Nei eða já? Vilborg Gunnarsdóttir skrifar 15. júlí 2026 13:00 Umræða um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu er hávær þessa dagana enda mikið í húfi. Við erum að fara að greiða atkvæði um hvort við eigum að kanna hvað aukið ríkjasamband við Evrópu gæti mögulega gefið okkur, nú eða tekið frá okkur. Í gegnum árin hef ég frekar verið því andvíg ef eitthvað er að Ísland gagni í Evrópusambandið. Í aðdragandanum núna hef ég hlustað betur og viðurkenni að umræðan er á köflum furðuleg svo ekki sé meira sagt. Ég er rúmlega miðaldra, tel mig vera þokkalega vel gefna og ágætlega lesna. Þess vegna misbýður mér stundum þegar fullyrðingum er bókstaflega kastað fram órökstuddum og ógagnrýndum á köflum þegar frétta- og blaðamenn eru annars vegar. Andstæðingar halda því til dæmis fram að gangi Ísland í sambandið munum við missa fullveldi okkar. Hvaða rugl er það? Ég veit ekki betur en að nágrannar okkar Danir og Finnar ráði sínum málum með lýðræðislegum kosningum og löggjafarþingum. Löggjöf okkar er þegar að stórum hluta löguð að evrópulögum og við lifum hér enn góðu lífi! Ég hef heldur aldrei heyrt raddir þess efnis að Danir, Finnar eða Svíar vilji ganga út úr þessu sambandi og ef eitthvað er, sjá Bretar eftir að hafa farið. Það er reglulega kosið til þings í þessum löndum og tekist á um hverjir og hvernig eigi að stjórna þessum löndum; þrátt fyrir að vera í Evrópubandalaginu. Hvað yrði öðruvísi hjá okkur? Því er líka haldið fram að best sé að við ráðum okkur að fullu sjálf þegar kemur að fjármálum, gjaldmiðli og vöxtum. Ég spyr; ef við erum svona góð þegar kemur að fjármálum og stýringu vaxta, hvers vegna er verðlag hér með því hæsta og svo erfitt að eignast húsnæði að stóran hluta ævinnar ert þú að greiða þau lán jafnvel þrisvar sinnum. Íslendingum hefur ekkert gengið of vel að ráða sér sjálfum hvað þetta snertir. Bullið er orðið svo mikið og rök andstæðinga svo aum að það er meðal annars notað sem ástæða hversu dýrt er að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og fara í viðræðurnar. Ég veit ekki betur en að fyrir flestar kosningar tali frambjóðendur flestir fjálglega um að bera stór mál undir þjóðina. Það er nefnilega svo lýðræðislegt… nema þegar málefnið þóknast þeim ekki. Í raun og veru er ótímabært að sökkva umræðunni djúpt í einstaka málaflokka núna því við höfum svo litlar forsendur til að taka upplýsta ákvörðun án þess að vita meira. Og þar liggur blessaður hundurinn grafinn. Í mínum huga er ómögulegt að taka afstöðu til þess hvort Íslandi sé borgið innan sambandsins fyrr en búð er að semja. Við fáum nefnilega að segja hug okkar aftur. Að lokum smá ráðlegging til nei-ara. Leyfið okkur að sjá samning, sem þá verður eins slæmur og þið haldið fram, því þá getið þið sagt við okkur hin: „við sögðum ykkur það“! Nei, ég ætla að segja já í ágúst. Ég vil fá að vita meira. Svo kemur í ljós síðar hvort mér snúist hugur eður ei. Höfundur er fyrrverandi framkvæmdastjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon skrifar Skoðun Pitsuostur, alþjóðaviðskipti og almannahagur Ólafur Stephensen skrifar Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: sjálfræði, mannréttindi og mörk samfélagsins Steinar Harðarson skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir skrifar Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir skrifar Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Sjá meira
Umræða um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu er hávær þessa dagana enda mikið í húfi. Við erum að fara að greiða atkvæði um hvort við eigum að kanna hvað aukið ríkjasamband við Evrópu gæti mögulega gefið okkur, nú eða tekið frá okkur. Í gegnum árin hef ég frekar verið því andvíg ef eitthvað er að Ísland gagni í Evrópusambandið. Í aðdragandanum núna hef ég hlustað betur og viðurkenni að umræðan er á köflum furðuleg svo ekki sé meira sagt. Ég er rúmlega miðaldra, tel mig vera þokkalega vel gefna og ágætlega lesna. Þess vegna misbýður mér stundum þegar fullyrðingum er bókstaflega kastað fram órökstuddum og ógagnrýndum á köflum þegar frétta- og blaðamenn eru annars vegar. Andstæðingar halda því til dæmis fram að gangi Ísland í sambandið munum við missa fullveldi okkar. Hvaða rugl er það? Ég veit ekki betur en að nágrannar okkar Danir og Finnar ráði sínum málum með lýðræðislegum kosningum og löggjafarþingum. Löggjöf okkar er þegar að stórum hluta löguð að evrópulögum og við lifum hér enn góðu lífi! Ég hef heldur aldrei heyrt raddir þess efnis að Danir, Finnar eða Svíar vilji ganga út úr þessu sambandi og ef eitthvað er, sjá Bretar eftir að hafa farið. Það er reglulega kosið til þings í þessum löndum og tekist á um hverjir og hvernig eigi að stjórna þessum löndum; þrátt fyrir að vera í Evrópubandalaginu. Hvað yrði öðruvísi hjá okkur? Því er líka haldið fram að best sé að við ráðum okkur að fullu sjálf þegar kemur að fjármálum, gjaldmiðli og vöxtum. Ég spyr; ef við erum svona góð þegar kemur að fjármálum og stýringu vaxta, hvers vegna er verðlag hér með því hæsta og svo erfitt að eignast húsnæði að stóran hluta ævinnar ert þú að greiða þau lán jafnvel þrisvar sinnum. Íslendingum hefur ekkert gengið of vel að ráða sér sjálfum hvað þetta snertir. Bullið er orðið svo mikið og rök andstæðinga svo aum að það er meðal annars notað sem ástæða hversu dýrt er að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og fara í viðræðurnar. Ég veit ekki betur en að fyrir flestar kosningar tali frambjóðendur flestir fjálglega um að bera stór mál undir þjóðina. Það er nefnilega svo lýðræðislegt… nema þegar málefnið þóknast þeim ekki. Í raun og veru er ótímabært að sökkva umræðunni djúpt í einstaka málaflokka núna því við höfum svo litlar forsendur til að taka upplýsta ákvörðun án þess að vita meira. Og þar liggur blessaður hundurinn grafinn. Í mínum huga er ómögulegt að taka afstöðu til þess hvort Íslandi sé borgið innan sambandsins fyrr en búð er að semja. Við fáum nefnilega að segja hug okkar aftur. Að lokum smá ráðlegging til nei-ara. Leyfið okkur að sjá samning, sem þá verður eins slæmur og þið haldið fram, því þá getið þið sagt við okkur hin: „við sögðum ykkur það“! Nei, ég ætla að segja já í ágúst. Ég vil fá að vita meira. Svo kemur í ljós síðar hvort mér snúist hugur eður ei. Höfundur er fyrrverandi framkvæmdastjóri.
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun
Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar
Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar
Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun