Verðbólguvarnir á ferðalögum Björn Berg Gunnarsson skrifar 6. júní 2023 08:02 Það er dýrt á Íslandi, eins og okkur leiðist seint að benda á. Raunar á gamla góða íslenska veðrið á hættu að missa öruggt sæti sitt sem það fyrsta sem við fussum og sveium yfir þegar okkur dettur ekkert betra í hug. “...hvað heldurðu að það hafi kostað?” er býsnast á innsoginu í lok einhverrar yfirgengilega óáhugaverðrar reynslusögu. Veðrið reyndi að klóra í bakkann í maí en ætli verðbólgan hafi ekki vinninginn fram að fyrstu haustlægð í það minnsta. Verðbólgan er þó ekki eingöngu bundin við klakann heldur virðist nokkuð almenn alþjóðleg eftirköst þeirra aðgerða sem gripið var til svo verja mætti fjárhag heimila og fyrirtækja meðan á bölvuðum Covid faraldrinum stóð. Það var víst ekki ókeypis að prenta alla þessa peninga og einhvern veginn braust kostnaðurinn fram. Sem dæmi má nefna að í Svíþjóð hefur verðlag hækkað um 20% frá því faraldurinn hófst og raunlaun íbúanna rýrnað töluvert. Ef hugurinn stefnir út er því ekki úr vegi að spyrja sig hvort reikningurinn verði sá sami og síðast. Hærra verðlag á áfangastað Krónan okkar hefur vissulega verið að mestu til friðs að undanförnu og gengisbreytingar einar og sér gera ferðalög til útlanda væntanlega ekki dýrari en síðast þegar við hættum okkur út fyrir landsteinana. Á flestum áfangastöðum Íslendinga í leit að d-vítamíni hefur verðbólgan þó verið merkilega mikil undanfarin misseri og verðlag þar gæti því komið nokkuð á óvart. Vegna þessa ættum við að velja á milli tveggja valkosta, sé fararsnið á okkur. Annað hvort gerum við ráð fyrir meiri útgjöldum þegar út er komið eða reynum að vega gegn þessari verðbólgu með hugvitið og nokkur einföld ráð að vopni. Áhugafólk um hið síðarnefnda gæti ef til vill sparað sér nokkrar evrur með því að líta til eftirtalinna atriða. Settu þig í spor heimamanna Auðvitað viltu njóta þarlendrar matargerðar og verðlauna þig eftir allt þrammið eða sólarleguna með góðri máltíð. Af hverju ekki að fara alla leið og borða þar sem innfæddir, meðvitaðir um budduna og verðbólguna, borða? Gott ef það verður ekki mun eftirminnilegri upplifun. Forðastu veitingastaði á vinsælum ferðamannastöðum. Það er góð ástæða fyrir því að við rekumst þar sjaldan á heimamenn. Gæddu þér á ódýrari matseðli með því að leggja ríkari áherslu á hádegisverðinn í stað kvöldverðar. Mundu svo að vínflaska er oft talsvert dýrari en vín hússins í könnu. Notaðu netið til að leita uppi matsölustaði sem heimamenn mæla með. Það er óþarfi að vera feiminn við götubita annað slagið. Líttu á matseðla og ákveddu sem flestar máltíðir áður en þú heldur út. Ekki láta galtóman og veinandi magann velja fyrir þig þegar þú ert úti. Íhugaðu að bóka hótelherbergi án morgunverðar og rölta þess í stað í nálæg bakarí. Haltu þig við útgjaldaáætlun Ekki halda að þú munir hafa mikinn tíma eða áhuga á að fylgjast mjög náið með útgjöldunum þegar út í sólina er komið. Ákvörðun um hámarksútgjöld til tiltekinnar neyslu áður en út er er haldið ætti þó að hjálpa til. Dæmi um slík hámörk eru hámarkskostnaður við veitingar, samgöngur, gistingu, skemmtanir og verslun. Auðveldast er að halda sig innan slíks ramma með því að bóka sem mest fyrirfram. Hvaða greiðsluleiðir henta? Forðastu hraðbanka og að skipta peningum úti. Hraðbankar á vinsælum ferðamannastöðum, hótelum og flugvöllum geta verið sérlega varasamir vegna hárra gjalda. Ef þú þarft að fara í hraðbanka getur verið að bestu kjörin fáist í stórum bönkum. Taktu með þér það reiðufé sem þú nauðsynlega þarft en sennilega er þó best að nota kreditkortið. Þegar spurt er hvort þú viljir greiða í íslenskum krónum eða gjaldmiðli viðkomandi lands skaltu velja hið síðarnefnda, það er almennt ódýrara. Hafðu í huga að greiðslu með kreditkorti gætu fylgt tryggingar, til dæmis við leigu á bílaleigubíl. Kannaðu vandlega hvort tryggingar sem boðið er upp á við leiguna sé jafnvel þegar að finna á kortinu. Notaðu almenningssamgöngur Vertu með á hreinu hvernig hagkvæmast er að komast frá flugvellinum og ferðast milli áfangastaða. Samgöngukort fást víða og ýmsir afslættir geta boðist þeim sem duglegust eru að leita á netinu. Í flestum borgum er auk þess hægt að grafa upp fría leiðsögn í símann um helstu ferðamannastaði. Leitaðu uppi tilboð Hér kemur fyrirhyggjan að góðum notum. Hafir þú þegar ákveðin hótel í huga skaltu athuga hvort mögulega fáist afslættir með því að skrá sig sem notanda á vefsíðum þeirra. Sé langt í ferðalagið getur auk þess borgað sig að skrá sig á póstlista og góma tilboð þegar þau bjóðast. Fjöldi vefsíðna birtir tilboð á hótelgistingum með löngum fyrirvara, mjög stuttum fyrirvara eða ef bókaðar eru tiltekið margar nætur, svo fáeitt sé nefnt. Það sama gildir um bílaleigubíla og jafnvel skemmtanir. Dýrustu ferðalögin eru alls ekki alltaf þau skemmtilegustu. Gerum ráð fyrir því að allt sé orðið dýrara úti, rétt eins og hér heima og verum sniðugir og gagnrýnir neytendur. Við getum ekki annað en grætt á því. Höfundur er fjármálaráðgjafi sem meðal annars býður upp á ráðgjöf um lífeyrismál og sparnað á bjornberg.is. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Björn Berg Gunnarsson Fjármál heimilisins Ferðalög Mest lesið Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason Skoðun Skoðun Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Sjá meira
Það er dýrt á Íslandi, eins og okkur leiðist seint að benda á. Raunar á gamla góða íslenska veðrið á hættu að missa öruggt sæti sitt sem það fyrsta sem við fussum og sveium yfir þegar okkur dettur ekkert betra í hug. “...hvað heldurðu að það hafi kostað?” er býsnast á innsoginu í lok einhverrar yfirgengilega óáhugaverðrar reynslusögu. Veðrið reyndi að klóra í bakkann í maí en ætli verðbólgan hafi ekki vinninginn fram að fyrstu haustlægð í það minnsta. Verðbólgan er þó ekki eingöngu bundin við klakann heldur virðist nokkuð almenn alþjóðleg eftirköst þeirra aðgerða sem gripið var til svo verja mætti fjárhag heimila og fyrirtækja meðan á bölvuðum Covid faraldrinum stóð. Það var víst ekki ókeypis að prenta alla þessa peninga og einhvern veginn braust kostnaðurinn fram. Sem dæmi má nefna að í Svíþjóð hefur verðlag hækkað um 20% frá því faraldurinn hófst og raunlaun íbúanna rýrnað töluvert. Ef hugurinn stefnir út er því ekki úr vegi að spyrja sig hvort reikningurinn verði sá sami og síðast. Hærra verðlag á áfangastað Krónan okkar hefur vissulega verið að mestu til friðs að undanförnu og gengisbreytingar einar og sér gera ferðalög til útlanda væntanlega ekki dýrari en síðast þegar við hættum okkur út fyrir landsteinana. Á flestum áfangastöðum Íslendinga í leit að d-vítamíni hefur verðbólgan þó verið merkilega mikil undanfarin misseri og verðlag þar gæti því komið nokkuð á óvart. Vegna þessa ættum við að velja á milli tveggja valkosta, sé fararsnið á okkur. Annað hvort gerum við ráð fyrir meiri útgjöldum þegar út er komið eða reynum að vega gegn þessari verðbólgu með hugvitið og nokkur einföld ráð að vopni. Áhugafólk um hið síðarnefnda gæti ef til vill sparað sér nokkrar evrur með því að líta til eftirtalinna atriða. Settu þig í spor heimamanna Auðvitað viltu njóta þarlendrar matargerðar og verðlauna þig eftir allt þrammið eða sólarleguna með góðri máltíð. Af hverju ekki að fara alla leið og borða þar sem innfæddir, meðvitaðir um budduna og verðbólguna, borða? Gott ef það verður ekki mun eftirminnilegri upplifun. Forðastu veitingastaði á vinsælum ferðamannastöðum. Það er góð ástæða fyrir því að við rekumst þar sjaldan á heimamenn. Gæddu þér á ódýrari matseðli með því að leggja ríkari áherslu á hádegisverðinn í stað kvöldverðar. Mundu svo að vínflaska er oft talsvert dýrari en vín hússins í könnu. Notaðu netið til að leita uppi matsölustaði sem heimamenn mæla með. Það er óþarfi að vera feiminn við götubita annað slagið. Líttu á matseðla og ákveddu sem flestar máltíðir áður en þú heldur út. Ekki láta galtóman og veinandi magann velja fyrir þig þegar þú ert úti. Íhugaðu að bóka hótelherbergi án morgunverðar og rölta þess í stað í nálæg bakarí. Haltu þig við útgjaldaáætlun Ekki halda að þú munir hafa mikinn tíma eða áhuga á að fylgjast mjög náið með útgjöldunum þegar út í sólina er komið. Ákvörðun um hámarksútgjöld til tiltekinnar neyslu áður en út er er haldið ætti þó að hjálpa til. Dæmi um slík hámörk eru hámarkskostnaður við veitingar, samgöngur, gistingu, skemmtanir og verslun. Auðveldast er að halda sig innan slíks ramma með því að bóka sem mest fyrirfram. Hvaða greiðsluleiðir henta? Forðastu hraðbanka og að skipta peningum úti. Hraðbankar á vinsælum ferðamannastöðum, hótelum og flugvöllum geta verið sérlega varasamir vegna hárra gjalda. Ef þú þarft að fara í hraðbanka getur verið að bestu kjörin fáist í stórum bönkum. Taktu með þér það reiðufé sem þú nauðsynlega þarft en sennilega er þó best að nota kreditkortið. Þegar spurt er hvort þú viljir greiða í íslenskum krónum eða gjaldmiðli viðkomandi lands skaltu velja hið síðarnefnda, það er almennt ódýrara. Hafðu í huga að greiðslu með kreditkorti gætu fylgt tryggingar, til dæmis við leigu á bílaleigubíl. Kannaðu vandlega hvort tryggingar sem boðið er upp á við leiguna sé jafnvel þegar að finna á kortinu. Notaðu almenningssamgöngur Vertu með á hreinu hvernig hagkvæmast er að komast frá flugvellinum og ferðast milli áfangastaða. Samgöngukort fást víða og ýmsir afslættir geta boðist þeim sem duglegust eru að leita á netinu. Í flestum borgum er auk þess hægt að grafa upp fría leiðsögn í símann um helstu ferðamannastaði. Leitaðu uppi tilboð Hér kemur fyrirhyggjan að góðum notum. Hafir þú þegar ákveðin hótel í huga skaltu athuga hvort mögulega fáist afslættir með því að skrá sig sem notanda á vefsíðum þeirra. Sé langt í ferðalagið getur auk þess borgað sig að skrá sig á póstlista og góma tilboð þegar þau bjóðast. Fjöldi vefsíðna birtir tilboð á hótelgistingum með löngum fyrirvara, mjög stuttum fyrirvara eða ef bókaðar eru tiltekið margar nætur, svo fáeitt sé nefnt. Það sama gildir um bílaleigubíla og jafnvel skemmtanir. Dýrustu ferðalögin eru alls ekki alltaf þau skemmtilegustu. Gerum ráð fyrir því að allt sé orðið dýrara úti, rétt eins og hér heima og verum sniðugir og gagnrýnir neytendur. Við getum ekki annað en grætt á því. Höfundur er fjármálaráðgjafi sem meðal annars býður upp á ráðgjöf um lífeyrismál og sparnað á bjornberg.is.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun