Gera alvarlegar athugasemdir við samantekt Samtaka atvinnulífsins

Haraldur L. Haraldsson, bæjarstjóri Hafnarfjarðarbæjar, og Kjartan Már Kjartansson, bæjarstjóri Reykjanesbæjar, eru ósáttir við samanburð Samtaka atvinnulífsins þar sem rekstur tólf stærstu sveitarfélaga landsins er tekinn fyrir. Þeir segja samantektina ekki gefa rétta mynd af stöðu sveitarfélaganna.

Í samantektinni er sveitarfélögunum gefin stig eftir innbyrðis stöðu í hverjum samanburði. Það sveitarfélag sem stendur best í hverjum samanburði fær tólf stig og svo framvegis. Í yfirlýsingu frá bæjarstjórum sveitarfélaganna tveggja segir að ekki þurfi að vera mikill munur milli stiga, en stigagjöfin skipti miklu máli þegar niðurstaðan sé reiknuð út.

Segja samantektina ná of langt aftur

Bæjarstjórarnir benda á að fjórir mælikvarðar þeirra níu sem notaðir eru til að skoða rekstrarframmistöðu tengist skuldum og því komi þau sveitarfélög sem skulda mest verst út. Þeir setja spurningarmerki við hvort réttlætanlegt sé að skuldir fortíðar vegi svo þungt þegar rekstrarframmistaða sé skoðuð í dag.

Reykjanesbær fær samtals fjögur stig fyrir mælikvarða tengda skuldum, en athygli vekur að sé sveitarfélögunum raðað upp án skuldatengdum mælikvörðum breytist röðun þeirra töluvert. Reykjanesbær komi best út þegar einungis eru teknir saman mælikvarðar tengdir rekstri.

Þeir segja niðurstöðuna gefa villandi mynd af núverandi stöðu. Þegar skoðuð eru útgjöld á hvern íbúa er notast við meðaltal frá árinu 2002 og mikið vatn hafi runnið til sjávar hjá sveitarfélögunum frá árinu 2002. Staðan sé allt önnur nú og því segi samantektin lítið til um hver rekstrarstaða sveitarfélaganna sé í dag.

Gagnrýna staðhæfingu um fylgni milli fjárhagsstöðu og skattlagningar 

Í samantekt SA segir að hagkvæmast sé að búa í vel reknum sveitarfélögum ef skoðað sé fylgni milli fjárhagsstöðu og skattlagningar, og að góður rekstur skili sér í lægri skattheimtu á íbúa.

Bæjarstjórarnir tveir draga þessa staðhæfingu í efa og segja nauðsynlegt að fara dýpra í málið áður en slíkt sé sett fram. Skattstofninn skipti miklu máli og vegi þungt þegar álagningarhlutfall sé skoðað í hverju sveitarfélagi fyrir sig. Því gefi þessi fullyrðing ekki rétta mynd af málunum.