Jólahald gæti litast af fjórðu bylgju faraldursins

Spár um framgang kórónuveirufaraldursins benda til þess að önnur bylgja gæti tekið við af þeirri sem nú stendur yfir hér á landi strax í desember. Þá gæti bylgjan sem hófst um miðjan september varað fram í nóvember, alls um tvo mánuði. Allt er þetta þó þrungið óvissu enda ómögulegt að spá nákvæmlega fyrir um þróun faraldursins.

Thor Aspelund prófessor í líftölfræði við Háskóla Íslands er á meðal vísindamanna háskólans, Landlæknisembættisins og Landspítala sem unnið hafa að gerð spálíkans um líklega þróun Covid-19 á Íslandi.

Á meðal þess sem íslensku vísindamennirnir hafa horft til við spár sínar um framgang faraldursins eru rannsóknir vísindamanna Imperial College í London. Á meðfylgjandi mynd má finna yfirlitsspá Imperial College frá því í mars síðastliðnum um álag á sjúkrahús í Bretlandi með tilliti til Covid, sem ætti að vera í takt við gang faraldursins sjálfs og fjölda smita. Greinin sem myndin er fengin úr var birt í mars og má nálgast í heild hér.

Myndin sýnir stóra fyrstu bylgju, líkt og varð hér á landi í vor, og svo væntanlegar minni bylgjur. Þar er einmitt gert ráð fyrir bylgju í september en ein slík stendur yfir hér á landi um þessar mundir; þriðja bylgja faraldursins.

„Ég hef þessa mynd í huga. Ég bjóst alltaf við ekki endilega mikilli bylgju í júlí en að hún yrði í september. En svo kom hún og er jafnvel stærri en ég bjóst við og reis mjög hratt. En það er auðvitað alltaf þessi bið þangað til innlagnirnar koma, það líður smá tími, og nú erum við að sjá þær. Næstu tvær vikur eru mjög mikilvægur tími til að átta sig á því hvernig þetta þróast,“ segir Thor í samtali við Vísi.

Eins og staðan er núna mættu landsmenn búast við því að bylgjan sem nú stendur yfir verði nokkuð löng og vari jafnvel í fimm vikur til viðbótar, eða fram í nóvember. Þrjátíu og sjö greindust með veiruna innanlands síðasta sólarhringinn, sem er í takt við nýjasta spálíkan, en ljóst er að þróunin er mjög hæg niður á við. Þá eykst álagið á Landspítala en þrettán liggja nú inni á spítalanum, þar af þrír á gjörgæslu.

Spegilmynd af virkni þjóðfélagsins

Kórónuveirufaraldurinn virðist ganga ákveðna hringrás miðað við spálíkön. Samkvæmt spá vísindamanna Imperial College má búast við annarri bylgju í Bretlandi í desember og Thor segir að það kæmi sér ekki á óvart ef þróunin yrði svipuð hér á landi, þó að ómögulegt sé að slá nokkru föstu um það.

„Þeir eru auðvitað framarlega í þessu og hafa verið að spá fyrir um faraldurinn. Hafa ekki alltaf hitt á það rétt en það er bara eins og gengur, það eru allir að læra á þetta. Þetta er svona það sem ég hef bak við eyrað, að gæti gerst,“ segir Thor.

Líkön Imperial College byggja m.a. á samskiptamynstrum fólks, smitvörnum og fjarlægðarmörkum.

„Og svo þessari hugmynd um að það verði hringrás í því hvernig smitin fara upp og niður,“ segir Thor.

„Það fylgir auðvitað mannlegri hegðun og skólaopnunum, -lokunum. Og það er mikil hreyfing á fólki í desember. Fólk er að fara á milli, í búðir og í veislur. Þetta er þessi endurspeglun á virkni í þjóðfélaginu. Og við verðum kannski að undirbúa okkur aðeins öðruvísi fyrir desember núna en síðast. Ekkert láta ræna af okkur jólunum eða slíkt, en vera meðvituð.“