Stóra fröllu­málið: Tolla­lækkun „lítið skref fyrir Al­þingi en stórt skref fyrir franskar kar­töflur“

Upphaf umræðu um frönskutollinn má rekja til ákvörðunar matvöruframleiðandans Þykkvabæjar frá því í ágúst en fyrirtækið hætti þá framleiðslu á frönskum kartöflum.

Í kjölfar þessarar ákvörðunar Þykkvabæjar hvatti Félag atvinnurekenda stjórnvöld til þess að afnema frönskutollinn. Framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda, Ólafur Stephensen sagði á sínum tíma að tollurinn verndaði eingöngu frönskuframleiðslu Þykkvabæjar. Samkvæmt útreikningum félagsins höfðu neytendur greitt rúmlega 800 milljónir króna í tolla af frönskum kartöflum frá árinu 2020.

Sendu málið sín á milli eins og að um heita kartöflu væri að ræða

Fljótt kom í ljós að ef tollurinn væri afnuminn gæti verð á frönskum kartöflum til neytenda lækkað þónokkuð.

Ráðherrar bentu hvor á annan þegar svara var krafist og hentu málinu sín á milli eins og funheitri kartöflu. Á endanum lýsti Jóhann Páll Jóhannsson, þingmaður Samfylkingarinnar því yfir að hann myndi bera ábyrgð á málinu. Þann 20. september hafði hann þegar lagt til breytingartillögu á fjárlagabandorminum um afnám tollsins.

Á endanum breytti Jóhann Páll tillögunni ásamt Guðrúnu Hafsteinsdóttur, þingmanni Sjálfstæðisflokksins. Breytingin fólst í því að leggja til að tollurinn yrði ekki afnuminn heldur lækkaður úr 76 prósentum niður í 46 prósent.

„Freistandi að fella tillögur stjórnarandstöðunnar“

Í dag sagði Jóhann Páll í pontu að breyting þeirra tveggja hefði komið til vegna þess að hann taldi nægan meðbyr ekki vera til staðar fyrir algjöru afnámi tollsins.

„Þetta mun nú ekki hafa mikil áhrif á verðlagningu held ég, þau áhrif verða hverfandi. Þetta getur hins vegar aukið aðeins á vöruúrvalið og þetta er bara svona táknrænt skref, við erum að afnema hérna 76 prósenta ofurtoll, hæsta prósentutollinn í tollskránni á matvöru. Þetta til dæmis liðkar fyrir frönskum kartöflum frá Bandaríkjunum og svoleiðis. Þannig að þetta er kannski lítið skref fyrir Alþingi en stórt skref fyrir franskar kartöflur sem eru framleiddar í Bandaríkjunum,“ sagði Jóhann Páll, og uppskar mikinn hlátur fyrir.

Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra sagði glettinn, freistandi að fella þessa tillögu stjórnarandstöðunnar en tillagan væri í samræmi við stefnu ríkisstjórnarinnar í þessum efnum.

„Þó að það sé almennt freistandi að fella tillögur stjórnarandstöðunnar, svona prinsippsins vegna, þá verðum við að halda aftur af okkur vegna þess að með því værum við að skjóta okkur í fótinn þar sem tillagan gæti ekki komið aftur til afgreiðslu á þinginu. Það ætti vonandi að skapa góða stemmingu í þingsal að styðja þessa tillögu stjórnarandstöðunnar,“ sagði Bjarni.