Varaseðlabankastjóri varar við hættu á „skarpri aðlögun“ í byggingargeiranum
Varaseðlabankastjóri fjármálastöðugleika, eini nefndarmaður peningastefnunefndar Seðlabankans sem vildi halda vöxtum óbreyttum við síðustu ákvörðun, varar við því að háir vextir og miklar birgðir af óseldum íbúðum muni auka hættuna á „skarpri aðlögun“ í byggingargeiranum. Hann bendir á að „raunveruleg fjármögnunarskilyrði“ heimila hafi versnað umfram stýrivaxtahækkanir samhliða mikilli hækkun verðtryggðra markaðavexta frá því í vor.
Tengdar fréttir
Útlánatap bankanna gæti numið um 150 milljörðum við „alvarlegt áfall“
Samkvæmt álagsprófi Seðlabankans gætu kerfislega mikilvægu bankarnir þrír staðið af sér „alvarlegt áfall“, sem gæti þýtt fyrir þá samtals um 150 milljarða króna útlánatap, án þess að þeir þyrftu að skerða of mikið framboð af lánsfé til viðskiptavina. Fjármálastöðugleikanefnd vekur athygli á vaxandi skuldum í byggingargeiranum samhliða því að lengri tíma tekur að selja eignir og beinir því til lánveitenda að þeir þurfi að „gæta að aukinni áhættu í geiranum.“
Landsbankinn með langmest undir í lánum til byggingageirans
Eftir verulegan lánavöxt á liðnu ári til byggingageirans er Landsbankinn núna með um helminginn af öllum útistandandi lánum stóru bankanna til verktakafyrirtækja. Greinendur hafa varað við því að fyrirséð er að útlánasafn bankanna til geirans eigi eftir að „súrna“ núna þegar meðalsölutími nýrra íbúða hefur aldrei mælst lengri og þrengt hefur að aðgengi að lánsfé.
Gæti þurft sex prósenta nafnverðslækkun til að ná jafnvægi á fasteignamarkaði
Eigi að takast að leiðrétta það ójafnvægi sem myndaðist á fasteignamarkaði á tímum heimsfaraldurs og lágra vaxta, þegar íbúðaverð hækkaði langt umfram launþróun, þá gæti þurft til um sex prósenta nafnverðslækkun á næstu tveimur árum, að mati sérfræðings.
Vara við skarpri lækkun og vertakar og lánveitendur ættu að „spenna beltin“
Byggingarverktakar og lánveitendur ættu „að spenna beltin“ núna þegar framundan er verðaðlögun að greiðslugetu kaupenda á fasteignamarkaði, einkum nýbyggingum, sem gæti komið fram í allt að 25 prósenta raunverðslækkun áður en botninn verður sleginn í markaðinn snemma árs 2027, að mati greinenda ACRO. Aðgengi almennings að verðtryggðum íbúðalánum hefur í seinni tíð ekki verið jafn þröngt og núna, það muni því augljóslega eitthvað láta undan þegar kaupgetan er ekki fyrir hendi á þeim verðum sem bjóðast.
