Hæfi og traust skiptir jafn miklu máli og gott verð

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, tekur undir það sjónarmið að það skipti miklu máli að fá hæfa eigendur með gott orðspor að hlut ríkisins að fjármálafyrirtækjum en að horfa eingöngu til þess að sem hæst verð fáist fyrir hlutabréfin. Sala á bönkunum er hins vegar ekki á dagskrá á næstunni og hefur ríkisstjórnin frestað lagabreytingum vegna þess fram á haust.

Ríkissjóður á 100 prósent hlutafjár í Íslandsbanka og rúmlega 98 prósent hlutafjár í Landsbankanum. Samkvæmt gildandi lögum um sölumeðferð eignarhluta ríkisins í fjármálafyrirtækjum er ráðherra einungis heimilt að selja eignarhlut í Landsbankanum umfram 70 prósent af hlut ríkisins af heildarhlutafé bankans. Semsagt að hámarki 30 prósenta hlut.

Frumvarp til breytinga á lögunum hafði verið boðað í þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar og stóð til að leggja það fram í nóvember. Eins og kom fram í fréttum okkar í gærkvöldi þá hefur nú verið tekin ákvörðun um að fresta framlagningu þess og verður það ekki lagt fram á yfirstandandi þingi.

Gylfi Zoëga, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands og nefndarmaður Peningastefnunefndar Seðlabankans, segir í grein í nýjasta hefti Vísbendingar að það sé full ástæða til að fara varlega þegar ríkisbankar eru seldir einkaaðilum. Þeir sem vilji greiða hæsta verðið fyrir bankann, sækist mest eftir því að verða eigendur, séu oft þeir sem eru síst til þess fallnir að eiga og reka banka.

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, tekur undir það sjónarmið að það sé jafnvel mikilvægara að fá trausta eigendur að bönkunum en að selja þá hæstbjóðanda. 

„Ég get tekið undir þetta. Þetta er stutt af hvítbókinni sömuleiðis, í þeim kafla hvítbókarinnar sem fjallar um eignarhaldið. Það skiptir okkur mjög miklu máli að fá eigendur sem hugsa til langs tíma. Hins vegar verður það að viðurkennast að um leið og menn hafa til dæmis skráð banka og sett hann á markað þá hafa þeir ekki fulla stjórn á því hvernig eignarhaldið þróast til lengri tíma nema bara þessa almennu lagaumgjörð um eignarhald,“ segir Bjarni.  

Bjarni segist vonast til þess að sérstök umræða um hvítbókina fari fram í lok þess mánaðar. Engin ákvörðun hafi hins vegar tekin um sölu bankanna. Ríkisstjórnin vilji gera hlutina í réttri röð. „Það er alveg ljóst að við erum að tala hér um gríðarlega stóra eignarhluti sem getur verið flókið mál að koma í verð. Það þarf að horfa til aðstæðna og þess fyrirkomulags sem gæti komið til álita. Við erum svona að þreifa okkur áfram með það en mér finnst mikilvægt að sú vinna haldi áfram.“