Skoðun: Þjóðar­at­kvæða­greiðsla um ESB-viðræður

Fréttamynd

Vilt þú að Ís­land á­byrgist 250 ma.kr. af skuldum ESB?

Mjög alvarleg skuldastaða Evrópusambandsins hefur lítið rými fengið í allri umræðunni fyrir komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Í henni felst veruleg áhætta fyrir Ísland verði landið aðildarríki að sambandinu. Samkvæmt 47. gr. Lissabon-sáttmálans (SESB), grunnlöggjöf ESB, er sambandið sjálfstæð lögpersóna. Það þýðir að ESB getur sem slíkt gert alþjóðlega samninga, gerst aðili að alþjóðastofnunum en jafnframt stofnað til skulda í eigin nafni. Ákvæðið kom til sögunnar með sáttmálanum sem tók gildi 1. desember 2009. Mikilvægt er að greina á milli skulda aðildarríkja ESB og þess sjálfs. Aðildarríkin eru ábyrg fyrir sínum skuldum, eins og 125. gr. sáttmálans (SSESB) felur í sér, en sambandið getur sjálft stofnað til skulda að uppfylltum ákveðnum formskilyrðum.

Skoðun
Fréttamynd

Hver er munurinn fyrir vinstrið á EES og ESB?

Á Íslandi er mikill hagvöxtur, há laun, há verðbólga og háir vextir. Á evrusvæðinu er þessu öfugt farið – minni hagvöxtur, lægri laun, lítil verðbólga og lágir vextir. Í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar í ágúst eru margir væntanlega farnir að velta fyrir sér hvor „stakkurinn“ er illskárri. Þetta er eins og Morpheus í Matrix - hann spyr hvort þú viljir taka ESB pilluna, þaðan sem aldrei verður snúið. Hvernig á fólk að geta vegið þessa þætti og komist að niðurstöðu? Þó það kosti kannski örlítið meira atvinnuleysi og minni hagvöxt er mögulega betra að taka upp evru til að svæla út verðtrygginguna og fá a.m.k. lægri vexti? Eða akkúrat öfugt? „Æ ég pæli í þessu seinna eða tek þetta á tilfinningunni.“

Skoðun
Fréttamynd

Við viljum ekki ganga í ESB

Íslendingar ganga til þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst. Spurningin sem Alþingi samþykkti hljóðar svo: „Á Ísland að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið?“ Því er gjarnan haldið fram að hér sé aðeins verið að „kíkja í pakkann“. Viðræðurnar séu nánast áhættulaus upplýsingaöflun og þjóðin geti einfaldlega sagt nei síðar ef niðurstaðan reynist óhagstæð.

Skoðun
Fréttamynd

Rauða rútan er mætt! Varist rauðu rútuna

Eitt frægasta dæmið um villandi pólitísk skilaboð í Brexit-herferðinni árið 2016 var rauða rútan sem Vote Leave, bresku útgáfunnar af Áfram Ísland-félagsskapnum, sem á stóð: „We send the EU £350 million a week. Let’s fund our NHS instead.“ Skilaboðin voru einföld og áhrifarík: Bretar gætu hætt að senda 350 milljónir punda á viku til Brussel og varið peningunum þess í stað í heilbrigðiskerfið. Þau voru líka lygi.

Skoðun
Fréttamynd

Er EES bið­stofa eða enda­stöð?

Hugleiðingar eftir lestur bókar Carls og Lauru Melusine Baudenbacher. Það er ekki oft sem erlendur lögfræðingur vekur umtalsverða athygli í íslenskri stjórnmálaumræðu. Það á þó við um Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, sem á undanförnum misserum hefur tjáð sig með afdráttarlausum hætti um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið.

Skoðun
Fréttamynd

Þegar kenni­vald kemur í stað raka

Morgunblaðið birti 15. ágúst stóra grein eftir Carl Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins, undir fyrirsögninni „Sjálfstraust Íslands og hræðslupólitíkin fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB“. Baudenbacher er virtur lögfræðingur með langan akademískan feril og mikla reynslu af EES-rétti. Þess vegna á að hlusta á hann.

Skoðun
Fréttamynd

Sjálf­stæðis­bar­áttan hættir aldrei

Fyrsti hlekkurinn í ófrelsisfjötrum Íslands brast þegar einokunarverslun Dana var afnumin árið 1787. Þá var Ísland fátækt og vanmáttugt land undir erlendri stjórn og fáir hefðu líklega þorað að sjá fyrir sér sjálfstætt íslenskt lýðveldi. En með afnámi einokunarverslunarinnar hafði verið stigið mikilvægt skref á langri leið þjóðarinnar til sjálfstæðis.

Skoðun
Fréttamynd

Lífs­gæði og sam­heldni ís­lenskrar þjóðar

Að keyra 8.000 kílómetra á vegum Evrópu í sumar gaf mér góðan tíma til að velta fyrir mér vegakerfinu á Íslandi. Leiðin lá frá Ósló til Marbella og til baka. Spænsku vegirnir voru þeir bestu og Autobahn Þjóðverja var mun verri en ég bjóst við.

Skoðun
Fréttamynd

Loddaralist í að­draganda 29. ágúst

Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað.

Skoðun
Fréttamynd

Norð­menn eru farnir að horfa á okkur

Í síðustu viku söfnuðust norskir ráðherrar, stjórnmálamenn, fræðimenn, atvinnurekendur og verkalýðsleiðtogar saman í Arendal til stærstu pólitísku samkomu landsins. Meðal þess sem þar var rætt var framtíð EES — og óvenju oft kom Ísland við sögu.

Skoðun
Fréttamynd

Þegar fyrr­verandi for­seti stjórnlagadómstóls stærsta hag­kerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendi­punkti er á­stæða til að hlusta

Andreas Voßkuhle, sem var forseti þýska stjórnlagadómstólsins á árunum 2010–2020, kallar í nýlegu viðtali við Die Zeit eftir djúpstæðum og skjótum umbótum á þýska ríkinu. Ummæli hans vöktu athygli í þýskum fjölmiðlum og WELT hafði eftir honum 13. ágúst:„Að mínu mati erum við komin að vendipunkti. Ef við breytumst ekki fer illa fyrir okkur.“

Skoðun
Fréttamynd

Um skuldir – og þakkarskuldir

Ég heyri utan að mér, að þar sem ég hafi verið staðinn að verki við að hlýða á erindi Dr Carls Baudanbacher á fundi í gamla Sjallanum, hljóti ég að vera genginn í björg andstæðinga Evrópusambandsaðildar. Þá er illa fyrir okkur komið, ef menn mega ekki hlusta á meinta andstæðinga, án þess að kalla yfir sig fordæmingu af einhverju tagi.

Skoðun
Fréttamynd

Já, vegna allra

Ég ætla að segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst. Ekki vegna þess að ég sé sannfærður um að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið eða trúi því að evran leysi allan okkar vanda. Ég hef efasemdir um margt í þessu sambandi.

Skoðun
Fréttamynd

Brandari dagsins

Eftir að hafa hlustað aftur og aftur á umræður um þetta hættulega Evrópusamband sem einhverjum vitleysingum datt í hug að troða okkur Íslendingum inn í, þá dettur mér hug að segja ykkur brandara sem ég heyrði fyrir löngu síðan.

Skoðun
Fréttamynd

Það sem aldrei hefur gerst getur hæg­lega gerst aftur!

Ofangreind fyrirsögn er til marks um hvert umræðan um hugsanlegt framhald viðræðna við ESB um fulla aðild að samtökunum er komin. Eitt af því sem er fullyrt er að um leið og við samþykkjum að ræða áfram við fulltrúa ESB um hugsanlegan samning séum við komin í aðildarferli sem ekki væri hægt að komast út úr.

Skoðun
Fréttamynd

Af hverju sjó­menn mættu mögu­lega segja „já“

Þótt aðeins sé verið að kjósa um hvort halda eigi áfram aðilarumsókn okkar þann 29. ágúst, hefur umræðan farið um víðan völl og mikilli orku varið í deilur sem auðvelt er að útkljá með einu einföldu „jái“.

Skoðun
Fréttamynd

Ég ætlaði bara að reyna skilja hvað ég væri að kjósa um

Undanfarnar vikur hef ég farið svolítið niður í kanínuholu.Ég ætlaði ekkert endilega þangað. Ég var einfaldlega að reyna að skilja hvað við Íslendingar erum í raun að fara að kjósa um 29. ágúst.Ég hef verið frekar neikvæður gagnvart aðild Íslands að Evrópusambandinu og leyni því ekkert. En eftir því sem umræðan varð háværari fór eitt að trufla mig.

Skoðun
Fréttamynd

Um full­veldi og fram­sal þess

Fullveldi Íslands er meginatriði í málflutningi Nei-sinna í umræðum um ESB. Þeir tala mikið um að halda í fullveldið og gæta þess að það glatist ekki. Oft er þá lítill greinarmunur gerður á framsali fullveldis og afsali þess.

Skoðun
Fréttamynd

Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Ó­aftur­kræft slys

Nú styttist í þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort hefja eigi viðræður við Evrópusambandið um aðild Íslands. Í grein minni frá í febrúar sl. fjallaði ég um nauðsyn þess, að ef til aðildarviðræðna kæmi væri nauðsynlegt að krefjast þess að Ísland héldi sínum reglum um bann við innflutningi lifandi dýra.

Skoðun
Fréttamynd

Veljum að vita meira

Eftir rúmar tvær vikur gefst þjóðinni tækifæri til að ákveða hvort halda eigi áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu.

Skoðun
Fréttamynd

Tæki­færi sem kemur ekki aftur

Það vekur furðu að málsmetandi fólk úr atvinnulífi, fjölmiðlum, forystusveit stéttarfélaga og kjörnir fullrúar skuli hafna því að skoða þá valkosti sem okkur kann að bjóðast sem þjóð.

Skoðun
Fréttamynd

Hættum að giska: Fáum svörin á borðið

Ein af mínum fyrstu pólitísku minningum er frá árunum eftir hrun, þegar ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur sótti um aðild að Evrópusambandinu. Þá var ég að elta minn fyrsta áhuga á samfélagsmálum. Í meira en áratug hefur þessi umræða snúist í hringi.

Skoðun
Fréttamynd

Það sem AGS til­greindi en Dagur dregur ekki fram

Dagur B. Eggertsson þingmaður skrifaði grein hér á Vísi undir fyrirsögninni „Nýtt mat AGS á upptöku evru fyrir Ísland". Þar segir hann að undarleg þögn hafi ríkt um nýja greiningu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) á kostum og göllum evrunnar fyrir Ísland. Það gladdi mig að lesa því sama morgun og grein hans birtist hafði ég einmitt rakið þetta sama mat hér á Vísi í grein um gjaldmiðlaskýrsluna og athugasemdir Seðlabankans. Þögnin var þá þegar rofin. En Dagur á þakkir skildar fyrir að beina athyglinni að skjalinu sjálfu því sú umræða batnar við hvern lesanda.

Skoðun

Mest lesið