Píratar segja afdráttarlaust nei við milljörðum til Icelandair

Píratar vonast til að geta talað ríkisstjórnina af ríkisábyrgð fyrir Icelandair. Flokkurinn segir ríkisstjórnina virðast ætla að leggja allt sitt undir til að tóra fram yfir kosningar. Þau veðji milljörðum úr lífeyrissjóðum landsmanna, milljörðum úr bönkum landsmanna og milljörðum til viðbótar úr ríkissjóði landsmanna. Milljarðaveðmál sem sé byggt á skýjaborgum flugfélags sem búit hvorki við mótvindi né samkeppni.

Þetta kemur fram í aðsendri grein þingmanna Pírata á Vísi í dag en frumvarp fjármálaráðherra varðandi ríkisábyrgð til Icelandair, sem ríkisstjórnin hefur þegar samþykkt, er á dagskrá Alþingis í dag þar sem greidd verða atkvæði um frumvarpið. Fulltrúar fleiri flokka hafa sett spurningamerki við fyrirhugaða ríkisábyrgð sem hljóðar upp á 15 milljarða króna lán.

Fari svo að Icelandair Group þurfi að ganga á lánalínuna sem íslenska ríkið hyggst ábyrgjast fyrir félagið er miðað við að ríkið fái veð í vörumerki Icelandair Group og Icelandair, vefslóð sömu félaga, bókunarkerfi Icelandair sem og lendingarheimildum í London og New York, ef unnt reynist að taka veð í lendingarheimildum.

Þetta er á meðal þess sem kemur fram í frumvarpi Bjarna Benediktssonar, fjármála- og efnahagsráðherra, til fjáraukalaga, sem lagt hefur verið fram á Alþingi. Þar er aðeins lögð til ein breyting á fjárlögum, að veita Icelandair Group sjálfskuldarábyrgð frá ríkissjóði á lánum vegna tekjufalls fyrirtækisins í tengslum við heimsfaraldur kórónuveirunnar.

Telja forsendur hæpnar

Þingmenn Pírata segja ekki léttvæga ákvörðun að segja nei við Icelandair, félagi með langa sögu sem hafi verið stór vinnuveitandi og mikilvægur hlekkur í samgöngum þjóðarinnar.

„Það breytir því ekki að forsendurnar fyrir svo kostnaðarsamri ákvörðun verða að vera að tryggja flugsamgöngur, fara vel með almannafé, draga úr tapi lífeyrissjóðanna og vernda starfsfólk. Það er því að vel ígrunduðu máli sem við leggjumst gegn 15 milljarða ríkistryggðri lánalínu til Icelandair,“ segja Píratar.

Nefna Píratar sjö ástæður og ræða hverja og eina í grein sinni. Telja þeir meðal annars endurreisnaráætlun Icelandair byggja á hæpnum forsendum og miklir óvissutímar í gangi varðandi hvenær flugsamgöngur fari á fullt á ný.

„Gloppurnar í sviðsmyndagreiningu félagsins eru svo stórar að það er alls óvíst að skuldahola Icelandair muni grynnka nokkuð næstu árin. Og raunar er óhætt að fullyrða, að ef horfur Icelandair væru raunverulega jafn góðar og þarna er gengið út frá, þá þyrfti Icelandair ekki ríkisábyrgð til að sannfæra fjárfesta.“

15 milljarða lán en virði í dag 5 milljarðar

Þá telja Píratar að með ríkisábyrgðinni sé beinlínis orðið hagsmunamál stjórnvalda að koma í veg fyrir samkeppni og verja þannig stöðu Icelandair á markaði, annars fuðri fjárfestingin upp.

Auk þess sé lífeyrir landsmanna undir en lífeyrissjóðirnir eigi nú þegar um helming hlutafjár í Icelandair.

„Öll hlutabréf félagsins eru í dag rúmlega 5 milljarða virði á markaði, en lífeyrissjóðirnir hafa fjárfest fyrir tugi milljarða í félaginu síðastliðinn áratug. Eina leiðin sem ríkisstjórnin bendir á til að bjarga þessum rýrnuðu fjárfestingum virðist vera að hvetja lífeyrissjóðina til að halda áfram að leggja fé í Icelandair.“

Ef áætlanir Icelandair klikki verði skaðinn fyrir lífeyrissjóðina og bankana miklu verri til framtíðar.

Hugsa til flugfreyja

Þá nefna Píratar að stjórnvöld geti áfram gripið inn í stefni félagið í gjaldþrot. Til dæmis með því að kaupa hlut lífeyrissjóðanna og tryggja fé fyrir lágmarkssamgöngum eins og fordæmi sé fyrir erlendis.

„Þannig væri hægt að tryggja samgöngur á meðan markaðurinn endurskipuleggur sig og ný flugfélög hefja starfsemi. Framtíð Icelandair réðist svo af því hvernig rekstur félagsins gengi næstu misseri, og ákvörðun um framtíð þess þá í höndum stjórnvalda að höfðu samráði við almenning.“

Framganga stjórnenda Icelandair í samningaviðræðum við flugfreyjur er ekki til fyrirmyndar að mati Pírata. Langt í frá.

Forkastanlegt fordæmi

„Fulltrúar félagsins unnu linnulaust að því að lækka laun flugfreyja og grafa undan réttindum sem tekið hafði áratugi að byggja upp. Þegar flugfreyjur létu ekki bjóða sér það ákváðu stjórnendur Icelandair að segja þeim öllum upp - í miðri kjaradeilu. Ákvörðun sem var svo svívirðileg að ASÍ, heildarsamtök launafólks, hefur nú dregið Icelandair fyrir Félagsdóm.“

Að lokum telja Píratar forkastanlegt fordæmi að veita einkafyrirtækinu 15 milljarða króna í kjölfar alls sem á undan er gengið.

„Hlutabréf Icelandair eru 5 milljarða króna virði í dag og ef hlutafjárútboðið tekst ekki þá getur ríkið keypt þau á enn lægra verði. Ef eitthvað er „of stórt til að falla“ þá er það „of stórt til að ríkið hafi ekki hönd í bagga.““