Ekki bein tengsl á milli kvótakerfis og byggðaþróunnar

Ekki er hægt að finna beina tengingu á milli kvótakerfisins og þróunar byggðar frá því að kerfinu var komið á fyrir meira en aldarfjórðungi. Þetta er niðurstaða Birgis Þórs Runólfssonar, dósents við Hagfræðideild Háskóla Íslands og kom fram í erindi sem hann flutti á málþingi Áhugahóps háskólamanna um sjávarútvegsmál nýverið.

Fjallað er um málið á vefsíðu LÍÚ. Þar kemur fram að mat Birgis Þórs er að jafnframt sé ómögulegt að segja fyrir um hver íbúaþróun hefði orðið á landsbyggðinni ef annað fyrirkomulag fiskveiðistjórnunar hefði orðið ofan á.

Í erindi sínu beindi hann sjónum sínum m.a. að Vestfjörðum  en sá landshluti hefur oft verðið nefndur þegar samspil byggðaþróunar og kvótakerfisins er rætt.

Birgir Þór rakti í erindi sínu að íbúum á Vestfjörðum hefði fækkað viðstöðulaust frá því 1945 ef undan væri skilinn áratugurinn á milli 1970 og 1980. Ekki væri hægt að sýna fram á nein tengsl á milli þeirrar þróunar og heildarfiskafla í þessum landshluta því fólksfækkunin hefði verið stöðug, jafnt fyrir sem eftir daga kvótakerfisins.

Hann lauk erindi sínu með því að vitna í skýrslu sem unnin var af Þjóðhagsstofnun árið 2000 og ber heitið Stjórnkerfi fiskveiða og byggðaþróun. Þar segir: „Það má ljóst vera af ofangreindri umfjöllun að samband milli búsetuþróunar og fiskveiðistjórnunarkerfisins eins og það hefur verið framkvæmt hér á landi er afar flókið.

Því er þeirri spurningu enn ósvarað hver sé þáttur þess í þeirri fólksfækkun sem sannarlega hefur átt sér stað á undanförnum árum í mörgum útgerðarstöðum á landinu. Enn erfiðara er að segja til um hvort eitthvert annað stjórnkerfi fiskveiða hefði reynst betur að því er áhrif á búsetuþróunina varðar."