„Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið“ Smári Jökull Jónsson skrifar 9. október 2026 20:01 Guðjón Hreinn Hauksson er formaður Félags framhaldskólakennara KÍ Rekstrarstaða framhaldsskólanna hefur sjaldan verið jafn slæm og hún er í dag segir formaður Félags Framhaldsskólakennara. Í vikunni hélt Kennarasamband Íslands blaðamannafund þar sem stefnumótun félagsins var kynnt sem og áherslur næstu ára. Í framsögu Magnúsar Þórs Jónssonar, formanns Kennarasambands Íslands, á fundinum kom fram að skólakerfið verði ekki byggt með skyndilausnum frá einu kjörtímabili til annars og því mikilvægt að sambandið sé með skýr markmið og stöðuga eftirfylgni. Á fundinum var slæm rekstrarstaða framhaldsskóla landsins einnig rædd. Rúm 80 prósent skóla eru með rekstrarhalla og 63 prósent þeirra með neikvæðan höfuðstól samanborið við 15 prósent árið 2019. Slökkt sé á áttatíu og fimm stöðugildum árlega Guðjón Hreinn Hauksson, formaður Félags framhaldsskólakennara, segir skólana verr stadda en þeir hafa nokkurn tíman verið. „Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið og þetta er það stig þar sem fólk er að taka út hvað mestan þroska, er að dýpka þekkingu sína og persónulegan þroska til að koma út í samfélagið, inn í háskóla og á starfsvettvang sem fullbúnir einstaklingar. En við erum að kæfa þetta stig og mér líst ekkert á þessa stöðu,“ sagði Guðjón í viðtali við Vísi. Fyrir tólf árum var tekin ákvörðun um að stytta nám til stúdentsprófs niður í þrjú ár. Guðjón segir að frjármagn hafi hins vegar átt að halda sér en staðreyndin sé sú að það hafi minnkað nánast frá og með þeirri dasetningu þegar skólinn var styttur. Guðjón segir að boðaður sé frekari niðurskurður til framhaldsskóla á næstu árum.KÍ Þá segir hann að boðaður sé áframhaldandi niðurskurður til skólanna. „Um það bil 1,5 prósent á hverju ári næstu fimm árin. Þetta þýðir einfaldlega, ef við setjum þetta í samhengi, að við séum að slökkva á áttatíu og fimm stöðugildum kennara á hverju ári næstu fimm árin.“ Nýtt einkunnakerfi geti haft neikvæð áhrif Þá segir hann að breytingar á einkunnakerfi grunnskóla, sem Inga Sæland menntamálaráðherra tilkynnti um og verið er að vinna að í grunnskólum landsins, gætu haft neikvæð áhrif á framhaldsskólastigið. „Ef þessi aðgerð sem á sér stað núna fer á þann veg að fólk fer að raðast illa inn í framhaldsskólana, inn á hæfnistigin, þá getur það komið mjög illa út fyrir þennan árgang sem er að koma inn næsta haust. Þannig að þetta getur orðið mjög erfitt og ætla bara rétt að vona að þetta verði vel unnið. Svona viðamikla breytingu þarf að vinna vel.“ Hann segir afar mikilvægt að öll kerfi séu samanhangandi og tali rétt saman. „Mér sýnist fólk sem er að taka þátt í þessari breytingu vera undrandi á þessari stöðu og finnist erfitt að skilja nákvæmlega út á hvað þetta gengur.“ Framhaldsskólar Skóla- og menntamál Mest lesið „Ég neita að leyfa fæðingarorlofssjóði að stjórna mínu lífi“ Innlent Játaði að hafa makað saur á hurðarhúna Innlent „Hvernig getur svona klikkuð manneskja ekki ákveðið að gera neitt meira?“ Innlent Játar að hafa logið til um nauðgun Innlent Rússar hnýta í Þorgerði Katrínu vegna ummæla um skrif Heimis Más Innlent Taka u-beygju og vilja að Evrópa kaupi aftur gas af Rússum Erlent Fjögurra bíla árekstur við N1 í Ártúnsbrekku Innlent Hafnað með afgerandi hætti Erlent „Tíminn er á þrotum“ Erlent Reikna með þrettán milljarða afgangi á næsta ári Innlent Fleiri fréttir Trúnaðarbrestur á Grænlandi og samþykkt Bandaríkjasamnings sett á ís Fullyrða að Daði Már hafi logið að þinginu Hafnað með afgerandi hætti „Hvernig getur svona klikkuð manneskja ekki ákveðið að gera neitt meira?“ Íslendingur dæmdur fyrir dreifingu barnaníðsefnis í Kanada Kosningar í Bandaríkjunum og utanríkisráðherra ræðir Rússa Skipaður formaður 6. áfanga rammaáætlunar Reikna með þrettán milljarða afgangi á næsta ári Fluttur með björgunarskipi þegar þyrlan gat ekki lent vegna þoku Bein útsending: Kynnir fjárhagsáætlun borgarinnar Kolbeinsey lifir enn þrátt fyrir spádóma um annað Játaði að hafa makað saur á hurðarhúna Kynntu verkefnið Verum viðbúin „Ekki bíða eftir fyrsta snjónum“ Rússar hnýta í Þorgerði Katrínu vegna ummæla um skrif Heimis Más Fjögurra bíla árekstur við N1 í Ártúnsbrekku Rússar gerðu árás á sjúkrahús í Kharkív Framtíð Trump í húfi á kjördegi í Bandaríkjunum „Ég neita að leyfa fæðingarorlofssjóði að stjórna mínu lífi“ Víða allhvasst og talsverð rigning Líkamsárás í miðbænum Taka u-beygju og vilja að Evrópa kaupi aftur gas af Rússum Nauðlenti vegna sprengjuhótunar Játar að hafa logið til um nauðgun „Tíminn er á þrotum“ Hrákinn endaði í andliti og auga Sprengjum varpað á skóla meðan fólk beið eftir brauði Breytt vinnubrögð sköpuðu núning milli forstjóra og stjórnar Rafmagnið tekið af hjólhýsabyggðinni: „Þú gerir þetta ekki korteri fyrir jól“ Dánartilkynningin: „Ég myndi aldrei eyða fjörutíu þúsund krónum í þetta“ Sjá meira
Í framsögu Magnúsar Þórs Jónssonar, formanns Kennarasambands Íslands, á fundinum kom fram að skólakerfið verði ekki byggt með skyndilausnum frá einu kjörtímabili til annars og því mikilvægt að sambandið sé með skýr markmið og stöðuga eftirfylgni. Á fundinum var slæm rekstrarstaða framhaldsskóla landsins einnig rædd. Rúm 80 prósent skóla eru með rekstrarhalla og 63 prósent þeirra með neikvæðan höfuðstól samanborið við 15 prósent árið 2019. Slökkt sé á áttatíu og fimm stöðugildum árlega Guðjón Hreinn Hauksson, formaður Félags framhaldsskólakennara, segir skólana verr stadda en þeir hafa nokkurn tíman verið. „Við erum næstum að kæfa framhaldsskólastigið og þetta er það stig þar sem fólk er að taka út hvað mestan þroska, er að dýpka þekkingu sína og persónulegan þroska til að koma út í samfélagið, inn í háskóla og á starfsvettvang sem fullbúnir einstaklingar. En við erum að kæfa þetta stig og mér líst ekkert á þessa stöðu,“ sagði Guðjón í viðtali við Vísi. Fyrir tólf árum var tekin ákvörðun um að stytta nám til stúdentsprófs niður í þrjú ár. Guðjón segir að frjármagn hafi hins vegar átt að halda sér en staðreyndin sé sú að það hafi minnkað nánast frá og með þeirri dasetningu þegar skólinn var styttur. Guðjón segir að boðaður sé frekari niðurskurður til framhaldsskóla á næstu árum.KÍ Þá segir hann að boðaður sé áframhaldandi niðurskurður til skólanna. „Um það bil 1,5 prósent á hverju ári næstu fimm árin. Þetta þýðir einfaldlega, ef við setjum þetta í samhengi, að við séum að slökkva á áttatíu og fimm stöðugildum kennara á hverju ári næstu fimm árin.“ Nýtt einkunnakerfi geti haft neikvæð áhrif Þá segir hann að breytingar á einkunnakerfi grunnskóla, sem Inga Sæland menntamálaráðherra tilkynnti um og verið er að vinna að í grunnskólum landsins, gætu haft neikvæð áhrif á framhaldsskólastigið. „Ef þessi aðgerð sem á sér stað núna fer á þann veg að fólk fer að raðast illa inn í framhaldsskólana, inn á hæfnistigin, þá getur það komið mjög illa út fyrir þennan árgang sem er að koma inn næsta haust. Þannig að þetta getur orðið mjög erfitt og ætla bara rétt að vona að þetta verði vel unnið. Svona viðamikla breytingu þarf að vinna vel.“ Hann segir afar mikilvægt að öll kerfi séu samanhangandi og tali rétt saman. „Mér sýnist fólk sem er að taka þátt í þessari breytingu vera undrandi á þessari stöðu og finnist erfitt að skilja nákvæmlega út á hvað þetta gengur.“
Framhaldsskólar Skóla- og menntamál Mest lesið „Ég neita að leyfa fæðingarorlofssjóði að stjórna mínu lífi“ Innlent Játaði að hafa makað saur á hurðarhúna Innlent „Hvernig getur svona klikkuð manneskja ekki ákveðið að gera neitt meira?“ Innlent Játar að hafa logið til um nauðgun Innlent Rússar hnýta í Þorgerði Katrínu vegna ummæla um skrif Heimis Más Innlent Taka u-beygju og vilja að Evrópa kaupi aftur gas af Rússum Erlent Fjögurra bíla árekstur við N1 í Ártúnsbrekku Innlent Hafnað með afgerandi hætti Erlent „Tíminn er á þrotum“ Erlent Reikna með þrettán milljarða afgangi á næsta ári Innlent Fleiri fréttir Trúnaðarbrestur á Grænlandi og samþykkt Bandaríkjasamnings sett á ís Fullyrða að Daði Már hafi logið að þinginu Hafnað með afgerandi hætti „Hvernig getur svona klikkuð manneskja ekki ákveðið að gera neitt meira?“ Íslendingur dæmdur fyrir dreifingu barnaníðsefnis í Kanada Kosningar í Bandaríkjunum og utanríkisráðherra ræðir Rússa Skipaður formaður 6. áfanga rammaáætlunar Reikna með þrettán milljarða afgangi á næsta ári Fluttur með björgunarskipi þegar þyrlan gat ekki lent vegna þoku Bein útsending: Kynnir fjárhagsáætlun borgarinnar Kolbeinsey lifir enn þrátt fyrir spádóma um annað Játaði að hafa makað saur á hurðarhúna Kynntu verkefnið Verum viðbúin „Ekki bíða eftir fyrsta snjónum“ Rússar hnýta í Þorgerði Katrínu vegna ummæla um skrif Heimis Más Fjögurra bíla árekstur við N1 í Ártúnsbrekku Rússar gerðu árás á sjúkrahús í Kharkív Framtíð Trump í húfi á kjördegi í Bandaríkjunum „Ég neita að leyfa fæðingarorlofssjóði að stjórna mínu lífi“ Víða allhvasst og talsverð rigning Líkamsárás í miðbænum Taka u-beygju og vilja að Evrópa kaupi aftur gas af Rússum Nauðlenti vegna sprengjuhótunar Játar að hafa logið til um nauðgun „Tíminn er á þrotum“ Hrákinn endaði í andliti og auga Sprengjum varpað á skóla meðan fólk beið eftir brauði Breytt vinnubrögð sköpuðu núning milli forstjóra og stjórnar Rafmagnið tekið af hjólhýsabyggðinni: „Þú gerir þetta ekki korteri fyrir jól“ Dánartilkynningin: „Ég myndi aldrei eyða fjörutíu þúsund krónum í þetta“ Sjá meira