skoðað úrtak 135 banka sem eru á lista The Banker yfir 1.000 stærstu banka heims. Skoðaðir voru bankar sem voru nálægt íslensku bönkunum í stærð, með efnahagsreikninga á bilinu 450-2.300 milljarða króna.

Umræðan um mikinn vaxtamun íslensku bankanna hefur verið áberandi á síðustu árum. Hann kom síðast til tals eftir að bankarnir birtu ársreikninga fyrir árið 2014 og þar áður í janúar, þegar hagfræðingur VR benti á í fjölmiðlum að vaxtamunurinn hefði aukist þegar vextir Seðlabanka Íslands voru lækkaðir í nóvember.

Ef vaxtamunurinn er borinn saman við stærstu banka á Norðurlöndunum er hann sláandi. Þannig kemur til dæmis fram í kynningu Íslandsbanka á afkomu síðasta árs að vaxtamunur bankans hafi verið 3,0 prósent, en hjá SEB 1,0 prósent, hjá Swedbank var hann 1,3 prósent, hjá Danske Bank 0,7 prósent og hjá Nordea var hann 0,9 prósent. Vaxtamunurinn hjá Íbúðalánasjóði er 0,3 prósent. Hjá Landsbankanum er hann 2,4 prósent samkvæmt ársreikningi fyrir 2014 og hjá Arion er hann 2,8 prósent. Höskuldur Ólafsson, bankastjóri Arion, segir óraunhæft að bera saman vaxtamun íslensku bankanna við þessa áðurnefndu banka á Norðurlöndunum. Stóru bankarnir á Norðurlöndunum eru allir á lista yfir 100 stærstu banka í Evrópu en íslensku bankarnir komast ekki á þann lista.

Í úrtaki því sem Greiningardeild Arion styðst við í rannsókninni eru fjórir íslenskir bankar, Arion, Íslandsbanki, Landsbankinn og Íbúðalánasjóður, bornir saman við banka á Norðurlöndunum, í Evrópu og Bandaríkjunum sem eru af svipaðri stærð. Í samanburði við önnur Norðurlönd sést að vaxtamunur er mestur á Íslandi eða um 2,3 prósent. Hann er næstmestur í Danmörku eða um tvö prósent en minnstur í Finnlandi, eða 1,1 prósent. Að sama skapi er eiginfjárhlutfall íslensku bankanna hærra, vanskil eru meiri og hlutfall áhættuveginna eigna er hærra.

Sé vaxtamunurinn borinn saman við vaxtamun í öðrum löndum sést að hann er 2,3, prósent í Þýskalandi og 2,2 prósent í Hollandi. Vaxtamunurinn er öllu minni í Portúgal eða 1,4 prósent og 1,2 prósent í Belgíu. Á Spáni er hann 0,8 prósent.

Samkvæmt niðurstöðum Greiningardeildarinnar er vaxtamunur í Bretlandi 2,3 prósent, í Kanada er hann 2,2 prósent og í Bandaríkjunum 3,1 prósent.