Kolin hitna undir menningar­húsinu á Króknum

Til­kynning um fyrir­hugaða undir­skriftasöfnun vegna byggingar nýs menningar­húss á Sauðárkróki verður tekin til um­fjöllunar á fundi sveita­stjórnar Skaga­fjarðar í dag.

„Ég vona bara að þau fái heimild til þess að fara af stað með undir­skriftasöfnunina en mér finnst rosa­lega erfitt að lesa í það miðað við um­fjöllun síðustu daga,“ segir Jóhanna Ey, full­trúi Byggðalista, en til­kynningin um söfnunina er viðbragð við því að meiri­hlutinn felldi fyrir skömmu til­lögu hennar um íbúa­kosningu um bygginguna sam­hliða sveitar­stjórnar­kosningunum 16. maí 2026.

Rifist um allar byggingar

„Sagan segir að hér sé rifist um allar byggingar og svo lengi að oft fari milljóna undir­búnings­vinna í súginn. Til dæmis félags­heimili og nú síðast tjaldsvæði. Meira að segja um­ferðar­ljósin urðu að miklu hita­máli hér,“ segir einn viðmæ­lenda Vísis á Króknum og bætir við að um­ræðan sé ýkju­laust bæði hörð og heit.

Þrátt fyrir til­finninga­hitastig deilunnar segjast viðmæ­lendur Vísis ekki hafa orðið varir við að deilan hafi valdið vin­slitum, klofið fjöl­skyldur eða að öskur gangi á milli fólks á förnum vegi. Flest telja þau þó hag sínum best borgið með því að tjá sig ekki undir nafni.

„Það er rosa­lega mikil óánægja með þetta hérna í Skagafirði og bara verið að reyna að rusla þessu í gegn fyrir kosningar,“ segir annar. „For­gangs­röðunin á þessu er alveg út úr kú. Það er örugg­lega enginn á móti menningar­húsi sem slíku heldur bara á móti því hvernig þessu er háttað og staðið að þessu.“

Jákvætt að safna undirskriftum

„Mér fannst ég verða að gera eitt­hvað til að koma sjónar­miðum mínum og um­ræðunni í sveitarfélaginu á fram­færi þegar ég frétti að meiri­hluti sveitar­stjórnar hefði hafnað til­lögu um að í vor yrði efnt til íbúa­kosningar,“ sagði Daniel Þór Gunnars­son við Vísi í gær.

Hann fer fyrir hópnum sem vill fara þessa leið til þess að lægja reiðiöldurnar í kringum bygginguna og sagðist ekki sjá neitt því til fyrir­stöðu að undir­skriftasöfnunin fari fram. Annað væri fá­sinna. „Þar sem ég get ekki séð að það muni hafa neitt annað en jákvæð áhrif á verk­efnið og ímynd sveitarfélagsins að íbúar fái að segja sinn hug.“

Einar E. Einars­son, for­seti bæjar­stjórnar og odd­viti Framsóknar­flokksins, er mjög áfram um að fram­kvæmdir hefjist sem fyrst og eins og fram kom á Vísi um helgina hefur hann engar áhyggjur af fyrir­hugaðri undir­skriftasöfnun: „Nei, nei, nei. Ég myndi alls ekki segja það,“ sagði hann að­spurður. 

„Ég bara full­yrði það að meiri­hluti Skag­firðinga er hlynntur þessari fram­kvæmd.“

Nauðsyn ekki lúxus

Eðli málsins sam­kvæmt hefur héraðs­frétta­vef­ritið Feykir.is orðið vett­vangur skoðana­skipta og þar steig síðast fram Berg­lind Þor­steins­dóttir, safn­stjóri Byggða­safns Skag­firðinga, í að­sendri grein þar sem hún leggur áherslu á hversu mikilvæg hús­byggingin sé fyrir safnið.

„Í um­ræðum um menningar­húsið er látið í veðri vaka að um „lúxus­fram­kvæmd“ sé að ræða. Svo er alls ekki - um er að ræða bráðnauð­syn­lega fram­kvæmd,“ segir hún. „Það sem ég hef saknað í allri um­ræðu um menningar­húsið og að falla skuli frá þeim áformum, þrátt fyrir gríðar­mikla vinnu og til­kostnað undan­farinna ára, er: Ef falla á frá þessum áformum verður að svara einni ein­faldri spurningu: Hver er raun­hæf lausn við brýnum vanda safnanna – og hvenær? Þar virðist fátt um svör.“

Björt framtíðarsýn

Einar og félagar hans í meiri­hluta Framsóknar- og Sjálf­stæðis­flokks hafa einnig varið fyrir­hugaða fram­kvæmd á Feyki, segja hana komna í fastan far­veg með áætluðum verk­lokum í lok árs 2027.

„Það er okkar von að sam­félagið í Skagafirði sam­einist um þessa fram­kvæmd og horfi björtum augum til framtíðar sem er full af tækifærum,“ skrifar meiri­hluta­fólkið.

Full­trúar Byggðalistans halda hinni hliðinni til haga á sama vett­vangi með kröfunni um íbúa­kosningu þannig að tryggja megi „að ákvörðun um fram­hald verk­efnisins byggi á skýru og óum­deilan­legu lýðræðis­legu um­boði íbúa og að niður­staðan verði farsæl fyrir sam­félagið í heild og stuðli að sátt um niður­stöðu málsins.“

Lýðræðið bjóði upp á þessa leið. „Spurningin er ein­fald­lega hvort íbúar Skaga­fjarðar vilji nýta sér hana.“

„Hvurs­lags pakk er þetta eigin­lega?“

Eðli málsins samkvæmt hefur tilfinningaþrungin umræðan vitaskuld ratað á samfélagsmiðlanna og á Facebook hafa Ólafur Helgi Jóhannes­son og Eyþór Fannar Sveins­son helst vakið athylgi fyrir vask­lega fram­göngu. Annar með en hinn á móti.

Ólafur Helgi kvað sér síðast hljóðs í fyrradag og vék ein­mitt að áður­nefndum deilum um tjald­stæði og félags­heimili:

„Það er eins og mig grunaði áður það væri ein­hver hópur manna sem gengju í það að berjast á móti menningar­húsi hér á Krók. Af hverju er ég ekki hissa. Það virðist vera hópur fólks sem er á móti öllu sem minnst er á að gera hér á Krók,“ skrifar hann og heldur áfram:

„Tjald­stæðið er gott dæmi um þetta og nú félags­heimilið og menningar­húsið títt­nefnda. Fólk fer alveg upp á aftur­lappirnar og öskrar fok­vont að ein­hver skuli ekki vera á móti þessu. Á að halda svona áfram hvurs­lags pakk er þetta eigin­lega. Það lætur sér meira að segja annt um skólplagnir í gamla bænum þó það viti ekkert um hvað það er að tala.“

Heit kol á ónýtu grilli

Eyþór Fannar grípur til skáldlegs líkingamáls í málflutningi sínum þar sem hann beinir grillt­einum sínum að kostnaðaráætlun fram­kvæmdarinnar sem hann líkir við grill­veislu sem geti ekki annað en endað með ósköpum.

Hann dregur upp mynd af ímyndaðri grillveislu sem tveir vinir bjóða til. Gert er ráð fyrir 100 gestum og vinurinn óskar þess að semja strax um kostnaðinn fyrir sinn hlut.

„Hann býður núvirði 60 kjöt­skammta fyrir þennan fjölda og restina greiðir þú, 40 skammta og annan kostnað. Boð þetta hljómar nokkuð vel svo þú samþykkir það án um­hugsunar.“

Tafir verða á veislu­höldunum og loks þegar á að láta til skarar skríða kemur í ljós að gesta­fjöldinn er kominn upp í 111. „Til að halda kostnaði í lág­marki er gamla kola­grillið rifið fram. Við nánari skoðun er botninn farinn úr því og þú neyðist til að leysa málið með kaupum á nýju gas­grilli,“ skrifar Eyþór og heldur áfram að telja upp óvissuþætti sem klikka.

„Grill­veislan í þessari sögu er hið nýja Menningar­hús okkar Skag­firðinga, sem til stendur að reisa hér á Sauðárkróki,“ skrifar hann og vinurinn góði er þá vita­skuld ís­lenska ríkið sem „hefur sína aðkomu að verk­efninu, en sá þáttur er hins vegar mis­skilinn að ein­hverju leyti út í sam­félaginu.“

Eyþór leggur, máli sínu til stuðnings, fram heil­mikla út­reikninga með upp­reiknuðum kostnaði með til dæmis til­liti til hækkunar byggingar­vísitölu og klykkir út með því að „því miður er það staðan í dag að við erum að fara að halda grill­veislu með botn­lausu kola­grilli…“