Í yfirlýsingu fjármálastöðugleikanefndar Seðlabankans í morgun er undirstrika að fjármálakerfið standi traust og sé vel í stakk búið til að mæta ófyrirséðum áföllum. Fjárhagsstaða kerfislega mikilvægra banka er sterk og aðgengi þeirra að markaðsfjármögnun greitt. Hins vegar gæti viðvarandi óvissa í alþjóðlegum efnahagsmálum, versnandi verðbólguhorfur og háir vextir reynt á viðnámsþrótt fjármálakerfisins á komandi misserum.
Fram kemur í yfirlýsingu nefndarinnar að nýtt álagspróf sem Seðlabankinn hefur framkvæmt bendi til þess að stóru bankarnir þrír geti staðið af sér verulegt áfall án þess að skerða um of framboð lánsfjár til viðskiptavina til að verja eiginfjárhlutföll og valda með því enn dýpri samdrætti í efnahagslífinu.
Í sérstöku riti sem greint er frá álagsprófinu segir að það byggir á mögulegri og alvarlegri framvindu sem að þessu sinni er látin tengjast breytingum á hátt spenntum eignamörkuðum erlendis. Áfallið leiðir til samdráttar í landsframleiðslu, aukins atvinnuleysis og mikillar lækkunar eignaverðs hér á landi.
Mat Seðlabankans er að útlánatap kerfislega mikilvægra banka yrði í heild 147 milljarðar króna samkvæmt sviðsmyndinni sem dregin er upp, sem nemur 3,2 prósent af kröfuvirði útlánasafns bankanna við upphaf álagsprófsins. Sterkur grunnrekstur vegur á móti útlánatapi svo tap þeirra eftir skatta nemur einungis þremur milljörðum króna á alvarlegasta ári sviðsmyndarinnar.
Þá kemur fram í niðurstöðum álagsprófsins að hlutfall almenns eigin fjár þáttar 1 af áhættugrunni lækkar um 2,1 prósentur frá upphafi sviðsmyndarinnar til lággildis þess. Heildarkröfu um eiginfjárgrunn annars vegar og eigið fé þáttar 1 hins vegar er fullnægt öll árin.
Fjármálastöðugleikanefndin bendir á það í yfirlýsingunni að húsnæðisverð sé búið að lækka að raunvirði, íbúðum á sölu hefur fjölgað og lengur tekur að selja eignir, sérstaklega nýjar íbúðir. „Skuldir fyrirtækja í byggingastarfsemi hafa vaxið síðustu misseri og merki eru um vaxandi vanskil þótt þau séu enn tiltölulega lítil. Lánveitendur þurfa að gæta að aukinni áhættu í geiranum,“ undirstrikar nefndin, líkt og hún gerði í síðustu yfirlýsingu sinni í marsmánuði.
Í lok síðasta árs voru útlán stóru bankanna til byggingageirans samtals ríflega 400 milljarðar, eða sem jafngilti um níu prósent af heildarútlánum og 17 prósent af lánasafni þeirra til fyrirtækja. Af stóru bönkunum þremur var Landsbankinn með langmest undir í lánum til byggingarfyrirtækja, eða með tæplega helming af öllum útlánum til greinarinnar.
Fjármálastöðugleikanefndin nefnir í yfirlýsingu sinni að kortagreiðslur í netleysi séu þýðingarmikill þáttur í viðnámsþrótti greiðslumiðlunar. Sú lausn verður innleidd um mitt ár. nefndin leggur áherslu á að fjölga þurfi greiðsluleiðum með innviðum fyrir nýjar greiðslulausnir, svo sem greiðslur með millifærslum. Fjölbreytni í greiðslumiðlun auki seiglu fjármálakerfisins og dragi úr líkum á víðtækri röskun við alvarleg rekstraratvik.
Þá hefur fjármálastöðugleikanefndin ákveðið að eftirfarandi innviðir teljist kerfislega mikilvægir og þess eðlis að röskun á starfsemi þeirra geti haft áhrif á fjármálastöðugleika: Millibankagreiðslukerfi Seðlabankans og verðbréfauppgjörskerfi Nasdaq sem grunninnviði fjármálakerfisins og innlánakerfi Reiknistofu bankanna, greiðslukerfi Reiknistofu bankanna og rafræn auðkenning í fjármálaþjónustu hjá Auðkenni ehf. sem kjarnainnviði fjármálakerfisins.
Fjármálastöðugleikanefnd ákvað að halda gildi sveiflujöfnunaraukans óbreyttu í 2,5 prósent í samræmi við stefnu nefndarinnar um beitingu aukans.
