Frádráttarbært dýraníð Jón Kaldal skrifar 19. mars 2026 12:02 Það var gott að hlusta á Hönnu Katrínu Friðriksson atvinnuvegaráðherra í kvöldfréttum RÚV í gærkvöldi. „Við þurfum einfaldlega að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr og það verður markmiðið með þessari endurskoðun,“ sagði Hanna Katrín. Það er frábært að ráðherra ætli að beita sér fyrir þessari endurskoðun. Hún hefði átt að fara fram fyrir löngu. Að segja og gera Nú þarf hins vegar að beina þeirri spurningu til ráðherra ⸺ og er hér með gert ⸺ hvort þessi endurskoðun eigi bara við um sum dýr og hvort það sé þá í lagi að fara illa með önnur dýr? Eldislax sem var fjarlægður úr Hrútafjarðará eftir að hafa sloppið úr sjókví á sunnanverðum Vestfjörðum. Áverkarnir eru að völdum ómeðhöndlaðs lúsasmits. Þegar lagt er mat á frammistöðu stjórnmálamanna borgar sig alltaf að líta til þess sem þeir gera frekar en að hlusta bara á hvað þeir segja. Og hvað hefur Hanna Katrín gert? Í desember lagði hún fram drög að nýjum lögum um lagareldi þar sem velferð eldislaxanna var veitt svo lítil athygli að samtök dýralækna sem starfa fyrir iðnaðinn sögðu í umsögn sinni: „Það vekur undrun okkar að svo lítil áhersla sé sett á velferð og heilbrigði eldisstofns í drögum að frumvarpi um lög um fiskeldi.“ Svona var ástandið á um 1,7 milljón eldislaxa í sjókvíum Arnarlax og Arctic Fish í Tálknafirði haustið 2023 eftir að fyrirtækin misstu tök á laxalús i kvíunum. Drög Hönnu Katrínar eru nú orðin að frumvarpi sem var dreift til þingmanna síðastliðinn mánudag, tveimur dögum áður en hún sagði í fréttum RÚV að það þyrfti „að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr.“ Því kalli er ekki svarað í frumvarpinu um lagareldi. Þvert á móti. „Affallagjald“ Ef frumvarp atvinnuvegaráðherra verður að lögum fá sjókvíaeldisfyrirtækin áfram að stunda sitt dýraníð á iðnaðarskala gegn því að greiða það sem ráðherra nefnir „affallagjald“. Það gjald má svo, samkvæmt frumvarpi hennar, telja fram sem rekstrarkostnað og er því frádráttarbært frá tekjuskatti fyrirtækja. Myndin sýnir austfirskan eldislax með vetrarsár. Sjókvíaeldisfyrirtækið Kaldvík starfar á Austjörðum. Matvælastofnun sektaði fyrirtækið í fyrra fyrir brot á dýravelferðarlögum og kærði það til lögreglu fyrir brot á sömu lögum í öðru mun umfangsmeira máli. Þeirri rannsókn er enn ólokið. Við hjá Íslenska náttúruverndarsjóðnum vonum innilega að Alþingi taki þetta frumvarp atvinnuvegaráðherra og geri á því grundvallarbreytingar. Útgáfan sem var skilað til þingsins er klæðskerasniðin að hagsmunum sjókvíeldisfyrirtækjanna á kostnað náttúru Íslands, lífríkisins, afkomu bændafjölskyldna sem treysta á tekjur af sjálfbærum stangveiðum og eldislaxanna sem þjást í kvíunum. Með öðrum orðum, fullkomin tímaskekkja. Þetta frumvarp má ekki verða að lögum í óbreyttri mynd. Höfundur er talsmaður Íslenska náttúruverndarsjóðsins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Kaldal Mest lesið Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar Skoðun Öldungaráð Reykjavíkurborgar tekið úr sambandi Viðar Eggertsson skrifar Skoðun Stöðugleiki á leigumarkaði Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar Skoðun 5,2% gjaldahækkanir – skýr skilaboðin inn á vinnumarkaðinn Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hvað gætum við gert fyrir 112 milljarða? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hamingjuóskir til allra sem sögðu nei Einar Helgason skrifar Skoðun Þegar allt fer aftur á fullt – munum eftir fólkinu Ingunn Björk Vilhjálmsdóttir skrifar Skoðun Börnin sem mæta afgangi Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Læsi er sameiginleg ábyrgð og fjárfesting til framtíðar Sædís Ósk Harðardóttir skrifar Skoðun PISA - Viljum við árangur án erfiðisins? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers eiga fatlaðir og foreldrar þeirra að gjalda? Margrét Össurardóttir skrifar Skoðun Alvöru eða sérhæfðir kennarar Svava Björg Mörk skrifar Skoðun Er í alvöru engin þörf á að laga Ísland? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar Skoðun Getum við plís lagt niður Fjölmiðlanefnd Daníel Hjörvar Guðmundsson skrifar Skoðun Gulur september – styðjum hvert annað Soffía Magnúsdóttir skrifar Skoðun Hatur í garð gyðinga Árni Már Jensson skrifar Skoðun Samtal getur bjargað lífi Alma D. Möller skrifar Skoðun Erum við Íslendingar hópheimskir? Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun 200 milljarðar – og við getum gert betur Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög – en á kostnað hverra? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Leiðin út úr PISA-lægðinni Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Gæfan sem við tökum ekki eftir Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Opið bréf til Landssamtaka lífeyrissjóða Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Ef börnin eru ekki vandamálið, hvað er þá að? Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Gulur september, bylting fíflanna Jóna Hlíf Halldórsdóttir skrifar Skoðun Kominn tími til að tengja Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Orðaval mótar líðan okkar og upplifun Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Snúum vörn í sókn Bjarni Fritzson,Hafrún Kristjánsdóttir,Magnea Gná Jóhannsdóttir,Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Sjá meira
Það var gott að hlusta á Hönnu Katrínu Friðriksson atvinnuvegaráðherra í kvöldfréttum RÚV í gærkvöldi. „Við þurfum einfaldlega að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr og það verður markmiðið með þessari endurskoðun,“ sagði Hanna Katrín. Það er frábært að ráðherra ætli að beita sér fyrir þessari endurskoðun. Hún hefði átt að fara fram fyrir löngu. Að segja og gera Nú þarf hins vegar að beina þeirri spurningu til ráðherra ⸺ og er hér með gert ⸺ hvort þessi endurskoðun eigi bara við um sum dýr og hvort það sé þá í lagi að fara illa með önnur dýr? Eldislax sem var fjarlægður úr Hrútafjarðará eftir að hafa sloppið úr sjókví á sunnanverðum Vestfjörðum. Áverkarnir eru að völdum ómeðhöndlaðs lúsasmits. Þegar lagt er mat á frammistöðu stjórnmálamanna borgar sig alltaf að líta til þess sem þeir gera frekar en að hlusta bara á hvað þeir segja. Og hvað hefur Hanna Katrín gert? Í desember lagði hún fram drög að nýjum lögum um lagareldi þar sem velferð eldislaxanna var veitt svo lítil athygli að samtök dýralækna sem starfa fyrir iðnaðinn sögðu í umsögn sinni: „Það vekur undrun okkar að svo lítil áhersla sé sett á velferð og heilbrigði eldisstofns í drögum að frumvarpi um lög um fiskeldi.“ Svona var ástandið á um 1,7 milljón eldislaxa í sjókvíum Arnarlax og Arctic Fish í Tálknafirði haustið 2023 eftir að fyrirtækin misstu tök á laxalús i kvíunum. Drög Hönnu Katrínar eru nú orðin að frumvarpi sem var dreift til þingmanna síðastliðinn mánudag, tveimur dögum áður en hún sagði í fréttum RÚV að það þyrfti „að svara kalli tímans þegar kemur að því hvernig við umgöngumst dýr.“ Því kalli er ekki svarað í frumvarpinu um lagareldi. Þvert á móti. „Affallagjald“ Ef frumvarp atvinnuvegaráðherra verður að lögum fá sjókvíaeldisfyrirtækin áfram að stunda sitt dýraníð á iðnaðarskala gegn því að greiða það sem ráðherra nefnir „affallagjald“. Það gjald má svo, samkvæmt frumvarpi hennar, telja fram sem rekstrarkostnað og er því frádráttarbært frá tekjuskatti fyrirtækja. Myndin sýnir austfirskan eldislax með vetrarsár. Sjókvíaeldisfyrirtækið Kaldvík starfar á Austjörðum. Matvælastofnun sektaði fyrirtækið í fyrra fyrir brot á dýravelferðarlögum og kærði það til lögreglu fyrir brot á sömu lögum í öðru mun umfangsmeira máli. Þeirri rannsókn er enn ólokið. Við hjá Íslenska náttúruverndarsjóðnum vonum innilega að Alþingi taki þetta frumvarp atvinnuvegaráðherra og geri á því grundvallarbreytingar. Útgáfan sem var skilað til þingsins er klæðskerasniðin að hagsmunum sjókvíeldisfyrirtækjanna á kostnað náttúru Íslands, lífríkisins, afkomu bændafjölskyldna sem treysta á tekjur af sjálfbærum stangveiðum og eldislaxanna sem þjást í kvíunum. Með öðrum orðum, fullkomin tímaskekkja. Þetta frumvarp má ekki verða að lögum í óbreyttri mynd. Höfundur er talsmaður Íslenska náttúruverndarsjóðsins.
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun
Skoðun Að PISA upp í vindinn – getur gervigreind þýtt námsefni fyrir börn? Steinþór Steingrímsson skrifar
Skoðun Hálfsársuppgjör staðfestir áhyggjur af fjármálum Seltjarnarness Kristinn Ólafsson skrifar
Skoðun Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir skrifar
Skoðun Snúum vörn í sókn Bjarni Fritzson,Hafrún Kristjánsdóttir,Magnea Gná Jóhannsdóttir,Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar
Sniðgöngum öll Ragnhildur Hólmgeirsdóttir,Hólmfríður Jónsdóttir,Daníel Þór Bjarnason,Oddný Björg Rafnsdóttir,Salvör Gullbrá Þórarinsdóttir,Þorbjörg Ída Ívarsdóttir Skoðun