Frumkvæði lækna mikilvægt

Á aðalfundi Læknafélags Íslands í upphafi þessa mánaðar var samþykkt athyglisverð ályktun. Samkvæmt henni telja læknar mikilvægt að taka upp umræðu um dreifstýringu heilbrigðiskerfisins, heilsugæslunnar og sjúkrahúsa. Vilja þeir auka samkeppni og einkarekstur heilbrigðisstofnana, á þeim sviðum þar sem sjúklingar njóta sjúkratrygginga.

Þrátt fyrir að einstakir stjórnmálamenn hafi ljáð máls á aukinni samkeppni og einkarekstri í heilbrigðiskerfinu hefur þessi umræða ekki farið hátt hér á landi. Tal um einkarekstur sjúkrastofnana hefur jafnvel verið talið af hinu illa. Samt eru dæmi um að hann hafi gefist vel, til dæmis við uppbyggingu hjúkrunarheimila fyrir aldraða.

Sífellt hærra hlutfall ríkisútgjalda fer í heilbrigðismál og á því eru nokkrar skýringar. Lyf hækka í verði, þjóðin eldist og þjónustan er dýrari svo dæmi séu tekin. Samkvæmt fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2006 fara rúm fjörutíu prósent allra útgjalda ríkisins til heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytisins, eða tæpir 126 milljarðar króna. Í fjárlagafrumvarpinu fyrir árið 2001 voru sömu útgjöld tæpir 79 milljarðar króna.

Vissulega ríkir ákveðin sátt á Íslandi um rekstur heilbrigðiskerfisins í núverandi mynd. Það er hins vegar ábyrgðarhluti, sem hvílir meðal annars á herðum stjórnmálamanna, fagfólks innan heilbrigðiskerfisins og skattgreiðenda, að skoða allar mögulegar leiðir til að gera kerfið skilvirkara með hagsmuni sjúklinga og starfsfólks að leiðarljósi.

Með því að opna fyrir þessa umræðu nú axla læknar þessa ábyrgð. Eigi að nást sátt um breytt rekstrarform heilbrigðisstofnana er mikilvægt að fagfólk sé í broddi fylkingar í þeirri vinnu. Þannig hefur tekist að nýta kosti einkaframtaksins í menntakerfinu með frábærum árangri. Innan landbúnaðarkerfisins hefur ekki tekist að gera veigamiklar breytingar, meðal annars vegna andstöðu bænda. Það sýnir hversu áríðandi er, að þeir sem starfa nú undir ægivaldi ríkisins, sýni frumkvæði og komi að allri stefnumótunarvinnu.

"Læknar þurfa því nú þegar að hefjast handa um undirbúning sjúkrahúsreksturs á eigin vegum eða í samvinnu við einhverja fjárfesta. Eins og sakir standa væri nærtækt að fá byggingu Borgarspítalans í Fossvogi og stofna þar sjálfstæðan spítala og semja við Tryggingastofnun um að hún kaupi þjónustu af honum. Með þessu móti mundi skapast fagleg samkeppni og þjónustan við sjúklinga batna," segir í greinargerð með ályktun aðalfundar Læknafélags Íslands.

Það er engin ástæða til að standa í vegi fyrir því að kostir einkaframtaksins séu einnig nýttir við rekstur heilbrigðisstofnana. Það er í þágu allra.