„Þetta er ljóta helvítis yfirklórið og drullumokstur“

Súsanna Björg Ástvaldsdóttir‎, umdæmislæknir sóttvarna á Vestfjörðum, segir tilmæli sín mjög einföld þegar komi að fólki með einkenni Covid-19 sjúkdómsins. Skipti þá engu hvort menn séu á sjó eða í landi. Menn eigi að fara í sýnatöku.

Í gær kom í ljós að 22 skipverjar á frystiskipinu Júlíusi Geirmundssyni eru ýmist smitaðir af Covid-19 eða hafa myndað mótefni að loknum veikindum. Skipið var í þrjár vikur á sjó þrátt fyrir að skipverjar veiktust hver á fætur öðrum.

Fyrsti vélstjóri á Júlíusi Geirmundssyni gagnrýnir svör stjórnenda Hraðfrystihússins Gunnvarar um ástæður þess að ekki var snúið við þegar bera fór á veikindum. Hann sakar stjórnendur um yfirklór og drullumokstur.

Biðu ekki eftir niðurstöðum

Þrátt fyrir að hver skipverjinn fékk einkenni á fætur öðrum var skipinu ekki siglt í land fyrr en á sunnudag, eftir þrjár vikur á sjó en skipið þurfti að taka olíu. 

Um leið fóru skipverjar í Covid-19 próf en lagt af stað á haf út áður en niðurstöður úr prófinu lágu fyrir. Snúið var við þegar ljóst var að stór meirihluti hefði smitast af Covid-19.

Framkvæmdastjóri Hraðfrysihússins Gunnvarar, sem gerir út Júlíus Geirmundsson, hefur ekki viljað svara þeirri spurningu hvers vegna ekki var snúið við þegar bera fór á veikindum. Á vef fyrirtækisins í gær birtist svo yfirlýsing.

Ekki eru allir sáttir við þessa yfirlýsingu. Vilja sumir meina að í yfirlýsingunni sé látið í ljós skína að túrinn hafi haldið áfram með grænu ljósi frá Heilbrigðisstofnun Vestfjarða. 

Hákon Blöndal, fyrsti vélstjóri á Júlíusi Geirmundssyni, er ekki sáttur.

Yfirklór og drullumokstur

„Þetta er ljóta helvítis yfirklórið og drullumokstur. Hérna er ekki öll sagan sögð og menn þurfa að taka sig saman í andlitinu og viðurkenna mistök,“ segir Hákon.  

„Við grun um Covid smit um borð ber skipstjóra að hafa samband við Landhelgisgæslu Íslands sem ákveður næstu skref. Í þessu tilfelli var verkferlum ekki fylgt og áhöfn fékk aldrei að njóta vafans og var lögð í mikla áhættu!“ segir Hákon á Facebook.

Fréttastofa hafði samband við Svein Geir Arnarsson, skipstjóra á Júlíusi Geirmundssyni, í morgun vegna málsins.

„Ég hef ekkert að segja,“ sagði Sveinn Geir.

Bregðast þurfi rétt við

Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir var spurður út í málið á upplýsingafundi almannavarna í dag.

Þórólfur sagði ljóst að ákveðið verklag sé þegar svona komi upp. Hann hafi ekki fengið nákvæmar útlistingar á því hvað gerðist. Hins vegar sé ljóst að þegar svona veikindi komi upp þurfi að bregðast við á réttan máta, sigla mönnum í höfn og láta þá fara í sýnatöku. Með því móti hefði kannski verið hægt að koma í veg fyrir fleiri smit.

Súsanna Björg Ástvaldsdóttir er læknir á Heilbrigðisstofnun Vestfjarða og umdæmislæknir sóttvarna á Vestfjörðum. Hún ræddi málið við vef Mannlífs í morgun.

„Mín tilmæli hafa verið, og verða alltaf, alveg sama hvar þú ert staddur í heiminum, að þú eigir að koma í sýnatöku ef þú ert með einkenni. Ég get staðfest að þau samskipti áttu sér stað milli mín og útgerðarinnar, þar af mjög snemma í túrnum. Tilmæli mín eru mjög einföld,“ segir Súsanna.

Fimm í farsóttarhús

Niðurstöður sýnatöku bárust í hádeginu í gær og þar kom í ljós að níu skipverjar höfðu jafnað sig á veikindunum, væru með mótefni og því frjálsir ferða sinna. Þrettán eru smitaðir og þurfa að vera í einangrun áfram. Þrír eru hvorki smitaðir né með mótefni og þurfa því að sæta sóttkví.

Fimm skipverjanna voru fluttir í farsóttarhús í nágrenni Ísafjarðar sem sett er upp af þessu tilefni. Aðrir fara til síns heima eða í íbúðir á eigin vegum víða um land. Einn verður eftir um borð í skipinu.

„Vettvangsstjórn og aðgerðastjórn hefur verið virkjuð við uppsetningu farsóttahússins, flutning á fólki og annað sem tengist málinu. Samráð hefur verið haft við sóttvarnalækni, Sjúkratryggingar Íslands, Rauða kross Íslands og fleiri,“ sagði í tilkynningu Heilbrigðisstofnunar Vestfjarða í gær.

Uppfært klukkan 15:24

Stjórn Sjómannasambandsins hefur sent frá sér yfirlýsingu vegna málsins. Þar kemur fram að Hraðfrystihúsið Gunnvör hafi hafnað því að sigla Júlíusi Geirmundssyni til hafnar til að hægt væri að taka sýni af skipverjum.

Stjórn Sjómannasambands Íslands lítur þetta atvik mjög alvarlegum augum og sendi því eftirfarandi yfirlýsingu frá sér vegna málsins: