Vigdís segir rök í ESB-skýrslu vera haldlaus

Vigdís Hauksdóttir, þingkona Framsóknarflokksins og formaður fjárlaganefndar, er ósátt með heimildarvinnu við gerð nýrrar Evrópuskýrslu Alþjóðamálastofnanar Háskóla Íslands, sem kynnt var á Grand Hótel í morgun.

Vigdís var stödd á kynningunni og bar meðal annars upp spurningu í pallborðsumræðunum. Hún var gagnrýnin á vinnubrögð skýrsluhöfunda.

Bjarni Már Magnússon, lektor við lagadeild Háskólans í Reykjavík, sagði þetta vera þekkta aðferð – að nota nafnlausa heimildamenn - við skýrslugerð af þessu tagi.

Geri alvarlegar athugasemdir

Í samtali við blaðamann Vísis að kynningunni lokinni sagðist þingkonan ósátt með að vitnað væri í nafnlausa og andlitslausa embættismenn í Brussel í skýrslunni og tók sjávarútvegskaflann sérstaklega fyrir.

Jæja Vigdís, hver eru fyrstu viðbrögðin eftir að hafa hlustað á erindi skýrsluhöfunda?

„Þetta er athyglisvert. Ítreka að ég er ekki búin að lesa skýrsluna, því hún var bara birt í morgun. En það sem ég geri alvarlegar athugasemdir við, er að sjálfsögðu sjávarútvegskaflinn sem byggður er upp á andlitslausum og nafnlausum embættismönnum á gögnunum í Brussel.“ 

Er ekkert í þessum erindum sem breytir þinni afstöðu í Evrópusambandsmálum?

„Nei, þetta bara herðir mig frekar en hitt að telja hag Íslands betur borgið fyrir utan Evrópusambandið. Vegna þessara haldlausu raka sem komu hér fram. Ýmislegt sem ekki stenst og er hrakið beinlínis í skýrslu Hagfræðistofnunar þegar þessar tvær skýrslur er lesnar saman. Og það er nefnilega svolítið merkilegt að það skuli skarast vegna þess að hagfræðiskýrslan er svo löngu komin út, þannig að það hefði verið einfalt fyrir höfunda þessarar skýrslu að ná í vel rökstudd rök í þá skýrslu sem heimildir eru fyrir. Löglegar heimildir eins og notast er við í háskólasamfélögum.“

Þekkt aðferð

Bjarni Már Magnússon, lektor við HR, sagði þessa aðferð vera þekkta við skýrslugerð sem þessa og furðaði sig að Vigdís hafi tekið hans kafla fyrir.

„Þessi aðferð er nefnilega notuð í öllum köflunum. Við notum þetta til þess að fá upplýsingar sem við hefðum annars ekki fengið. Þetta er þekkt tækni.  Ef maður fær svona upplýsingar, byrjar maður á að athuga hvort þær standist. Og við gerðum það, eins langt og maður kemst í því.“

Hann sagði ákveðna heimildamenn skýrsluhöfunda hafa gefið greinagóðar upplýsingar undir nafnleynd. Erfitt sé að verða sér úti um skriflegar heimildir um ákveðna þætti sem skýrslan nær til.

„Þetta er bara svipað og í blaðamennsku. Þá verður maður bara að meta heimildina,“ sagði Bjarni að lokum.

Afskaplega ómakleg gagnrýni

Pia Hansson, forstöðukona Alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands og einn skýrsluhöfunda, var spurð um ummæli Vigdísar, við kynninguna á skýrslunni í dag.

„Okkar vinnubrögð eru akademísk vinnubrögð og þetta er mikil rannsóknarvinna sem fór fram. Við erum búin að standa í þessu í nokkra mánuði.“

Mikil vinna hafi farið í skýrsluna og skrifleg gögn verið greind í þaula.

„Við höfum lagst yfir að greina þau skriflegu gögn sem til eru og þar hefur öllum steinum verið velt við. Við höfum til að mynda skoðað vel skýrslu sem kom út árið 2007 sem var ritstýrt af Birni Bjarnasyni um Evrópumál. Við höfum lagst yfir rit frá utanríkisráðuneytinu um gang viðræðna sem kom út í fyrra. Við höfum náttúrulega líka tekið mikið mið af skýrslu Hagfræðistofnunar sem kom út fyrr á árinu og ákváðum strax að endurvinna það sem þar er gert,“ sagði Pia fyrr í dag.

Hún sagði gagnrýni Vigdísar vera ómaklega.

„Mér finnst þessi gagnrýni afskaplega ómakleg og bið hana vinsamlega að lesa úttektina áður en hún kemur með þvílíkar yfirlýsingar.“