Stóru verkefnin leysum við saman Stefán Vagn Stefánsson skrifar 27. júní 2026 09:02 Ábyrgð þingmanna er mikil og oft vanmetin. Samfélagið er flókið og verður flóknara með hverju árinu sem líður. Verkefnin verða sífellt fleiri. Við þurfum að styrkja heilbrigðiskerfið. Þjóðin eldist og margar tímabærar umbætur hafa setið á hakanum of lengi. Menntakerfið stendur líka frammi fyrir áskorunum á sama tíma og fjárheimildir til framhaldsskóla dragast saman. Án góðrar menntunar verður lítið úr áformum um aukna framleiðni og velmegun. Samgöngur er enn ein áskorunin og úrbóta er þörf um allt land. Loks má ekki gleyma ríkisfjármálunum, enda hefur reynst erfitt að halda þeim í jafnvægi. Eitt er að horfa á einstök mál. Annað er að ná utan um heildarmyndina. Og í því felst meginábyrgð okkar þingmanna. Að mæta breyttum forsendum Ég hef gegnt embætti þingflokksformanns Framsóknar frá lokum febrúar, eða í um fjóra mánuði. Á þeim tíma hef ég sannfærst um að ábyrg pólitík snýst ekki um að halda fast í áætlanir þegar veruleikinn breytist. Hún snýst um að mæta breyttum forsendum af yfirvegun. Góður stjórnandi krefst reglulega uppfærðra upplýsinga frá fjármálastjóra sínum og bregst við þeim á viðeigandi hátt. Það sama á við um ríkisstjórn. Hún verður að taka mið af nýjum efnahagshorfum hverju sinni og endurmeta áform sín í samræmi við það. Nýsamþykkt fjármálaáætlun minnir okkur á þetta. Forsendur hennar hafa veikst verulega á þeim þremur mánuðum frá því hún var lögð fram. Þá er það verkefni okkar allra að horfast í augu við stöðuna af heiðarleika og sýna hvernig markmið hennar eiga að nást. Þetta er hvorki ádeila á ríkisstjórnina né einstaka ráðherra. Það er margt jákvætt í gildandi áætlun. En við verðum einfaldlega að temja okkur ábyrgari vinnubrögð í áætlanagerð ríkisins. Atvinnulíf um land allt Eitt af því sem mestu skiptir er staða atvinnumála um land allt. Það er ekki nóg að tala um nýsköpun, nýjar stoðir og aukna framleiðni ef aðeins er horft til tækifæra á suðvesturhorni landsins. Efnahagshorfur hafa enn fremur versnað og frekari verðmætasköpun verður að geta átt sér stað um allt land. Til þess þurfa undirstöðurnar að vera í lagi. Þar skipta t.a.m. samgöngur höfuðmáli. Án öruggra vegasamgangna og fjarskiptainnviða verður atvinnustefna á landsbyggðinni orðin tóm. Samþykkt samgönguáætlunar til 2040 var því eitt af stóru málum vorsins. En gleymum því ekki að samgönguáætlun er langhlaup. Margar ríkisstjórnir koma að framkvæmd hennar næstu fimmtán ár. Mörg af stærstu verkefnum hennar klárast ekki á einu kjörtímabili, og fjármagnið er takmarkað. Því skiptir öllu að fjármögnun aðgerða sé trúverðug til langs tíma. Því er rétt að halda því til haga að forsendur fjármálaáætlunar hafa reynst mun veikari en gert var ráð fyrir í nýsamþykktri fjármálaáætlun. Til að markmið hennar nái fram að ganga er líklegt að skera þurfi niður í ríkisrekstrinum árið 2027 umfram það sem nú er viðurkennt. Margt er enn fremur á huldu um hvernig hinu ágæta innviðafélagi er ætlað að starfa í reynd. Stofnun þess er þó jákvæð og mikilvægt að vel takist til við framkvæmd þess. Umfram allt er spurningin sú hvort við þurfum ekki að horfast í augu við þá staðreynd að auka þurfi enn frekar fé til samgangna næstu ár. Landið er víðfeðmt og kröfurnar aukast. En einmitt þess vegna verðum við að halda vel á spilunum í ríkisfjármálum og vinna saman að lausn mála. Stóru verkefnin Við höfum ólíkar skoðanir og ólíka hagsmuni. En kjarninn er einfaldur. Við megum ekki hlaupast frá því verki að gera samfélagið betra. Við verðum að horfast í augu við það sem er erfitt og taka höndum saman um lausnir. Stóru verkefnin verða aldrei leyst af einum flokki eða einstökum þingmönnum. Það á við um heilbrigðismál, menntun, afkomu ríkissjóðs og byggðaþróun. Lykilorðið er því samvinna. Samvinna innan þingflokka. Samvinna þvert á flokka. Og umfram allt samvinna meðal fólksins í landinu. Sumarið er tíminn Nú er bjartasti og besti tími sumarsins framundan. Í haust tekur svo við nýtt upphaf og nýr þingvetur. Það er óvissa í efnahagslífinu, en líka tækifæri af ýmsu tagi. Margt verður krefjandi. En þingflokkur Framsóknar mun mæta verkefnunum af ábyrgð, yfirvegun og vilja til að vinna með öðrum. Því stóru verkefnin leysum við ekki hvert í sínu horni. Við leysum þau saman. Það er krafan sem við gerum til okkar sjálfra. Þjóðin á það skilið. Höfundur er þingmaður Framsóknar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Stefán Vagn Stefánsson Mest lesið 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson Skoðun Þegar forstjórinn smíðar hugbúnaðinn sjálfur Ása Rún Björnsdóttir,Óttar Guðmundsson Skoðun Gnexit Viðreisnar Bergþór Ólason Skoðun Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar Erna Ingibjörg Pálsdóttir Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson Skoðun Reykjavík á ekki að gera allt ein Björg Magnúsdóttir Skoðun Handbók MAGA hreyfingarnar: Flood the zone with shit Guðni Freyr Öfjörð Skoðun Skoðun Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar Skoðun Myndin sem þú mátt ekki sjá Anna Laufey Stefánsdóttir,Kristín Ólöf Grétarsdóttir skrifar Skoðun Áttu áttu? Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir skrifar Skoðun Þegar sannleikurinn þjónar ekki óttanum Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Ísland sé frjálst, meðan sól gyllir haf Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Misfarir í Mosfellsbæ Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Gilda lögin bara þegar okkur hentar? Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Handbók MAGA hreyfingarnar: Flood the zone with shit Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Smekkvísi er ekki samningsbundin Ásgeir Guðmundsson skrifar Skoðun „Nýjasta tíska, nýjasta tíska –allt innan fjárheimilda!“ Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Reykjavík á ekki að gera allt ein Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Gnexit Viðreisnar Bergþór Ólason skrifar Skoðun Ósýnilega fólkið Kristbjörg Þórisdóttir skrifar Skoðun Rammaáætlun: Tvær tillögur – tvenns konar vinnubrögð Katrín Helga Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson skrifar Skoðun Þegar tíminn skiptir öllu Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Tuttugu ár í þjónustu samfélagsins Árni Hrannar Haraldsson skrifar Skoðun Þegar forstjórinn smíðar hugbúnaðinn sjálfur Ása Rún Björnsdóttir,Óttar Guðmundsson skrifar Skoðun Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar Erna Ingibjörg Pálsdóttir skrifar Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir skrifar Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Ekki orð um heimsins lengstu biðlista… Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Virkari eigandi og ný nálgun í stjórn Norðurorku Berglind Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hækkun matarverðs lífeyrisþega á undan innri úttekt Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinnar við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir skrifar Sjá meira
Ábyrgð þingmanna er mikil og oft vanmetin. Samfélagið er flókið og verður flóknara með hverju árinu sem líður. Verkefnin verða sífellt fleiri. Við þurfum að styrkja heilbrigðiskerfið. Þjóðin eldist og margar tímabærar umbætur hafa setið á hakanum of lengi. Menntakerfið stendur líka frammi fyrir áskorunum á sama tíma og fjárheimildir til framhaldsskóla dragast saman. Án góðrar menntunar verður lítið úr áformum um aukna framleiðni og velmegun. Samgöngur er enn ein áskorunin og úrbóta er þörf um allt land. Loks má ekki gleyma ríkisfjármálunum, enda hefur reynst erfitt að halda þeim í jafnvægi. Eitt er að horfa á einstök mál. Annað er að ná utan um heildarmyndina. Og í því felst meginábyrgð okkar þingmanna. Að mæta breyttum forsendum Ég hef gegnt embætti þingflokksformanns Framsóknar frá lokum febrúar, eða í um fjóra mánuði. Á þeim tíma hef ég sannfærst um að ábyrg pólitík snýst ekki um að halda fast í áætlanir þegar veruleikinn breytist. Hún snýst um að mæta breyttum forsendum af yfirvegun. Góður stjórnandi krefst reglulega uppfærðra upplýsinga frá fjármálastjóra sínum og bregst við þeim á viðeigandi hátt. Það sama á við um ríkisstjórn. Hún verður að taka mið af nýjum efnahagshorfum hverju sinni og endurmeta áform sín í samræmi við það. Nýsamþykkt fjármálaáætlun minnir okkur á þetta. Forsendur hennar hafa veikst verulega á þeim þremur mánuðum frá því hún var lögð fram. Þá er það verkefni okkar allra að horfast í augu við stöðuna af heiðarleika og sýna hvernig markmið hennar eiga að nást. Þetta er hvorki ádeila á ríkisstjórnina né einstaka ráðherra. Það er margt jákvætt í gildandi áætlun. En við verðum einfaldlega að temja okkur ábyrgari vinnubrögð í áætlanagerð ríkisins. Atvinnulíf um land allt Eitt af því sem mestu skiptir er staða atvinnumála um land allt. Það er ekki nóg að tala um nýsköpun, nýjar stoðir og aukna framleiðni ef aðeins er horft til tækifæra á suðvesturhorni landsins. Efnahagshorfur hafa enn fremur versnað og frekari verðmætasköpun verður að geta átt sér stað um allt land. Til þess þurfa undirstöðurnar að vera í lagi. Þar skipta t.a.m. samgöngur höfuðmáli. Án öruggra vegasamgangna og fjarskiptainnviða verður atvinnustefna á landsbyggðinni orðin tóm. Samþykkt samgönguáætlunar til 2040 var því eitt af stóru málum vorsins. En gleymum því ekki að samgönguáætlun er langhlaup. Margar ríkisstjórnir koma að framkvæmd hennar næstu fimmtán ár. Mörg af stærstu verkefnum hennar klárast ekki á einu kjörtímabili, og fjármagnið er takmarkað. Því skiptir öllu að fjármögnun aðgerða sé trúverðug til langs tíma. Því er rétt að halda því til haga að forsendur fjármálaáætlunar hafa reynst mun veikari en gert var ráð fyrir í nýsamþykktri fjármálaáætlun. Til að markmið hennar nái fram að ganga er líklegt að skera þurfi niður í ríkisrekstrinum árið 2027 umfram það sem nú er viðurkennt. Margt er enn fremur á huldu um hvernig hinu ágæta innviðafélagi er ætlað að starfa í reynd. Stofnun þess er þó jákvæð og mikilvægt að vel takist til við framkvæmd þess. Umfram allt er spurningin sú hvort við þurfum ekki að horfast í augu við þá staðreynd að auka þurfi enn frekar fé til samgangna næstu ár. Landið er víðfeðmt og kröfurnar aukast. En einmitt þess vegna verðum við að halda vel á spilunum í ríkisfjármálum og vinna saman að lausn mála. Stóru verkefnin Við höfum ólíkar skoðanir og ólíka hagsmuni. En kjarninn er einfaldur. Við megum ekki hlaupast frá því verki að gera samfélagið betra. Við verðum að horfast í augu við það sem er erfitt og taka höndum saman um lausnir. Stóru verkefnin verða aldrei leyst af einum flokki eða einstökum þingmönnum. Það á við um heilbrigðismál, menntun, afkomu ríkissjóðs og byggðaþróun. Lykilorðið er því samvinna. Samvinna innan þingflokka. Samvinna þvert á flokka. Og umfram allt samvinna meðal fólksins í landinu. Sumarið er tíminn Nú er bjartasti og besti tími sumarsins framundan. Í haust tekur svo við nýtt upphaf og nýr þingvetur. Það er óvissa í efnahagslífinu, en líka tækifæri af ýmsu tagi. Margt verður krefjandi. En þingflokkur Framsóknar mun mæta verkefnunum af ábyrgð, yfirvegun og vilja til að vinna með öðrum. Því stóru verkefnin leysum við ekki hvert í sínu horni. Við leysum þau saman. Það er krafan sem við gerum til okkar sjálfra. Þjóðin á það skilið. Höfundur er þingmaður Framsóknar.
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar Erna Ingibjörg Pálsdóttir Skoðun
Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson Skoðun
Skoðun Hvort á ég að kenna eftir fyrirmælum aðalnámskrár eða eftir getustigi nemandans? Eyjólfur Pétur Hafstein skrifar
Skoðun Peningaglýjuórar meiða íslenskan almenning -Opið bréf til Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra Örn Karlsson skrifar
Skoðun Íslenskt táknmál í stefnu – en hvar eru aðgerðirnar? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson skrifar
Skoðun Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar Erna Ingibjörg Pálsdóttir skrifar
Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinnar við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar Erna Ingibjörg Pálsdóttir Skoðun
Sama krónutöluhækkun í fjárlagafrumvarpinu – gjörólíkt högg fyrir heimili Þorvaldur Daníelsson Skoðun