Vara við fordæmalausu kyn­ferðis­of­beldi gegn börnum

Bukavu er tiltölulega skammt frá Goma, höfuðborg Norður-Kivu, sem féll í hendur M23 í lok janúar. Harðir bardagar hafa geisað á svæðinu og sömuleiðis hafa umfangsmikil ódæði verið framin gegn óbreyttum borgurum og kynferðisofbeldi gegn börnum er umfangsmikið.

Talsmaður M23 segir flugvöllinn hafa verið tekinn vegna þess að hann hafi ógnað öryggi óbreyttra borgara á svæðinu.

Myndefni sem birt hefur verið á samfélagsmiðlum hefur einnig sýnt herinn á undanhaldi og uppreisnarmenn á flugvellinum.

Frá því uppreisnarmenn M23 sóttu fyrst til suðurs, í átt að Bukavo, hefur þeim gengið misvel og hafa fregnir borist af hörðum átökum á svæðinu. Her Austur-Kongó hefur fengið fjölmennan liðsauka frá Búrúndí.

Sameinuðu þjóðirnar segja fjölda barna hafa verið nauðgað af meðlimum beggja fylkinga á undanförnum vikum. AP fréttaveitan hefur eftir forsvarsmönnum UNICEF að bæði hermenn og uppreisnarmenn hafi brotið á fjölda barna í bæði Norður- og Suður-Kivu héruðum.

Sambærilegt kynferðisofbeldi hafi ekki sést á undanförnum árum.

Catherine Russell, einn af leiðtogum UNICEF, segir frá því að kona hafi sagt starfsmönnum SÞ frá því að sex dætrum hennar hafi verið nauðgað ítrekað af vopnuðum mönnum sem voru í leit að mat. Yngsta dóttirin er tólf ára gömul.

Sjá einnig: Hundruðum kvenfanga nauðgað og þær brenndar lifandi

Þá segja Sameinuðu þjóðirnar að starfsmenn heilbrigðisstofnana á svæðinu hafi frá 27. janúar til 2. febrúar tilkynnt 572 nauðgunarmál. Það hafi verið fimmföld aukning, borið saman við vikuna áður.

Langavarandi deilur og átök

Fjölmargir uppreisnarhópar eru virkir á svæðinu kringum Kivu-vatn, sem er mjög ríkt af góðmálmum. Enginn er þó öflugri en hópurinn M23 sem myndaður er uppreisnarmönnum sem tilheyra Tútsa-þjóðarbrotinu en þeir hafa ítrekað tekið upp vopn gegn ríkisstjórn Austur-Kongó í marga áratugi.

Á árunum 2012 og 2013 lögðu þeir stór svæði í austurhluta Austur-Kongó undir sig og þar á meðal Goma. Þeir voru þó reknir á brot eftir að samkomulag náðist og fór her Kongó og sveitir á vegum Sameinuðu þjóðanna til borgarinnar aftur, en friðargæsluliðar hafa verið á svæðinu frá 2010. Uppreisnarmennirnir flúðu til Rúanda og Úganda.

Þeir stungu svo aftur upp kollinum árið 2021, að virðist með aukinn stuðning frá Rúanda og hafa síðan þá aukið árásir sínar á herinn mjög. Þúsundir eru sagðir hafa fallið í átökunum undanfarin ár og á aðra milljón manna hafa þurft að flýja heimili sín.

Rúanda og Úganda hafa lengi átt í deilum og átökum við Austur-Kongó. Ríkin gerðu innrás í Kongó á árunum 1996 og 1998 sem sagðar voru til að verjast árásum frá vopnuðum hópum í Kongó.

Uppreisnarmenn M23 njóta stuðning hers Rúanda og eru jafnvel sagðir taka við skipunum frá Kigali. Ráðamenn þar telja ríkinu ógnað af fjölmörgum uppreisnarhópum Húta sem þeir segja fá að starfa óáreittir í austurhluta Austur-Kongó.