Ís­land verð­leggur sig út af markaði

Það vekur ugg að sjá niðurstöður landamærakönnunar Ferðamálastofu fyrir árið 2025 sem stofnunin birti í síðustu viku. Þar sem sífellt fleiri ferðamenn sem sækja landið heim svara því til að Íslandsferðin hafi ekki verið peninganna virði. Árið 2022 var hlutfall þeirra ferðamanna um 11% en í fyrra var hlutfallið komið í rúmlega 18%. Augljóst er að auknar álögur í boði stjórnvalda hafa sett strik í reikninginn og nú ætla þau sér að þyngja róður íslenskrar ferðaþjónustu enn frekar, ofan á allt það sem orðið hefur og alla þá óvissu sem atvinnugreinin stendur frammi fyrir.

Ef tengja má niðurstöður sveitarstjórnarkosninganna við landsmálin og skattagleði ríkisstjórnarinnar er ljóst að landsmenn eru meira en langþreyttir á framgöngu ríkisstjórnarflokkanna sem leggja verðmætasköpun landsins síendurtekið að veði. Nærtækast væri fyrir stjórnvöld að hverfa nú af villtum vegi aukinna álaga, læra af reynslunni og hlúa að atvinnulífinu. Því er verr og miður, að öllum líkindum aðeins óskhyggjan ein.

Sjálfsmark í uppsiglingu

Fyrir liggur að fjármálaáætlun fyrir árin 2027-2031 er komin til fjárlaganefndar og hún mun taka málið fyrir á næstu dögum. Það er ekki hægt annað en að hvetja meirihluta nefndarinnar sérstaklega til að opna augun fyrir þeim neikvæðu áhrifum sem fyrirhuguð áform varðandi ferðaþjónustu geta hæglega haft í för með sér. Ótækt er að ekki hafi verið gerð tilraun til að leggja mat á þau áhrif sem áformin munu óumflýjanlega hafa á hegðun fólks og fyrirtækja. Áhrifin af innleiðingu innviðagjaldsins á farþega skemmtiferðaskipa ættu aftur á móti að segja þingmönnum nefndarinnar allt sem segja þarf.

Hækkun virðisaukaskattshlutfallsins á aðgang að baðlónum og aukin gjaldtaka á ferðamannastöðum höggva í sama knérunn. Velflest baðlón landsins eru staðsett á landsbyggðinni og þeir ferðamannastaðir sem munu verða fyrir barðinu á aukinni gjaldtöku sömuleiðis. Hér verður að staldra við og vanda til verka, samkeppnishæfni ferðaþjónustunnar er undir. Það yrði engum til bóta fari svo að enn fleiri ferðamenn telji Íslandsferðina ekki peninganna virði. Ábyrgð meirihluta fjárlaganefndar er mikil og boltinn er hjá honum, ekki skora sjálfsmark.

Höfundur er hagfræðingur Samtaka ferðaþjónustunnar.