Vandamálið að „verðbólgan hættir ekkert“ Bjarki Sigurðsson skrifar 4. febrúar 2026 12:21 Ásgeir Jónsson er seðlabankastjóri. Vísir/Vilhelm Peningastefnunefnd Seðlabankans hefur ákveðið að halda stýrivöxtum óbreyttum í 7,25 prósentum. Seðlabankastjóri segir aukna verðbólgu ekki gefa tilefni til hækkunar. Laun hækki þó of hratt sem hefur mikil áhrif á efnahaginn. Stýrivextir voru lækkaðir um miðjan nóvember þegar síðasta ákvörðun nefndarinnar var kynnt. Óvíst var fyrir kynninguna í morgun hver niðurstaðan yrði, en greiningadeildir viðskiptabankanna voru ósammála í sínum spám. Íslandsbanki og Arion spáðu óbreyttum vöxtum, en Landsbankinn spáði því að vextirnir yrðu hækkaðir um 0,25 prósentustig. Verðbólga hafi aukist umfram væntingar en hún mælist nú 5,2 prósent. Aukninguna má rekja að miklu leyti til hækkunar opinberra gjalda. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir það mat nefndarinnar að verðbólgumælingin hefði ekki verið nógu slæm til að grípa til hækkunar vaxta. „Vextirnir eru mjög háir, þeir eru 7,25 prósent. Þetta háa vaxtastig leiðir til þess að hagkerfið er að kólna. Við erum að sjá atvinnuleysi vaxa og vinnumarkaðinn kólna. Nefndin ræddi viðbrögð ef þetta héldi áfram, það er ef við sæjum vísitölu neysluverðs hækka frekar. Við stöndum alveg reiðubúin til þess að bregðast við,“ segir Ásgeir. En í Peningamálum gerið þið ráð fyrir því að verðbólgan muni hjaðna á næstu mánuðum. „Við búumst ekki við því að þetta verðbólguástand gangi áfram. Það stafar af því að við ályktum að við munum sjá hagkerfið kólna, aukið atvinnuleysi, kólnun á vinnumarkaði. Þannig við eigum erfitt með að sjá að þetta haldi áfram, en auðvitað getum við ekki útilokað það,“ segir Ásgeir. Staða íslenska hagkerfisins sé mjög góð þrátt fyrir að laun hækki of hratt og vöruverð hækki í takt við það. „Við getum orðað það þannig að ég held að erlendar þjóðir muni ekki líta á okkar vandamál sem mjög stórvægileg. Það er margt í lagi hjá okkur sem er ekki í lagi annars staðar. Það hefur gengið vel með ansi margt en það hefur gengið illa að halda aftur af verðhækkunum. Það er vandamálið sem við sitjum uppi með á Íslandi. Að verðbólgan hættir ekkert,“ segir Ásgeir. Efnahagsbrot Seðlabankinn Verðlag Íslenska krónan Fjármál heimilisins Mest lesið Ástandið minni á 2007 Neytendur Strætó fjölgar ferðum vegna haustumferðar Neytendur Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Viðskipti innlent Þorvaldur ráðinn framkvæmdastjóri Viðskipti innlent Innkalla Euro Market brauð vegna málmhlutar Neytendur Topp tíu listinn 2026: Þetta eru bestu útlöndin fyrir fjarvinnu eða eftirlaunalífið Atvinnulíf Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Viðskipti innlent Matreiðslumeistarar frá Hilton Nordica til Matarstundar Viðskipti innlent Hildur og Jóhann Valur ný í framkvæmdastjórn Bláa lónsins Viðskipti innlent Framtíðarsýn Svíans að færa flugið nær fólkinu Viðskipti erlent Fleiri fréttir Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Þorvaldur ráðinn framkvæmdastjóri Matreiðslumeistarar frá Hilton Nordica til Matarstundar Hildur og Jóhann Valur ný í framkvæmdastjórn Bláa lónsins Reynslan sýnt að neytendur séu ekki tilbúnir Auglýsingar FM95BLÖ kostuðu Sýn tvær milljónir Seðlabankinn ætti að halda stýrivöxtum óbreyttum „Hversu langt eiga þau að keyra til að sækja póstinn sinn?“ „Biðin er dýrust“ Fjórðungi minni hagnaður hjá Kviku Spá mestu verðbólgu síðustu tveggja ára Blæs á fullyrðingar um forsendubrest og segir kaupmátt hafa aukist Auglýsa grimmt en vörurnar berast ekki: Myndir þekktra Íslendinga notaðar Skúli Hrafn tekur við Íslandssjóðum Ísfélagið eykur verulega við sig í fiskeldinu Íslandsbanki spáir 0,25 prósent hækkun stýrivaxta Gæti gjörbreytt því hvernig fólk kaupir inn Skordýr í dillinu Ekki mótfallin aðildarviðræðum væru samningsmarkmið skýrari Ráðin framkvæmdastjóri viðskiptasviðs Ísland Duty Free Hvenær á ég að greiða inn á lánið? Paellu-gerðarmenn kveðja Templarasund Sólmyrkvagleraugun víða uppseld Kaupendur yfirleitt með raunhæft mat og vel undirbúnir Dyrum Kattakaffihússins lokað fyrir fullt og allt Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“ Farþegar elska lopapeysur Selur gamla fyrirtækinu annað á tæpa þrjá milljarða Áslaug Arna í gervigreindina hjá Fenris Creations Sjá meira
Stýrivextir voru lækkaðir um miðjan nóvember þegar síðasta ákvörðun nefndarinnar var kynnt. Óvíst var fyrir kynninguna í morgun hver niðurstaðan yrði, en greiningadeildir viðskiptabankanna voru ósammála í sínum spám. Íslandsbanki og Arion spáðu óbreyttum vöxtum, en Landsbankinn spáði því að vextirnir yrðu hækkaðir um 0,25 prósentustig. Verðbólga hafi aukist umfram væntingar en hún mælist nú 5,2 prósent. Aukninguna má rekja að miklu leyti til hækkunar opinberra gjalda. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir það mat nefndarinnar að verðbólgumælingin hefði ekki verið nógu slæm til að grípa til hækkunar vaxta. „Vextirnir eru mjög háir, þeir eru 7,25 prósent. Þetta háa vaxtastig leiðir til þess að hagkerfið er að kólna. Við erum að sjá atvinnuleysi vaxa og vinnumarkaðinn kólna. Nefndin ræddi viðbrögð ef þetta héldi áfram, það er ef við sæjum vísitölu neysluverðs hækka frekar. Við stöndum alveg reiðubúin til þess að bregðast við,“ segir Ásgeir. En í Peningamálum gerið þið ráð fyrir því að verðbólgan muni hjaðna á næstu mánuðum. „Við búumst ekki við því að þetta verðbólguástand gangi áfram. Það stafar af því að við ályktum að við munum sjá hagkerfið kólna, aukið atvinnuleysi, kólnun á vinnumarkaði. Þannig við eigum erfitt með að sjá að þetta haldi áfram, en auðvitað getum við ekki útilokað það,“ segir Ásgeir. Staða íslenska hagkerfisins sé mjög góð þrátt fyrir að laun hækki of hratt og vöruverð hækki í takt við það. „Við getum orðað það þannig að ég held að erlendar þjóðir muni ekki líta á okkar vandamál sem mjög stórvægileg. Það er margt í lagi hjá okkur sem er ekki í lagi annars staðar. Það hefur gengið vel með ansi margt en það hefur gengið illa að halda aftur af verðhækkunum. Það er vandamálið sem við sitjum uppi með á Íslandi. Að verðbólgan hættir ekkert,“ segir Ásgeir.
Efnahagsbrot Seðlabankinn Verðlag Íslenska krónan Fjármál heimilisins Mest lesið Ástandið minni á 2007 Neytendur Strætó fjölgar ferðum vegna haustumferðar Neytendur Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Viðskipti innlent Þorvaldur ráðinn framkvæmdastjóri Viðskipti innlent Innkalla Euro Market brauð vegna málmhlutar Neytendur Topp tíu listinn 2026: Þetta eru bestu útlöndin fyrir fjarvinnu eða eftirlaunalífið Atvinnulíf Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Viðskipti innlent Matreiðslumeistarar frá Hilton Nordica til Matarstundar Viðskipti innlent Hildur og Jóhann Valur ný í framkvæmdastjórn Bláa lónsins Viðskipti innlent Framtíðarsýn Svíans að færa flugið nær fólkinu Viðskipti erlent Fleiri fréttir Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Þorvaldur ráðinn framkvæmdastjóri Matreiðslumeistarar frá Hilton Nordica til Matarstundar Hildur og Jóhann Valur ný í framkvæmdastjórn Bláa lónsins Reynslan sýnt að neytendur séu ekki tilbúnir Auglýsingar FM95BLÖ kostuðu Sýn tvær milljónir Seðlabankinn ætti að halda stýrivöxtum óbreyttum „Hversu langt eiga þau að keyra til að sækja póstinn sinn?“ „Biðin er dýrust“ Fjórðungi minni hagnaður hjá Kviku Spá mestu verðbólgu síðustu tveggja ára Blæs á fullyrðingar um forsendubrest og segir kaupmátt hafa aukist Auglýsa grimmt en vörurnar berast ekki: Myndir þekktra Íslendinga notaðar Skúli Hrafn tekur við Íslandssjóðum Ísfélagið eykur verulega við sig í fiskeldinu Íslandsbanki spáir 0,25 prósent hækkun stýrivaxta Gæti gjörbreytt því hvernig fólk kaupir inn Skordýr í dillinu Ekki mótfallin aðildarviðræðum væru samningsmarkmið skýrari Ráðin framkvæmdastjóri viðskiptasviðs Ísland Duty Free Hvenær á ég að greiða inn á lánið? Paellu-gerðarmenn kveðja Templarasund Sólmyrkvagleraugun víða uppseld Kaupendur yfirleitt með raunhæft mat og vel undirbúnir Dyrum Kattakaffihússins lokað fyrir fullt og allt Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“ Farþegar elska lopapeysur Selur gamla fyrirtækinu annað á tæpa þrjá milljarða Áslaug Arna í gervigreindina hjá Fenris Creations Sjá meira