Um hundrað börn á ári missa foreldri en aðeins hluti þeirra fær aðstoð

„Óopinberar tölur eru að um hundrað börn á ári missi foreldri,“ segir Karolína Helga Símonardóttir. Hún segir að vegna vankanta á heilbrigðiskerfinu hér á landi fái aðeins hluti af þessum börnum viðeigandi aðstoð á réttum tíma. Karolína er sjálf fjögurra barna móðir og ekkja, en eiginmaður hennar var bráðkvaddur fyrir nokkrum árum. Í dag er hún varaformaður Ljónshjarta, sem eru samtök fyrir ungt fólk sem misst hefur maka og börn þeirra.

„Það sem vantar að skilja betur inni í heilbrigðiskerfinu og almennt í samfélaginu er að sorg barna er ekki eins og sorg fullorðinna. Við syrgjum auðvitað engu síður en þau syrgja alltaf á nýju stigi eftir hverju þroskastigi.“

Karolína ræddi þetta mikilvæga málefni barna og samtökin Ljónshjarta í þættinum Spjallið með Góðvild. Hægt er að hlusta á viðtalið í heild sinni í spilaranum hér fyrir neðan.

Börnin syrgja á hverju þroskastigi

Karólína segir nauðsynlegt að heilbrigðiskerfið stígi betur inn í þegar andlát verður, þá sérstaklega þegar kemur að börnum í sorg. Karolína segir að sorg barna sé mismunandi eftir aldri og jafnvel kyni. Sum börn sem missa foreldri eru gripin af félagasamtökum og veittur allskyns stuðningur meðan önnur börn fá ekkert. Foreldrar eru því margir í erfiðri stöðu og þurfa að treysta á samtök sem rekin eru með styrkjum og fjáröflunum til að fá viðeigandi aðstoð fyrir börnin.

„Við viljum bjarga og við viljum geta sett plástur en stundum þurfum við að hafa fagmann til að aðstoða okkur.“

Börn geta þurft að bíða í allt að ár eftir að komast til sálfræðings í gegnum heilsugæsluna og því fara margir á eigin vegum og borga á bilinu 15.000 til 18.000 á barn fyrir hvern tíma. Tímarnir eru ekki niðurgreiddir. Svo er foreldrið sem situr eitt eftir jafnvel líka að fá sálfræðiaðstoð. Kostnaðurinn getur verið mikill og styrkir Ljónshjarta því sálfræðikostnað fyrir þennan hóp.

„Þegar þú ert með barn í sorg, þegar það kemur að sínum vendipunkti að þurfa að fara að takast á við sorgina þá ert þú ekkert að fara að bíða neitt.“

Tómarúm tók við 

Karolína segir mikilvægt að heilbrigðiskerfið grípi fólk betur í sorginni, staðan núna sé þannig að margir þurfi að finna út úr þessu sjálfir.

„Þetta er vankantur á heilbrigðiskerfinu okkar, eins og maðurinn minn var bráðkvaddur og það var enginn sem að hafði samband. Það var enginn læknir sem mætti heim eða hafði samband eða mætti heim eða prestur. Það var bara þetta tómarúm sem átti sér stað. Þegar þú verður fyrir svona miklu áfalli þá ertu kannski ekki að fara að taka upp símann.“

Sjálf brotnaði hún niður við að fá fréttirnar um að maðurinn hennar hefði fallið frá. Móðir hennar hringdi í 112 til þess að leita eftir aðstoð eða leiðbeiningum og var bent á að hafa bara samband við prest.

„Draumurinn okkar hjá Ljónshjarta er sá að ef að einhver missir maka eða ef barn missir foreldri, að það fari eitthvað ákveðið áfallateymi í gang í heilbrigðiskerfinu þar sem það er sálfræðingur, áfallafræðingur, læknir. Að það er bara sest niður og þér er bara hjálpað í gegnum þetta og svo er þessu stýrt áfram í næstu skref.“