Nei eða já? Vilborg Gunnarsdóttir skrifar 15. júlí 2026 13:00 Umræða um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu er hávær þessa dagana enda mikið í húfi. Við erum að fara að greiða atkvæði um hvort við eigum að kanna hvað aukið ríkjasamband við Evrópu gæti mögulega gefið okkur, nú eða tekið frá okkur. Í gegnum árin hef ég frekar verið því andvíg ef eitthvað er að Ísland gagni í Evrópusambandið. Í aðdragandanum núna hef ég hlustað betur og viðurkenni að umræðan er á köflum furðuleg svo ekki sé meira sagt. Ég er rúmlega miðaldra, tel mig vera þokkalega vel gefna og ágætlega lesna. Þess vegna misbýður mér stundum þegar fullyrðingum er bókstaflega kastað fram órökstuddum og ógagnrýndum á köflum þegar frétta- og blaðamenn eru annars vegar. Andstæðingar halda því til dæmis fram að gangi Ísland í sambandið munum við missa fullveldi okkar. Hvaða rugl er það? Ég veit ekki betur en að nágrannar okkar Danir og Finnar ráði sínum málum með lýðræðislegum kosningum og löggjafarþingum. Löggjöf okkar er þegar að stórum hluta löguð að evrópulögum og við lifum hér enn góðu lífi! Ég hef heldur aldrei heyrt raddir þess efnis að Danir, Finnar eða Svíar vilji ganga út úr þessu sambandi og ef eitthvað er, sjá Bretar eftir að hafa farið. Það er reglulega kosið til þings í þessum löndum og tekist á um hverjir og hvernig eigi að stjórna þessum löndum; þrátt fyrir að vera í Evrópubandalaginu. Hvað yrði öðruvísi hjá okkur? Því er líka haldið fram að best sé að við ráðum okkur að fullu sjálf þegar kemur að fjármálum, gjaldmiðli og vöxtum. Ég spyr; ef við erum svona góð þegar kemur að fjármálum og stýringu vaxta, hvers vegna er verðlag hér með því hæsta og svo erfitt að eignast húsnæði að stóran hluta ævinnar ert þú að greiða þau lán jafnvel þrisvar sinnum. Íslendingum hefur ekkert gengið of vel að ráða sér sjálfum hvað þetta snertir. Bullið er orðið svo mikið og rök andstæðinga svo aum að það er meðal annars notað sem ástæða hversu dýrt er að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og fara í viðræðurnar. Ég veit ekki betur en að fyrir flestar kosningar tali frambjóðendur flestir fjálglega um að bera stór mál undir þjóðina. Það er nefnilega svo lýðræðislegt… nema þegar málefnið þóknast þeim ekki. Í raun og veru er ótímabært að sökkva umræðunni djúpt í einstaka málaflokka núna því við höfum svo litlar forsendur til að taka upplýsta ákvörðun án þess að vita meira. Og þar liggur blessaður hundurinn grafinn. Í mínum huga er ómögulegt að taka afstöðu til þess hvort Íslandi sé borgið innan sambandsins fyrr en búð er að semja. Við fáum nefnilega að segja hug okkar aftur. Að lokum smá ráðlegging til nei-ara. Leyfið okkur að sjá samning, sem þá verður eins slæmur og þið haldið fram, því þá getið þið sagt við okkur hin: „við sögðum ykkur það“! Nei, ég ætla að segja já í ágúst. Ég vil fá að vita meira. Svo kemur í ljós síðar hvort mér snúist hugur eður ei. Höfundur er fyrrverandi framkvæmdastjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Skoðun Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Heimilin eiga ekki alltaf að borga brúsann Alexander M. Árnason skrifar Skoðun Fleiri krónur taldar – fáar nýjar Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og fisks Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Orkan í ólgusjó efnahagsmála Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Sjá meira
Umræða um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu er hávær þessa dagana enda mikið í húfi. Við erum að fara að greiða atkvæði um hvort við eigum að kanna hvað aukið ríkjasamband við Evrópu gæti mögulega gefið okkur, nú eða tekið frá okkur. Í gegnum árin hef ég frekar verið því andvíg ef eitthvað er að Ísland gagni í Evrópusambandið. Í aðdragandanum núna hef ég hlustað betur og viðurkenni að umræðan er á köflum furðuleg svo ekki sé meira sagt. Ég er rúmlega miðaldra, tel mig vera þokkalega vel gefna og ágætlega lesna. Þess vegna misbýður mér stundum þegar fullyrðingum er bókstaflega kastað fram órökstuddum og ógagnrýndum á köflum þegar frétta- og blaðamenn eru annars vegar. Andstæðingar halda því til dæmis fram að gangi Ísland í sambandið munum við missa fullveldi okkar. Hvaða rugl er það? Ég veit ekki betur en að nágrannar okkar Danir og Finnar ráði sínum málum með lýðræðislegum kosningum og löggjafarþingum. Löggjöf okkar er þegar að stórum hluta löguð að evrópulögum og við lifum hér enn góðu lífi! Ég hef heldur aldrei heyrt raddir þess efnis að Danir, Finnar eða Svíar vilji ganga út úr þessu sambandi og ef eitthvað er, sjá Bretar eftir að hafa farið. Það er reglulega kosið til þings í þessum löndum og tekist á um hverjir og hvernig eigi að stjórna þessum löndum; þrátt fyrir að vera í Evrópubandalaginu. Hvað yrði öðruvísi hjá okkur? Því er líka haldið fram að best sé að við ráðum okkur að fullu sjálf þegar kemur að fjármálum, gjaldmiðli og vöxtum. Ég spyr; ef við erum svona góð þegar kemur að fjármálum og stýringu vaxta, hvers vegna er verðlag hér með því hæsta og svo erfitt að eignast húsnæði að stóran hluta ævinnar ert þú að greiða þau lán jafnvel þrisvar sinnum. Íslendingum hefur ekkert gengið of vel að ráða sér sjálfum hvað þetta snertir. Bullið er orðið svo mikið og rök andstæðinga svo aum að það er meðal annars notað sem ástæða hversu dýrt er að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og fara í viðræðurnar. Ég veit ekki betur en að fyrir flestar kosningar tali frambjóðendur flestir fjálglega um að bera stór mál undir þjóðina. Það er nefnilega svo lýðræðislegt… nema þegar málefnið þóknast þeim ekki. Í raun og veru er ótímabært að sökkva umræðunni djúpt í einstaka málaflokka núna því við höfum svo litlar forsendur til að taka upplýsta ákvörðun án þess að vita meira. Og þar liggur blessaður hundurinn grafinn. Í mínum huga er ómögulegt að taka afstöðu til þess hvort Íslandi sé borgið innan sambandsins fyrr en búð er að semja. Við fáum nefnilega að segja hug okkar aftur. Að lokum smá ráðlegging til nei-ara. Leyfið okkur að sjá samning, sem þá verður eins slæmur og þið haldið fram, því þá getið þið sagt við okkur hin: „við sögðum ykkur það“! Nei, ég ætla að segja já í ágúst. Ég vil fá að vita meira. Svo kemur í ljós síðar hvort mér snúist hugur eður ei. Höfundur er fyrrverandi framkvæmdastjóri.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun