Getur Evrópusinni af hugsjón sannfært hrædda þjóð? Sigurjón Ólafsson skrifar 14. júlí 2026 16:31 Ég er mikill Evrópusinni og hef verið stuðningsmaður ESB aðildar Íslands í liðlega 30 ár út frá hugsjón. Ekki krónum og aurum. En það hjálpar til. Það er ekki auðvelt að vera einlægur stuðningsmaður ESB á Íslandi. Maður fer ekkert hátt með það. Við Íslendingar erum stolt þjóð en við erum líka hrædd þjóð. Sagan segir okkur það. Hvar værum við án NATO, EFTA, EES og bjórsins? Þegar Ísland gekk í NATO árið 1949 var mikil andstaða við aðildina. Þingið samþykkti hana en þjóðin var klofin. Það voru óeirðir. Ef við hefðum ekki NATO hvar værum við stödd í dag? Þegar þjóðin varð aðili að EFTA 1970 var líka stór hópur á móti aðild. Ef við hefðum ekki EFTA hvar værum við stödd í dag? Ef þjóðin hefði greitt atkvæði um EES samninginn 1994 er næsta víst að hún hefði hafnað honum. Ef við hefðum ekki EES hvar værum við stödd í dag? Þegar bjórinn var leyfður 1. mars 1989 var mikil andstaða á þingi við þá ákvörðun. Þar fóru fremstir í flokki andstæðingar erlendra áhrifa. Ef við hefðum ekki bjórinn í dag hvar værum við stödd í dag? Andstæðingar í þessum fjórum málum eiga merkilega nokkuð margt sameiginlegt. Óttinn við erlend áhrif trónir þar efst. Hrædda þjóðin stígur alltaf fram. Ég gæti líka nefnt litasjónvarpið en af tillitssemi við fólk sem var á móti því læt ég það vera. ESB er akkerið sem þjóðin þarf á umbrotatímum Þessi hrædda þjóð á sér sterka talsmenn sem margir hverjir (eða forverar) höfðu rangt fyrir sér í öllum tilvikum. Einn úr þeim hópi sem var á móti EFTA, EES og bjórnum er eitt helsta átrúnaðargoð NEI sinna í dag. Hefði hann haft tök á að vera á móti NATO er öruggt að hann hefði barist gegn þeirri aðild. Íslenska þjóðin er ung. Ungri þjóð, sem hefur vegnað vel, fylgir kokhreysti. Við teljum okkur ekki þurfa á stærri bróður að halda. Megin ástæðan fyrir því að okkur hefur vegnað vel er alþjóðakerfið og við höfum verið réttum megin innan kerfisins. En óbreytt staða er ekki ávísun á áframhaldandi vegsæld. Við höfum ekki upplifað stríð og ófrið sem meginlandið hefur mátt þola og gerir enn. Höfum hugfast að ESB er svo miklu meira en bara gjaldmiðill og efnahagssamstarf. ESB varð til út frá hugsjón um frið í álfunni. Og þannig vill ESB vera áfram. Ekki veitir af á þessum umrótatímum með ógnina úr vestri. Stórhættuleg þróun er í gangi víða í Evrópu vegna uppgangs fasískra afla og stjórnvöldum í Bandaríkjunum er engan veginn treystandi. Þau hafa þróast óhugnanlega hratt í átt að alræðisríki með einum sterkum leiðtoga, ásælni í nágrannaríki og gerræðislegum ákvörðunum sem hafa lamað alþjóðasamvinnu. Ég hef óbilandi trú á grundvallarhugsjónum ESB og það er grundvöllur tilveru okkar og komandi kynslóða. Að þessar þjóðir standi saman. Og þar á Ísland að vera og leggja sitt af mörkum sem friðelskandi lýðræðisþjóð. Óþolandi frændinn er líka í ESB Það skal viðurkennt að ESB er skrímsli þegar kemur að regluverki, seinagangi og alls kyns leiðindum en ESB er fjölskylda og þar viðgangast alls kyns leiðindi. Það er ekki til sú fjölskylda sem á ekki leiðinlega frændur, þar sem upp kemur misklíð og fólk rífst. Fullveldi Íslands er ekki ógnað með ESB aðild. Fullveldi smáríkja er ekki tryggt með því að einangra sig. Við eigum að vera fullir þátttakendur í evrópsku fjölskyldunni og ég vona að ég muni upplifa þann dag fyrir börnin mín og barnabörn. Ég er 57 ára gamall og átta mig á að ESB aðild mun ekki gjörbreyta mínu lífi en hún snýst um mín börn og barnabörn. Hvernig getur fólk á mínum aldri og eldra neitað framtíðarkynslóðum um þann sjálfsagða kost að vita hvað gæti komið úr aðildarviðræðum? Ef við segjum NEI þann 29. ágúst þá verður ESB aðild út af borðinu um ókomna tíð. Er það sanngjarnt að ræna framtíðarkynslóðum möguleika á betra lífi, kjörum, réttindum og hugsjón um frið? Kjósum því JÁ þann 29. ágúst. Fyrir börnin okkar. Höfundur er stjórnmálafræðingur, faðir og afi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Ert þú þessi hálfviti? Guðrún Tinna Ólafsdóttir Skoðun Enn einn landsbyggðarskatturinn á íbúa Austurlands Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Kristín Dröfn Halldórsdóttir Skoðun Nemendur okkar eiga meira skilið en tölu Fiona Oliver,Yrsa Rós Brynjudóttir Skoðun „Noregur hefur aðildarviðræður við Evrópusambandið“ Gunnar H. Garðarsson Skoðun Lygar um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og aðildarviðræður við Evrópusambandið Kristín Vala Ragnarsdóttir Skoðun Þegar reikniformúla verður að ráðningarþaki sjúkraliða Sandra B. Franks Skoðun 66 milljónir verða að 477 milljónum! Runólfur Ágústsson Skoðun Fatlaðir henda hækjum og blindir fá sýn núna Aðalsteinn Júlíus Magnússon Skoðun Hver borgar þegar borgin sparar? Kári Sigurðsson Skoðun Segjum JÁ til að styrkja frelsi okkar og fullveldi Þorkell Helgason Skoðun Skoðun Skoðun Hversu miklar umferðartafir má bjóða þér með skólaárinu? Valur Elli Valsson skrifar Skoðun Atvinnuviðtal hjá ESB? Brynjar Níelsson skrifar Skoðun Kvalajárn Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Að kaupa atkvæði þjóðar Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Framtíðin, björt eða svört? Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Ert þú þessi hálfviti? Guðrún Tinna Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar reikniformúla verður að ráðningarþaki sjúkraliða Sandra B. Franks skrifar Skoðun Af hverju eru íslenskir sprotar skráðir í Delaware? Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Járn í járn Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Krónan er ventillinn sem heldur aftur af íslensku atvinnulífi Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun ESB margfaldar áhrif smáríkja: Dæmi frá Kýpur Dominic Scott skrifar Skoðun Segjum JÁ til að styrkja frelsi okkar og fullveldi Þorkell Helgason skrifar Skoðun Nemendur okkar eiga meira skilið en tölu Fiona Oliver,Yrsa Rós Brynjudóttir skrifar Skoðun Enn einn landsbyggðarskatturinn á íbúa Austurlands Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Kristín Dröfn Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hver borgar þegar borgin sparar? Kári Sigurðsson skrifar Skoðun Fjölbreyttar þarfir kalla á fjölbreytta fagþekkingu Ulrike Schubert skrifar Skoðun Fatlaðir henda hækjum og blindir fá sýn núna Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Grand Fenwick við Faxaflóa Júlíus Valsson skrifar Skoðun 66 milljónir verða að 477 milljónum! Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Níu atriði til umhugsunar vegna þjóðaratkvæðagreiðslunnar Rúnar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Ríkisstjórn sem vandar sig ekki veldur skaða Ágúst Elvar Bjarnason skrifar Skoðun Framtíðarsýn um réttlæti og stöðugleika Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Á eigin skinni Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Nú á þjóðin leik – já til að sjá 29. ágúst Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Loksins sameinuð! Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Næsta stafræna gjá Íslands er þegar að myndast Stefán Atli Rúnarsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur: skýjaborgir eða raunhæf samningsmarkmið? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Helvíti hægt Ármann Halldórsson skrifar Skoðun „Noregur hefur aðildarviðræður við Evrópusambandið“ Gunnar H. Garðarsson skrifar Sjá meira
Ég er mikill Evrópusinni og hef verið stuðningsmaður ESB aðildar Íslands í liðlega 30 ár út frá hugsjón. Ekki krónum og aurum. En það hjálpar til. Það er ekki auðvelt að vera einlægur stuðningsmaður ESB á Íslandi. Maður fer ekkert hátt með það. Við Íslendingar erum stolt þjóð en við erum líka hrædd þjóð. Sagan segir okkur það. Hvar værum við án NATO, EFTA, EES og bjórsins? Þegar Ísland gekk í NATO árið 1949 var mikil andstaða við aðildina. Þingið samþykkti hana en þjóðin var klofin. Það voru óeirðir. Ef við hefðum ekki NATO hvar værum við stödd í dag? Þegar þjóðin varð aðili að EFTA 1970 var líka stór hópur á móti aðild. Ef við hefðum ekki EFTA hvar værum við stödd í dag? Ef þjóðin hefði greitt atkvæði um EES samninginn 1994 er næsta víst að hún hefði hafnað honum. Ef við hefðum ekki EES hvar værum við stödd í dag? Þegar bjórinn var leyfður 1. mars 1989 var mikil andstaða á þingi við þá ákvörðun. Þar fóru fremstir í flokki andstæðingar erlendra áhrifa. Ef við hefðum ekki bjórinn í dag hvar værum við stödd í dag? Andstæðingar í þessum fjórum málum eiga merkilega nokkuð margt sameiginlegt. Óttinn við erlend áhrif trónir þar efst. Hrædda þjóðin stígur alltaf fram. Ég gæti líka nefnt litasjónvarpið en af tillitssemi við fólk sem var á móti því læt ég það vera. ESB er akkerið sem þjóðin þarf á umbrotatímum Þessi hrædda þjóð á sér sterka talsmenn sem margir hverjir (eða forverar) höfðu rangt fyrir sér í öllum tilvikum. Einn úr þeim hópi sem var á móti EFTA, EES og bjórnum er eitt helsta átrúnaðargoð NEI sinna í dag. Hefði hann haft tök á að vera á móti NATO er öruggt að hann hefði barist gegn þeirri aðild. Íslenska þjóðin er ung. Ungri þjóð, sem hefur vegnað vel, fylgir kokhreysti. Við teljum okkur ekki þurfa á stærri bróður að halda. Megin ástæðan fyrir því að okkur hefur vegnað vel er alþjóðakerfið og við höfum verið réttum megin innan kerfisins. En óbreytt staða er ekki ávísun á áframhaldandi vegsæld. Við höfum ekki upplifað stríð og ófrið sem meginlandið hefur mátt þola og gerir enn. Höfum hugfast að ESB er svo miklu meira en bara gjaldmiðill og efnahagssamstarf. ESB varð til út frá hugsjón um frið í álfunni. Og þannig vill ESB vera áfram. Ekki veitir af á þessum umrótatímum með ógnina úr vestri. Stórhættuleg þróun er í gangi víða í Evrópu vegna uppgangs fasískra afla og stjórnvöldum í Bandaríkjunum er engan veginn treystandi. Þau hafa þróast óhugnanlega hratt í átt að alræðisríki með einum sterkum leiðtoga, ásælni í nágrannaríki og gerræðislegum ákvörðunum sem hafa lamað alþjóðasamvinnu. Ég hef óbilandi trú á grundvallarhugsjónum ESB og það er grundvöllur tilveru okkar og komandi kynslóða. Að þessar þjóðir standi saman. Og þar á Ísland að vera og leggja sitt af mörkum sem friðelskandi lýðræðisþjóð. Óþolandi frændinn er líka í ESB Það skal viðurkennt að ESB er skrímsli þegar kemur að regluverki, seinagangi og alls kyns leiðindum en ESB er fjölskylda og þar viðgangast alls kyns leiðindi. Það er ekki til sú fjölskylda sem á ekki leiðinlega frændur, þar sem upp kemur misklíð og fólk rífst. Fullveldi Íslands er ekki ógnað með ESB aðild. Fullveldi smáríkja er ekki tryggt með því að einangra sig. Við eigum að vera fullir þátttakendur í evrópsku fjölskyldunni og ég vona að ég muni upplifa þann dag fyrir börnin mín og barnabörn. Ég er 57 ára gamall og átta mig á að ESB aðild mun ekki gjörbreyta mínu lífi en hún snýst um mín börn og barnabörn. Hvernig getur fólk á mínum aldri og eldra neitað framtíðarkynslóðum um þann sjálfsagða kost að vita hvað gæti komið úr aðildarviðræðum? Ef við segjum NEI þann 29. ágúst þá verður ESB aðild út af borðinu um ókomna tíð. Er það sanngjarnt að ræna framtíðarkynslóðum möguleika á betra lífi, kjörum, réttindum og hugsjón um frið? Kjósum því JÁ þann 29. ágúst. Fyrir börnin okkar. Höfundur er stjórnmálafræðingur, faðir og afi.
Enn einn landsbyggðarskatturinn á íbúa Austurlands Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Kristín Dröfn Halldórsdóttir Skoðun
Lygar um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og aðildarviðræður við Evrópusambandið Kristín Vala Ragnarsdóttir Skoðun
Skoðun Krónan er ventillinn sem heldur aftur af íslensku atvinnulífi Óðinn Freyr Baldursson skrifar
Skoðun Enn einn landsbyggðarskatturinn á íbúa Austurlands Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Kristín Dröfn Halldórsdóttir skrifar
Skoðun Getur bætt efnahagsumhverfið skilað íslenskri fjölskyldu 5–8 milljóna á ári? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Enn einn landsbyggðarskatturinn á íbúa Austurlands Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Kristín Dröfn Halldórsdóttir Skoðun
Lygar um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og aðildarviðræður við Evrópusambandið Kristín Vala Ragnarsdóttir Skoðun