Mjófirðingar í skýjunum og sjá fjörðinn sinn rísa á ný

„Tvær til þrjár fjölskyldur hafa hug á að flytja í Mjóafjörð um leið og Fjarðagöng verða tilbúin. Þannig að þetta verður án efa gríðarleg lyftistöng fyrir hann,“ segir Erlendur og segir heilsársbúsetu í Mjóafirði undir. Tafir megi ekki verða á Fjarðagöngum.

Tvö ár eru frá því Erlendur hratt af stað undirskriftasöfnun þar sem skorað er á samgönguyfirvöld að setja Fjarðagöng í forgang á samgönguáætlun, tvenn göng sem tengja myndu Seyðisfjörð og Norðfjörð um Mjóafjörð. Í síðasta mánuði gekk hann á fund Eyjólfs Ármannssonar innviðaráðherra og afhenti honum undirskriftirnar, sem sjá má í þessari frétt:

Áskorun Erlends og félaga um Fjarðagöng í forgang þýddi að þau yrðu sett fram fyrir Fjarðarheiðargöng, milli Seyðisfjarðar og Egilsstaða, sem undanfarin fimm ár hafa verið efst á forgangslistanum. Niðurstaða ríkisstjórnarinnar var sú að setja Fljótagöng á Norðurlandi í fyrsta sæti. Fjarðagöngin fóru í annað til þriðja sæti ásamt Súðavíkurgöngum en Fjarðarheiðargöng voru söltuð.

Í nýrri skýrslu Rannsóknamiðstöðvar Háskólans á Akureyri segir að vegurinn um Mjóafjarðarheiði sé almennt lokaður frá því að vetur leggst að og fram á vormánuði. Á tímabilinu 2010 til 2024 hafi vegurinn verið lokaður að jafnaði í 161 sólarhring eða 44 prósent hluta ársins.

„Við fögnum nýrri samgönguáætlun. Loksins er hoggið á þann hnút sem verið hefur í jarðgangamálum frá því Fjarðarheiðargöng voru sett í fyrsta sætið,“ segir Erlendur og telur það hafa legið fyrir lengi að Fjarðarheiðargöng yrðu færð aftar.

„Og eiginlega óskiljanlegt að þessi framkvæmd hafi yfir höfuð farið svona langt, miðað við hversu óhagstæð Fjarðarheiðargöng eru, þjóna fáum og hversu jarðfræðilegar rannsóknir komu illa út.

Skýrsla Rannsóknamiðstöðvar Háskólans á Akureyri endurspeglar og staðfestir það sem við höfum bent á í að verða þrjú ár. Fjarðagöng eru hagkvæmari kostur sem þjónar mun fleirum.“

Erlendur segir að meirihluti íbúa Fjarðabyggðar sé á undirskriftalistanum um Fjarðagöng í forgang.

„Þannig að það segir sig sjálft að þeir fagna. Við höfum fengið hundruð skilaboða, tölvupósta og hringinga með þökkum fyrir vel unnin störf í þágu samfélagsins.”

Erlendur starfaði á sínum tíma við fiskeldi í Mjóafirði en þegar það lagðist af flutti hann til Norðfjarðar vegna atvinnu. Erlendur og kona hans stefndu á að flytja aftur til Mjóafjarðar en þar búa núna ellefu manns í vetur.

Tölurnar sýna hrun byggðarinnar. Árið 1901 bjuggu 398 manns í Mjóafjarðarhreppi, árið 1940 voru íbúarnir 189 talsins og árið 1970 var íbúafjöldi Mjóafjarðar kominn niður í 49 manns, samkvæmt gögnum Hagstofu.

„Við myndum búa þar ef ekki væri nauðsynlegt fyrir okkur að hafa tengingu við Fjórðungssjúkrahúsið vegna þess að yngri dóttir okkar er langveik,“ segir Erlendur en segist þó ætíð reyna að halda jól og páska á æskuslóðunum í Mjóafirði.

-Hefur þú fundið fyrir reiði á Austurlandi í þinn garð vegna þessarar niðurstöðu um breytta forgangsröðun jarðganga?

„Já, við höfum heldur betur fengið að kynnast því. Öflugur hópur, hálfgerður öfgahópur innan Múlaþings, heldur öllu í gíslingu. Það eru það sterk ítök sem þessi hópur hefur að margt sveitarstjórnarfólk liggur hreinlega á sínum skoðunum til að verða ekki tekið fyrir.

Núna þurfa kjörnir fulltrúar Fjarðabyggðar að fara að styðja þessa ákvörðun ef þeir ætla sér að sitja lengur en þetta kjörtímabil,“ segir Erlendur.

-En ertu sáttur við þá niðurstöðu að göng á Austurlandi hafi verið sett aftur fyrir Fljótagöng?

„Við hefðum auðvitað viljað sjá Fjarðagöng í fyrsta sæti. En það er búið að eyrnamerkja Fjarðagöngum 70 milljónir króna strax á næsta ári og svo 200 milljónir til ársins 2028. Þannig að þetta er í nálægri framtíð og ekki svo langt í að byrjað verði á rannsóknum.“

-Fjarðagöng eru sett saman með Súðavíkurgöngum í annað til þriðja sæti. Óttastu að Súðavíkurgöng verði tekin á undan Fjarðagöngum?

„Nei, við erum full bjartsýni að þau haldi sæti númer tvö.“

-Gæti ósamstaða Austfirðinga tafið enn frekar jarðgöng á Austfjörðum og sett þau aftur fyrir göng á Vestfjörðum?

„Já. Ef Múlaþing ætlast til að Fjarðarheiðargöng verði tekin inn aftur þá gæti það eðlilega tafið framkvæmd Fjarðaganga. Núna þurfa þeir bara að sætta sig við að rannsóknir, skýrslur og fleira eru ekki Fjarðarheiðargöngum í hag.

Nær væri fyrir Múlaþing að sameinast um þá ákvörðun að koma Fjarðagöngum í fyrsta sætið, klára þau á fimm árum og samhliða byrja rannsóknir og undirbúning á þriðju göngum úr Mjóafirði til Héraðsins.

Koma þannig hinum eiginlegu Samgöngum aftur til framkvæmda, eins og var samstaða um þar til Fjarðarheiðargöng voru dregin inn í myndina.“

-Hvenær gerir þú þér vonir um að byrjað verði að bora hjá ykkur?

„Haustið 2029. Fjarðagöng verða tilbúin 2033,“ svarar hann ákveðinn.

„Við viljum gera Mið-Austurland strax að einu atvinnu- og byggðarsvæði sem myndi nýtast öllum íbúum Mið-Austurlands. Það verður einungis gert með því að byrja á Fjarðagöngum,“ segir Mjófirðingurinn Erlendur Magnús.

Hér má heyra rökstuðning ráðherra fyrir valinu: