Almenningur móti stjórnarskrána

Ný stjórnarskrárnefnd er um það bil að taka til starfa. Verkefni hennar hefur ekki verið skilgreint nákvæmlega en virðist eiga að vera svo opið að það geti falið í sér heildarendurskoðun á grundvallarþáttum stjórnskipunar lýðveldisins svo sem valdi og valdmörkum forseta og þings. En hvort sem nefndin fer þá leið að endurskoða stjórnarskrána í heild eða einbeitir sér að afmörkuðum þáttum er ljóst að verkefnið verður í sviðsljósinu næstu mánuði og misseri. Ekki dregur úr athyglinni að helstu forystumenn stjórnmálaflokkanna hafa lýst þeim ásetningi að sitja í nefndinni og gefa starfi hennar þannig aukið vægi. Viðvera þeirra og bein afskipti munu leiða til þess að stjórnarskrármálið verður mál málanna í íslenskum stjórnmálum. Hinn 8. desember síðastliðinn var á þessum vettvangi í blaðinu hvatt til þess að þjóðinni allri yrði gefið tækifæri til þess að hafa áhrif á hina fyrirhuguðu endurskoðun: "Hugsa má sér að stjórnarskrárnefndin opni í þessu skyni vefsíðu þar sem tekið verði á móti tillögum og staðið fyrir umræðum um stjórnarskrármálið. Opinber málþing um einstaka þætti í vinnu stjórnarskrárnefndar eru einnig æskileg. Slík vinnubrögð gera vissulega miklar kröfur um röskleika og markvisst skipulag en tryggja um leið að niðurstaðan, hver sem hún verður, eigi víðtækan hljómgrunn í þjóðfélaginu. Á engan hátt væri verið að taka ábyrgð, frumkvæði og endanlegt vald frá stjórnarskrárnefndinni og Alþingi. Hér er tækifæri til að efla og bæta lýðræði á Íslandi." Ánægjulegt var að heyra Halldór Ásgrímsson forsætisráðherra taka undir þetta viðhorf í áramótaávarpi sínu að kvöldi gamlársdags. Orðrétt sagði ráðherrann: "Ég hvet til þess að við fjöllum um þetta stóra og mikilvæga verkefni af gætni og virðingu. Með nútíma samskiptatækni og fjölbreytni í fjölmiðlun er hægt að tryggja að sem flestir landsmenn geti lagt hönd á plóginn auk þess sem haldnir verði fundir og ráðstefnur um einstaka þætti stjórnarskrárinnar. Þetta er sameiginlegt verkefni okkar allra og niðurstaðan á að endurspegla þjóðarvilja." Björn Ingi Hrafnsson, aðstoðarmaður forsætisráðherra, staðfesti í samtali við Fréttablaðið í gær að þetta fæli meðal annars í sér að stofnuð yrði netsíða á vegum stjórnarskrárnefndar og tölvu- og samskiptatækni virkjuð til að auðvelda fólki að kynna sér starf hennar og koma sjónarmiðum sínum á framfæri. Er vonandi að þetta gangi eftir og sem flestir áhugamenn um stjórnmál notfæri sér þennan vettvang. Stjórnmál á Íslandi hafa of lengi að mestu verið einskorðuð við ýmiss konar dægurþras. Atburðir síðustu mánaða hafa með óvæntum hætti sett grundvallaratriði og meginsjónarmið á dagskrá. Tími var til kominn og vonandi ber þjóðin gæfu til að vinna vel úr þeim tækifærum sem nú skapast.