Sveitirnar þagna

Öll þekkjum við sögur af íslenskum bændum. Þrautseigir, dugmiklir og vinnusamir einstaklingar sem hafa þrjóskast við það að framleiða heilnæm matvæli hvort sem það er í jörðu, gróðurhúsum, fjósum, fjárhúsum eða búfjárhúsum. Þessir bændur hafa lagt allt sitt undir til þess að tryggja að hér séu í boði hollar landbúnaðarvörur allan ársins hring. Þetta hafa þeir gert vel, nytin eftir kúnna er sífellt að aukast, kílóin eftir ána sömuleiðis og nútímavæðing í íslenskum gróðurhúsum mun bæta rekstrarskilyrði og vonandi skila framleiðniaukningu þeirra sömuleiðis. En til þess að hægt sé að gera þessa hluti verða bændur að geta gert áætlanir til einhverra ára.

Það að taka ákvörðun um það hvort það eigi að byggja nýtt fjós, nýtt gróðurhús eða kaupa annan mjaltaþjón, ég segi annan mjaltaþjón því íslenskir bændur eru í fremstu röð þegar það kemur að róbotavæðingu fjósa sem gæti verið ástæða þess að bændur séu að vinna lengur út starfsævina en áður þar sem vinnan hefur tekið miklum stakkaskiptum. Allt veltur þetta á því að þú getir áætlað tekjur fyrir þínar afurðir. Þú leggur ekki heimili þitt og fjölskyldunnar þinnar undir ef óvissa um framtíðina er meiri en hún þarf að vera. Margra ára samningaviðræður við 27 aðildarríki ESB um það að við njótum svo mikillar sérstöðu að við eigum að fá að standa fyrir utan regluverk ESB í landbúnaðarmálum eða að við eigum skilið að fá greitt töluvert meira fyrir hvern framleiddann mjólkurlíter vegna aðstæðana hér á landi en bændur þeirra eigin ríkja, þetta skapar óvissu fyrir bændur á Íslandi. Það er staðreynd að enginn hefur fengið undanþágu frá sameiginlegu landbúnaðarstefnunni en vissulega hafa verið veittar sérlausnir innan hennar sem hafa skilað takmörkuðum árangri fyrir þá sem hafa fengið slíkt. Það er þessi óvissa sem íslenskir bændur standa frammi fyrir þegar talað er um að hefja aðildarferli að Evrópusambandinu án þess að fyrir liggi skýr niðurstaða um hvernig íslenskum landbúnaði verði búið innan sambandsins.

Það er ekki nóg að segja að um þetta verði samið.

Á meðan á aðildarferlinu stendur er það bóndinn sem á að taka áhættuna og tryggja að á Íslandi sé nóg til af matvælum fyrir íslenska þjóð.

Þetta mun ekki gerast með látum.

Bændur hætta að fjárfesta.

Börn bænda ákveða að taka ekki við.

Húsakostur grotnar niður, frestað verður að endurnýja tæki og vélar, ný fjós, fjárhús og gróðurhús hætta að rísa.

Mesta raunverulega hættan er ekki að bændum verði skipað að hætta búskap heldur að yngri kynslóðir ákveði sjálfar að byrja aldrei.

Niðurstaðan liggur ekki fyrir en óvissan hún kemur strax 30. ágúst ef viðræður verða teknar upp að nýju.

Þannig munu sveitirnar þagna.

Segjum NEI 29. ágúst og eyðum óvissunni strax.

Höfundur er starfsmaður á kúabúi, sveitarstjórnarmaður í landbúnaðar sveitarfélagi (Flóahreppi) og 5 barna faðir.