Rauði krossinn sekur um kyn­bundna mis­munun

Fjallað er um málið í úrskurði sem hefur verið birtur á vefsíðu kærunefndarinnar en svo virðist sem Rauði krossinn hafi að lokum viðurkennt að hafa gert mistök við ákvörðun launa starfsfólksins, á sama tíma og forsvarsmenn hans neita að rekja megi launamuninn til kyns.

Konan sem sótti málið hóf störf hjá RKÍ í lok september 2020, um það bil mánuði áður en karlinn. Hún var fyrst á hærri launum en maðurinn en að fjórum mánuðum liðnum voru laun hans hækkuð umfram laun konunnar. 

RKÍ hafði gert ráðningarsamning við manninn þar sem kveðið var á um endurskoðun launa en RKÍ hélt því meðal annars fram að sambærilegt ákvæði væri ekki að finna í ráðningarsamningi konunnar, jafnvel þótt svo virðist sem minnst sé á endurskoðun launa í drögum sem konan lagði fram.

Launahækkun mannsins leiddi til þess að hann fékk hærri laun, sem nam 40 þúsund krónum á mánuði, en konan í átta mánuði. Þegar upp komst um launamunin voru laun konunnar hækkuð til samræmis en ekki afturvirkt.

Konan hélt því fram að launamunurinn hefði ekki verið málefnalegur og benti meðal annars á að yfirmenn hefðu í fyrstu viðurkennt mistökin og beðist afsökunar. Þegar hún hefði farið fram á formleg svör hefðu viðbrögðin hins vegar breyst og því verið haldið fram að engin mistök hefðu átt sér stað heldur hefði karlinn verðskuldað hækkunina en ekki konan.

Þá bendir hún á að eftir að málið komst upp hefðu öll laun verið yfirfarin og hennar hækkuð. Konan segir afstöðu RKÍ þversagnakennda og ekki annað séð en að forsvarsmenn samtakanna hafi reynt að „fría sig ábyrgð á brotum sínum með eftiráskýringum þegar háttsemi kærða var kærð til kærunefndar jafnréttismála“.

Hvað varðar sjónarmið RKÍ þá virðast þau sannarlega nokkuð þversagnarkennd, þar sem samtökin viðurkenna að mistök hafi verið gerð en halda því á sama tíma fram að launamismunurinn hafi ekki verið kynbundinn.

Segir meðal annars að RKÍ hafi sent konunni bréf þar sem fram kemur að það hafi ekki verið ætlunin að mismuna milli hennar og samstarfsmanns hennar en einnig að málefnalegar ástæður hafi legið að baki mismuninum.

Þá kemur fram að samið var við manninn við ráðningu um endurskoðun launa en dregið í efa að sambærilegt ákvæði hafi verið að finna í ráðningarsamningi konunnar. Þá væri það starfsmanna að óska eftir launhækkunum.

RKÍ óskaði eftir frávísun málsins þar sem búið var að gera upp við konuna en kærunefndin hafnaði því. 

„Áður er rakið að kærði hafi viðurkennt mistök við greiðslu launa til kæranda, hækkað laun hennar til samræmis við laun karlkyns samstarfsmannsins sem gegndi sama starfi og kærandi hjá kærða þegar upp komst um launamuninn, greitt henni fjárhæð sem að hans sögn var sú fjárhæð sem nemi launamuninum afturvirkt, jafnframt að hafa sent henni skriflega afsökunarbeiðni og staðfest að hann muni læra af reynslunni. Af gögnum málsins og umsögnum kærða má afdráttarlaust ráða að hann hafi ekki talið unnt að réttlæta á hlutlægan og málefnalegan hátt umræddan launamun, þ.m.t. þá ákvörðun að endurskoða laun karlkyns starfsmanns með öðrum hætti en laun kæranda. Í samræmi við það verður ekki hjá því komist að telja að kærði hafi gerst brotlegur við 1. mgr. 18. gr. laga nr. 150/2020, sbr. 6. gr. sömu laga,“ segir í úrskurði nefndarinnar.

RKÍ hafi þannig mismunað á grundvelli kyns.