Tekjulægstu og tekjuhæstu hafa hækkað mest

Stjórnendur hækkuðu mun meira í launum en aðrir milli áranna 2012 og 2013.

Tölur Hagstofu Íslands sýna um 14,4 prósenta hækkun milli áranna að jafnaði.

Í nýútkomnu Tekjublaði Frjálsrar verslunar má svo sjá dæmi um mun meiri hækkanir hjá millistjórnendum fyrirtækja, sem nú eru sagðir hafa 2,2 milljónir króna í mánaðarlaun að meðaltali.

Samtök atvinnulífsins segja hækkanirnar ríma illa við áherslur samtakanna um aukinn verðstöðugleika og kaupmátt.

Í aðdraganda kjarasamninga í fyrrahaust lögðu samtökin áherslu á hóflega kjarasamninga, launþegar voru hvattir til að stilla kröfum í hóf þannig að verja mætti kaupmátt.

.

Þorsteinn Víglundsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, áréttar að verið sé að bera saman launaþróun áranna 2012 til 2013. 

„Nýgerðir kjarasamningar eru gerðir í árslok 2013 og eru grunnurinn að launaþróun þessa árs,“ segir hann. 

Hækkun stjórnenda á þessum tíma sé engu að síður töluvert umfram almenna launaþróun og telur Þorsteinn líklegt að þar sé um að ræða ákveðna leiðréttingu vegna þess að heildarlaun stjórnenda hafi lækkað langmest eftir hrun, milli áranna 2009 og 2010. 

„Og það virðist eins og verið sé að leiðrétta það til baka á síðasta ári.“

Þorsteinn bendir á að sé horft lengra aftur í tímann og borin saman launaþróun frá 2006 komi í ljós að laun hafi þróast með mjög áþekkum hætti. 

Á þeim tíma hafi heildarlaun á almennum vinnumarkaði hækkað um 45,2 prósent og laun stjórnenda um 43,6 prósent.

Gylfi Arnbjörnsson, forseti Alþýðusambands Íslands (ASÍ), sagði í samtali við fréttastofu á sunnudag að launatölurnar kæmu sér á óvart. 

Þær bentu hins vegar til þess að staða stærstu fyrirtækja landsins væri betri en gefið hefði verið upp undanfarið. 

Hann sagði launaskrið stjórnenda minna á þensluna fyrir hrun og örugglega hafa áhrif á kröfur launþegahreyfinganna í vetur. 

„Stjórnendur geta ekki ætlast til þess að þeir búi við einhver önnur kjör og aðrar aðstæður en starfsmenn þeirra,“ sagði Gylfi. „Þetta mun örugglega rata inn í kröfugerð komandi vetrar.“

Þegar horft er á tölur Hagstofunnar um launaþróun frá árinu 2006 kemur í ljós að þeir hópar sem mest hækka fram til ársins 2013 eru þeir allra tekjulægstu, skrifstofufólk og verkafólk, um tæp 48 og 50 prósent, og svo stjórnendur, en laun þeirra hækkuðu um 43,6 prósent á tímabilinu. 

Aðrir hópar hækka um 28 til 36 prósent. 

Í meðaltalstölum um launaþróun á vinnumarkaði er hvergi að finna dæmi um laun sem haldið hafa í við verðlagsþróun í landinu, en milli 2006 og 2013 var 58,3 prósenta verðbólga.