Menning

Pissaði fyrir framan fólk í sjö klukku­tíma á dag

Dóra Júlía Agnarsdóttir skrifar
Lísandra Týra sat á klósettinu í sjö klukkutíma á dag í sex daga.
Lísandra Týra sat á klósettinu í sjö klukkutíma á dag í sex daga. Julia Persson

„Ég hélt bara að árið 2026 væri fólk búið að sjá meira og minna allt og að þetta myndi kannski ekki alveg kveikja á þessum viðbrögðum,“ segir listakonan og dansarinn Lísandra Týra Jónsdóttir sem setti upp gjörninginn „The Urinal“ í sýningarrými á Ingólfsstræti síðastliðna helgi. Gjörningurinn var óhefðbundinn eins og gengur og gerist í slíku listformi en hann snerist um að pissa í klósett í sjö klukkustundir á dag í sex daga í röð.

Klósettið var uppi á glærum kassa þar sem Lísandra sat og gestir og gangandi gátu litið við. Við hlið hennar voru vatnsflöskur svo hún gæti vökvað sig vel fyrir allt pissið. Fyrir neðan klósettið gátu gestir svo séð síhækkandi þvagið í glerkassanum. 

Þvagið var sýnilegt í gegnum glerið.Julia Persson

Lísandra segir að gjörningurinn eigi í samtali við hið sögufræga pissuskálarverk Brunnurinn eða Fountain eftir Marcel Duchamp frá árinu 1917. Hún vildi taka fyrir tilbúinn hlut eins og klósettið og rannsaka það í nýju samhengi.

Mikil upplifun að sjá viðbrögðin

Blaðamaður ræddi við Lísöndru um verkið.

„Það er dálítið áhugavert hvernig hlutir geta snúist við þegar maður gerir gjörning. Það sem maður sér fyrir sér gerast gerist ekki endilega nákvæmlega eins og maður heldur þó svo maður geti spáð fyrir um marga hluti,“ segir Lísandra og bætir við að hún hafi séð fyrir sér að gjörningurinn snerist aðallega um hana sjálfa.

„Að mörgu leyti fór hann þó að snúast um mig upplifa viðbrögð fólks við gjörningnum. Auðvitað er þetta alltaf samspil í grunninn, fólk að upplifa gjörninginn og sá sem fremur gjörninginn upplifir viðbrögðin en það sem var áhugavert var að þetta varð nánast eins og samfélagsleg tilraun (e. social experiment) þar sem viðbrögð fólks voru svo gjörólík.“

Óvanalegt að pissa meðal almennings

Sumum fannst þetta áhugavert og spennandi, öðrum fyndið en það sem kom Lísöndru mest á óvart hve margir voru nánast sjokkeraðir eða hræddir. 

„Auðvitað er þetta eitthvað sem fólk sér ekki dags daglega, hvort annað sitjandi á klósettinu eða hreinlega konu að pissa í klósett svona fyrir opnum tjöldum. 

Ég hélt samt bara að árið 2026 væri fólk búið að sjá meira og minna allt og að þetta myndi kannski ekki alveg kveikja á þessum viðbrögðum.“

Hún segir að sem dæmi hafi margir haldið að Lísandra væri stytta.

Það er sannarlega ekki auðvelt að sitja klukkutímum saman á klósettinu.Julia Persson

„Þeir hrukku við þegar ég hreyfði mig. Mér fannst ég líka skynja aðeins skömm hjá fólki að koma almennilega inn í rýmið og brjóta upp skilrúmið, sem er í raun þögult samþykki um að þetta sé eitthvað sem á að gerast fyrir luktum dyrum.“

Þurfti að passa sig að fá ekki gyllinæð

Lísandra þurfti að vökva sig vel og það krafðist undirbúnings.

„Ég þurfti að rannsaka hversu mikið vatn ég gæti drukkið á þessum sjö klukkutíma ramma svo ég gæti pissað eins oft og mögulegt var án þess að fara í of-vöknun eða overhydration. Markmiðið var að hafa stöðugan vatnsstraum í verkinu þannig að það minnti á gosbrunn. Þetta er mjög líkamlegt verk, sem kallast bodily readymade og er samspil líkamans og klósettsins.“

Lísandra varð að drekka vel af vatni.Julia Persson

Það var margt sem Lísandra þurfti að rannsaka og passa sig á við gjörninginn.

„Ég þurfti að passa mig að fá ekki gyllinæð við það að sitja svona lengi á klósettinu. Það snerist allt um samspil þyngdaraflsins og grindarbotnsvöðvanna og allir svona endurance gjörningar snúast svo mikið um ákveðna líkamsstjórnun sem ég hef mikla þekkingu á sem menntaður dansari,“ segir Lísandra en þetta er önnur myndlistarsýningin hennar.

Dansaði stanslaust í átta klukkutíma

Hún hefur aðallega unnið sem dansari og danshöfundur fram að þessu og í fyrra var hún með sýninguna Suicidal Horses þar sem hún dansaði stöðugt í átta tíma, fimm daga í röð.

Lísandra ögrar sér í listsköpuninni.Julia Persson

„Það snerist einmitt um að þurfa ekki að pissa eða fá vatnssopa, algjörlega öfugt við þessa sýningu. Ég hef rosalega mikinn áhuga á að ögra mörkunum mínum og fara enn lengra. Mín listsköpun endar einhvern veginn alltaf þar þrátt fyrir að hugmyndin snúist ekki endilega um það í upphafi,“ segir Lísandra létt í lund að lokum.






Fleiri fréttir

Sjá meira


×


Tarot dagsins

Dragðu spil og sjáðu hvaða spádóm það geymir.