Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Undanfarnar vikur hafa farið fram áhugaverð skoðanaskipti um fullveldi, þjóðréttarskuldbindingar og Evrópusambandið. Annars vegar hefur Margrét Einarsdóttir prófessor við Háskólann í Reykjavík haldið því fram að Ísland hafi þegar framselt hluta ríkisvalds með þátttöku í alþjóðlegu samstarfi, svo sem innan NATO, með aðild að Mannréttindasáttmála Evrópu og í gegnum EES-samninginn og því væri ESB- aðild fyrst og fremst framhald þeirrar þróunar. Hins vegar hefur Erna Bjarnadóttir hagfræðingur bent á að mikilvægt sé að gera skýran greinarmun á þjóðréttarskuldbindingum annars vegar og formlegu framsali ríkisvalds hins vegar. Athyglisvert er að þrátt fyrir þennan ágreining tekur Margrét sjálf fram grein sinni að með aðild að Evrópusambandinu væri „gengið lengra, sérstaklega varðandi framsal löggjafarvalds, en almennt í hefðbundnu alþjóðasamstarfi. Um það er ekki deilt.“ Ágreiningurinn virðist því ekki fyrst og fremst snúast um hvort ESB-aðild feli í sér meira valdframsal en annað alþjóðlegt samstarf, heldur hvernig beri að skilja og skilgreina það valdframsal í stjórnskipunarlegum skilningi. Að mínu mati er sá greinarmunur lykillinn að upplýstri umræðu. Skoðun 2.7.2026 11:00 Já, áfram Ísland! Íslensk saga er saga seiglu, baráttu við náttúruöflin og þolgæðis gagnvart harðindum. Í aldaraðir bjuggu forfeður okkar við skilyrði þar sem lífsafkoman var óviss, veðrið ófyrirsjáanlegt og áföll tíð. Við höfum verið alin upp við þá hugmynd að þetta herði okkur; að hæfileikinn til að standa af okkur storminn sé okkar helsti kostur. En hvað ef þessi sami eiginleiki – sem eitt sinn bjargaði okkur frá tortímingu – sé í dag, okkar Þrándur í Götu? Hvað ef viðbrögð okkar gagnvart erfiðleikum séu alltaf að sætta okkur við ástand eða ömurlega niðurstöðu, sem við raunverulega gætum breytt ef viðhorf okkar væri annað? Skoðun 2.7.2026 10:14 Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB Kjarni fullveldis er ekki aðeins rétturinn til að eiga fána, þing og ríkisstjórn. Hann felst í því hver hefur síðasta orðið þegar hagsmunir ríkisins rekast á vilja annarra. Skoðun 2.7.2026 09:00 Takk, en NEI takk …við verri lífskjörum. Erum efst á lífskjaralista Sameinuðu þjóðanna og myndum alltaf borga miklu meira inn í skuldum vafið Evrópusamband en skilaði sér til baka. Notum þá peninga hér heima. Skoðun 2.7.2026 08:01 Reyndi að hindra að Ísland nyti réttlætis Dæmin sem Ingólfur Sverrisson kaus að taka í grein á Vísi nýverið um meint erlent réttlæti og innlent ranglæti til þess að reyna að rökstyðja inngöngu Íslands í Evrópusambandið voru afar áhugaverð. Skoðun 2.7.2026 07:33 Upptaka evru áhættusöm fyrir lítil hagkerfi Tvær nýlegar greiningar sérfræðinga varpa ljósi á þá efnahagslegu áhættu sem fylgir því fyrir lítil hagkerfi eins og Ísland að taka upp evru og ganga í myntbandalag í stað þess að halda krónunni. Greiningarnar veita mikilvæga innsýn í kosti og galla evrusvæðisins fyrir íslenskan efnahag. Skoðun 2.7.2026 07:03 „Eigðu sjálfur þinn helvítis tjakk!“ Maður er á ferð seint um kvöld á afskekktum sveitavegi þegar það springur á bílnum. Ætlar að skipta um dekk, en uppgötvar að það vantar tjakkinn í skottið. Skoðun 1.7.2026 22:31 Að tala tungum tveim Í umræðunni, hvort skynsamlegt sé að vísa til þjóðarinnar spurningunni um að ljúka viðræðum við ESB um hugsanlega aðild, er ýmsu haldið fram sem kitlað hefur hláturstaugarnar duglega. Skoðun 1.7.2026 21:33 Hver á íslenska fánann? Undanfarin misseri hef ég fundið fyrir því að íslenski fáninn sé í auknum mæli orðinn tákn ákveðinnar pólitískrar afstöðu. Eins og hann tilheyri þeim sem telja sig hafa einkarétt á því að skilgreina hvað felist í því að elska Ísland. Skoðun 1.7.2026 18:30 Verum JÁ-kvæð í ágúst Við stöndum frammi fyrir örlagaríkri ákvörðun í lok ágúst. Þá verða greidd atkvæði um hvort við viljum hefja að nýju aðildarviðræður við ESB. Mikilvægt er að átta sig á því að við erum ekki að kjósa um samning við ESB, aðeins hvort taka skuli upp viðræður að nýju. Skoðun 1.7.2026 13:30 Er ESB að grafa undan eigin hagsmunum? Í gær, 30. júní, birti fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins, Carl Baudenbacher, athyglisverða færslu á Linkedln. Þar gagnrýnir hann Evrópusambandið fyrir að reyna að fá Ísland úr EES og inn í ESB og segir þá stefnu bera vott um skort á stefnumótandi hugsun. Skoðun 1.7.2026 12:03 Húsnæðispakkinn Nú eykst spenna landsmanna enda styttist í sumarleyfin, en á meðan landsmenn undirbúa eigin ferðaplön hyggst ríkisstjórnin bjóða þjóðinni í aðra pakkaferð, til Brussel, hinn 29. ágúst. Skoðun 1.7.2026 09:00 Segjum NEI fyrir kynslóðir framtíðarinnar Þó svo að skilmálarnir kveði á um að það eigi að vera hægt að ganga úr ESB þá sýnir reynsla Bretlands að það er næstum því ómögulegt að gera slíkt og ESB mun gera allt til þess að hegna þeim sem vilja út. Umræðan 30.6.2026 08:10 Sami hræðsluáróðurinn: EES á Íslandi 1993 og ESB í Svíþjóð 1994 Núna í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar er ljóst að þjóðin skiptist í tvær fylkingar. Báðar berjast hart, en nei-hliðin hefur sérstaklega byggt málflutning sinn á ótta og rangfærslum. Skoðun 29.6.2026 13:32 ESB eða efnahagsmálin, hvað á að vera forgangsverkefni ríkisstjórnarinnar? Ríkisstjórnin ætlar að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefja eigi á ný eða halda áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Tímasetningin vekur hins vegar athygli. Skoðun 29.6.2026 09:00 Brexit og Ísland - Hvað getum við lært – og hvert eigum við að stefna? Tíu ár eru liðin frá Brexit‑atkvæðagreiðslunni og sex ár frá því að Bretland yfirgaf innri markað Evrópusambandsins. Skoðun 29.6.2026 07:03 Hvað fengu þau – og hvað gáfu þau eftir? Lærdómur frá löndum sem gengu í ESB Þegar Íslendingar ræða mögulega aðild að Evrópusambandinu snýst umræðan oft um það sem við óttumst að missa. Skoðun 29.6.2026 07:42 Hver á sér fegurra föðurland? Þetta esb rugl hefur skerpt þjóðina í að sjá hvað hún vill láta gerast hér á landi. Með eða á móti esb. Hún hefur vakið upp samræður um betra samfélag og vilja fólks til að breyta. Skoðun 28.6.2026 09:30 Verður valdagræðgi Flokks fólksins honum að falli? Flokkur fólksins (FF) komst til valda á þeirri ímynd að vera flokkur sem stæði vörð um hag almennings, íslensk gildi og sjálfsforræði þjóðarinnar. Skoðun 27.6.2026 18:03 Kæru landar – Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Undanfarnar vikur hafa margir hvatt þjóðina til að segja „nei“ í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst, þ.e. að við höfnum samningi sem enginn hefur enn fengið að sjá. Skoðun 27.6.2026 14:02 Að semja við sjálfan sig „Fullveldi er ekki tilfinning“ var fyrirsögn pistils sem framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi skrifaði í Viðskiptablaðið í vikunni. Svo það sé sagt, þá er það fagnaðarefni að ritað sé um fullveldishugtakið og þýðingu þess. Skoðun 27.6.2026 11:32 Þjóðin föst í Groundhog Day krónunnar Íslenska þjóðin er föst í efnahagslegum Groundhog Day krónunnar. Sama sagan endurtekur sig aftur og aftur: verðbólga, háir vextir, gengissveiflur, brostnar forsendur, erfiðari kjarasamningar, minni fjárfesting og lakari lífskjör en ella. Skoðun 27.6.2026 11:00 Verður Ísland brothætt byggð? Það er mikið ofmat á samningsstöðu Íslands í mögulegum viðræðum um inngöngu landsins í Evrópusambandið að ætla að Ísland geti breytt leikreglum sambandsins. Fyrir það fyrsta eru Íslendingar brotabrot af íbúafjölda Evrópusambandsins, eða 0,08%. Skoðun 27.6.2026 11:07 Hver á þennan bústað? Já eða nei? Laugardaginn 29. ágúst n.k. gengur þjóðin til atkvæðagreiðslu um hvort hefja eigi á ný viðræður um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu. Það er ekki verið að kjósa um aðild. Það er ekki verið að kjósa um evru. Það er ekki verið að kjósa um sameiginlegan sjávarútveg, sameiginlegan landbúnað eða sameiginlega hárgreiðslu. Það er verið að kjósa um hvort ræða eigi málið, hvort eigi að leita samninga. Skoðun 26.6.2026 22:31 Brexit og fyrirhuguð þjóðaratkvæðagreiðsla hér á landi Það er áhyggjuefni að umræðan um þjóðaratkvæðagreiðslu tengda aðildarviðræðum við Evrópusambandið sé á góðri leið með að kljúfa þjóðina. Skoðun 26.6.2026 15:03 Upplýst umræða og framsal ríkisvalds Undirrituð þáði boð um að taka þátt í Silfrinu á RÚV þann 9. júní sl. til að ræða fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefji eigi að nýju aðildarviðræður við ESB. Skoðun 26.6.2026 14:00 Hangið frammi á gangi í von um fréttir Miklir hagsmunir eru í húfi fyrir þjóðarbúið þegar samið er um deilistofna í Norður-Atlantshafinu. Þá fundi hafa allajafna setið fulltrúar Íslands, Noregs, Færeyja og Evrópusambandsins auk fulltrúa Bretlands eftir að Bretar sögðu skilið við sambandið. Skoðun 26.6.2026 07:33 Matvælaverð, tollar og heimildavinna Aðalkosningamál Viðreisnar í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst nk., það mál sem sett er fram sem helstu rök fyrir því að hvetja kjósendur til að segja já við framhaldi viðræðna, er lækkun matvælaverðs. Skoðun 24.6.2026 21:30 Hinar myrku hliðar deilds fullveldis: Sýndaráhrif og uppgjöf smáríkis Hugtakið „deilt fullveldi“ er oft klætt í hátíðlegan búning samvinnu og samstöðu í alþjóðastjórnmálum. Skoðun 24.6.2026 14:32 Stækkar skrifræðið við inngöngu í ESB? Tölurnar segja annað Ein af lífseigari fullyrðingum andstæðinga ESB-aðildar er sú að aðild myndi þenja út íslenskt skrifræði: ný ráðuneyti, fleiri stofnanir, þúsundir nýrra embættismanna til að mæta kröfum Brussel. Skoðun 24.6.2026 13:02 « ‹ 1 2 3 4 5 6 7 … 12 ›
Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Undanfarnar vikur hafa farið fram áhugaverð skoðanaskipti um fullveldi, þjóðréttarskuldbindingar og Evrópusambandið. Annars vegar hefur Margrét Einarsdóttir prófessor við Háskólann í Reykjavík haldið því fram að Ísland hafi þegar framselt hluta ríkisvalds með þátttöku í alþjóðlegu samstarfi, svo sem innan NATO, með aðild að Mannréttindasáttmála Evrópu og í gegnum EES-samninginn og því væri ESB- aðild fyrst og fremst framhald þeirrar þróunar. Hins vegar hefur Erna Bjarnadóttir hagfræðingur bent á að mikilvægt sé að gera skýran greinarmun á þjóðréttarskuldbindingum annars vegar og formlegu framsali ríkisvalds hins vegar. Athyglisvert er að þrátt fyrir þennan ágreining tekur Margrét sjálf fram grein sinni að með aðild að Evrópusambandinu væri „gengið lengra, sérstaklega varðandi framsal löggjafarvalds, en almennt í hefðbundnu alþjóðasamstarfi. Um það er ekki deilt.“ Ágreiningurinn virðist því ekki fyrst og fremst snúast um hvort ESB-aðild feli í sér meira valdframsal en annað alþjóðlegt samstarf, heldur hvernig beri að skilja og skilgreina það valdframsal í stjórnskipunarlegum skilningi. Að mínu mati er sá greinarmunur lykillinn að upplýstri umræðu. Skoðun 2.7.2026 11:00
Já, áfram Ísland! Íslensk saga er saga seiglu, baráttu við náttúruöflin og þolgæðis gagnvart harðindum. Í aldaraðir bjuggu forfeður okkar við skilyrði þar sem lífsafkoman var óviss, veðrið ófyrirsjáanlegt og áföll tíð. Við höfum verið alin upp við þá hugmynd að þetta herði okkur; að hæfileikinn til að standa af okkur storminn sé okkar helsti kostur. En hvað ef þessi sami eiginleiki – sem eitt sinn bjargaði okkur frá tortímingu – sé í dag, okkar Þrándur í Götu? Hvað ef viðbrögð okkar gagnvart erfiðleikum séu alltaf að sætta okkur við ástand eða ömurlega niðurstöðu, sem við raunverulega gætum breytt ef viðhorf okkar væri annað? Skoðun 2.7.2026 10:14
Sjálfstætt Grænland hefði bæði víðtækari rétt og meiri möguleika en Ísland innan ESB Kjarni fullveldis er ekki aðeins rétturinn til að eiga fána, þing og ríkisstjórn. Hann felst í því hver hefur síðasta orðið þegar hagsmunir ríkisins rekast á vilja annarra. Skoðun 2.7.2026 09:00
Takk, en NEI takk …við verri lífskjörum. Erum efst á lífskjaralista Sameinuðu þjóðanna og myndum alltaf borga miklu meira inn í skuldum vafið Evrópusamband en skilaði sér til baka. Notum þá peninga hér heima. Skoðun 2.7.2026 08:01
Reyndi að hindra að Ísland nyti réttlætis Dæmin sem Ingólfur Sverrisson kaus að taka í grein á Vísi nýverið um meint erlent réttlæti og innlent ranglæti til þess að reyna að rökstyðja inngöngu Íslands í Evrópusambandið voru afar áhugaverð. Skoðun 2.7.2026 07:33
Upptaka evru áhættusöm fyrir lítil hagkerfi Tvær nýlegar greiningar sérfræðinga varpa ljósi á þá efnahagslegu áhættu sem fylgir því fyrir lítil hagkerfi eins og Ísland að taka upp evru og ganga í myntbandalag í stað þess að halda krónunni. Greiningarnar veita mikilvæga innsýn í kosti og galla evrusvæðisins fyrir íslenskan efnahag. Skoðun 2.7.2026 07:03
„Eigðu sjálfur þinn helvítis tjakk!“ Maður er á ferð seint um kvöld á afskekktum sveitavegi þegar það springur á bílnum. Ætlar að skipta um dekk, en uppgötvar að það vantar tjakkinn í skottið. Skoðun 1.7.2026 22:31
Að tala tungum tveim Í umræðunni, hvort skynsamlegt sé að vísa til þjóðarinnar spurningunni um að ljúka viðræðum við ESB um hugsanlega aðild, er ýmsu haldið fram sem kitlað hefur hláturstaugarnar duglega. Skoðun 1.7.2026 21:33
Hver á íslenska fánann? Undanfarin misseri hef ég fundið fyrir því að íslenski fáninn sé í auknum mæli orðinn tákn ákveðinnar pólitískrar afstöðu. Eins og hann tilheyri þeim sem telja sig hafa einkarétt á því að skilgreina hvað felist í því að elska Ísland. Skoðun 1.7.2026 18:30
Verum JÁ-kvæð í ágúst Við stöndum frammi fyrir örlagaríkri ákvörðun í lok ágúst. Þá verða greidd atkvæði um hvort við viljum hefja að nýju aðildarviðræður við ESB. Mikilvægt er að átta sig á því að við erum ekki að kjósa um samning við ESB, aðeins hvort taka skuli upp viðræður að nýju. Skoðun 1.7.2026 13:30
Er ESB að grafa undan eigin hagsmunum? Í gær, 30. júní, birti fyrrverandi forseti EFTA-dómstólsins, Carl Baudenbacher, athyglisverða færslu á Linkedln. Þar gagnrýnir hann Evrópusambandið fyrir að reyna að fá Ísland úr EES og inn í ESB og segir þá stefnu bera vott um skort á stefnumótandi hugsun. Skoðun 1.7.2026 12:03
Húsnæðispakkinn Nú eykst spenna landsmanna enda styttist í sumarleyfin, en á meðan landsmenn undirbúa eigin ferðaplön hyggst ríkisstjórnin bjóða þjóðinni í aðra pakkaferð, til Brussel, hinn 29. ágúst. Skoðun 1.7.2026 09:00
Segjum NEI fyrir kynslóðir framtíðarinnar Þó svo að skilmálarnir kveði á um að það eigi að vera hægt að ganga úr ESB þá sýnir reynsla Bretlands að það er næstum því ómögulegt að gera slíkt og ESB mun gera allt til þess að hegna þeim sem vilja út. Umræðan 30.6.2026 08:10
Sami hræðsluáróðurinn: EES á Íslandi 1993 og ESB í Svíþjóð 1994 Núna í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar er ljóst að þjóðin skiptist í tvær fylkingar. Báðar berjast hart, en nei-hliðin hefur sérstaklega byggt málflutning sinn á ótta og rangfærslum. Skoðun 29.6.2026 13:32
ESB eða efnahagsmálin, hvað á að vera forgangsverkefni ríkisstjórnarinnar? Ríkisstjórnin ætlar að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefja eigi á ný eða halda áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Tímasetningin vekur hins vegar athygli. Skoðun 29.6.2026 09:00
Brexit og Ísland - Hvað getum við lært – og hvert eigum við að stefna? Tíu ár eru liðin frá Brexit‑atkvæðagreiðslunni og sex ár frá því að Bretland yfirgaf innri markað Evrópusambandsins. Skoðun 29.6.2026 07:03
Hvað fengu þau – og hvað gáfu þau eftir? Lærdómur frá löndum sem gengu í ESB Þegar Íslendingar ræða mögulega aðild að Evrópusambandinu snýst umræðan oft um það sem við óttumst að missa. Skoðun 29.6.2026 07:42
Hver á sér fegurra föðurland? Þetta esb rugl hefur skerpt þjóðina í að sjá hvað hún vill láta gerast hér á landi. Með eða á móti esb. Hún hefur vakið upp samræður um betra samfélag og vilja fólks til að breyta. Skoðun 28.6.2026 09:30
Verður valdagræðgi Flokks fólksins honum að falli? Flokkur fólksins (FF) komst til valda á þeirri ímynd að vera flokkur sem stæði vörð um hag almennings, íslensk gildi og sjálfsforræði þjóðarinnar. Skoðun 27.6.2026 18:03
Kæru landar – Eigum við að hafna samningi sem við höfum ekki séð? Undanfarnar vikur hafa margir hvatt þjóðina til að segja „nei“ í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst, þ.e. að við höfnum samningi sem enginn hefur enn fengið að sjá. Skoðun 27.6.2026 14:02
Að semja við sjálfan sig „Fullveldi er ekki tilfinning“ var fyrirsögn pistils sem framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi skrifaði í Viðskiptablaðið í vikunni. Svo það sé sagt, þá er það fagnaðarefni að ritað sé um fullveldishugtakið og þýðingu þess. Skoðun 27.6.2026 11:32
Þjóðin föst í Groundhog Day krónunnar Íslenska þjóðin er föst í efnahagslegum Groundhog Day krónunnar. Sama sagan endurtekur sig aftur og aftur: verðbólga, háir vextir, gengissveiflur, brostnar forsendur, erfiðari kjarasamningar, minni fjárfesting og lakari lífskjör en ella. Skoðun 27.6.2026 11:00
Verður Ísland brothætt byggð? Það er mikið ofmat á samningsstöðu Íslands í mögulegum viðræðum um inngöngu landsins í Evrópusambandið að ætla að Ísland geti breytt leikreglum sambandsins. Fyrir það fyrsta eru Íslendingar brotabrot af íbúafjölda Evrópusambandsins, eða 0,08%. Skoðun 27.6.2026 11:07
Hver á þennan bústað? Já eða nei? Laugardaginn 29. ágúst n.k. gengur þjóðin til atkvæðagreiðslu um hvort hefja eigi á ný viðræður um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu. Það er ekki verið að kjósa um aðild. Það er ekki verið að kjósa um evru. Það er ekki verið að kjósa um sameiginlegan sjávarútveg, sameiginlegan landbúnað eða sameiginlega hárgreiðslu. Það er verið að kjósa um hvort ræða eigi málið, hvort eigi að leita samninga. Skoðun 26.6.2026 22:31
Brexit og fyrirhuguð þjóðaratkvæðagreiðsla hér á landi Það er áhyggjuefni að umræðan um þjóðaratkvæðagreiðslu tengda aðildarviðræðum við Evrópusambandið sé á góðri leið með að kljúfa þjóðina. Skoðun 26.6.2026 15:03
Upplýst umræða og framsal ríkisvalds Undirrituð þáði boð um að taka þátt í Silfrinu á RÚV þann 9. júní sl. til að ræða fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefji eigi að nýju aðildarviðræður við ESB. Skoðun 26.6.2026 14:00
Hangið frammi á gangi í von um fréttir Miklir hagsmunir eru í húfi fyrir þjóðarbúið þegar samið er um deilistofna í Norður-Atlantshafinu. Þá fundi hafa allajafna setið fulltrúar Íslands, Noregs, Færeyja og Evrópusambandsins auk fulltrúa Bretlands eftir að Bretar sögðu skilið við sambandið. Skoðun 26.6.2026 07:33
Matvælaverð, tollar og heimildavinna Aðalkosningamál Viðreisnar í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst nk., það mál sem sett er fram sem helstu rök fyrir því að hvetja kjósendur til að segja já við framhaldi viðræðna, er lækkun matvælaverðs. Skoðun 24.6.2026 21:30
Hinar myrku hliðar deilds fullveldis: Sýndaráhrif og uppgjöf smáríkis Hugtakið „deilt fullveldi“ er oft klætt í hátíðlegan búning samvinnu og samstöðu í alþjóðastjórnmálum. Skoðun 24.6.2026 14:32
Stækkar skrifræðið við inngöngu í ESB? Tölurnar segja annað Ein af lífseigari fullyrðingum andstæðinga ESB-aðildar er sú að aðild myndi þenja út íslenskt skrifræði: ný ráðuneyti, fleiri stofnanir, þúsundir nýrra embættismanna til að mæta kröfum Brussel. Skoðun 24.6.2026 13:02