„Ég get ekki séð að við séum fyrir neinum“

Í miðri Heiðmörk, útivistarperlu Reykvíkinga, standa nokkur sumarhús sem sum voru byggð á tímum seinni heimstyrjaldarinnar. Eigendurnir eru margir á níræðis-og tíræðisaldri. Landið er í eigu Orkuveitu Reykjavíkur sem nú hefur höfðað aðfarargerð gegn eigendum átta sumarhúsa.

Í kvöldfréttum Stöðvar 2 hittum við Rögnu Þorsteins, eiganda eins elsta sumarhússins. Hún hefur eytt öllum sumrum frá unga aldri í sumarbústað fjölskyldunnar sem gengið hefur kynslóða á milli og lýsir lífinu í sveitinni í fréttinni. 

„Hingað fluttum við á vorin eftir skóla. Við fórum á vörubíl með börnin, blómin, saumavélina og sængurföt, og gömlu afasysturina sem bjó hjá okkur þangað til hún dó. Þetta voru yndisleg sumur. Svo var farið aftur í bæinn á veturna í skólann.“

Kaldar kveðjur í tilefni afmælis

Ragna fagnar 85 ára afmæli á morgun og segir Orkuveituna og Reykjavíkurborg senda sér kaldar kveðjur í tilefni dagsins.

„Á í alvöru að fara bera okkur út eftir allan þennan tíma með engum rökum? Mér finnst það svolítið sárt og ljótt, satt að segja.“

Ég get ekki séð að við séum fyrir neinum.

 „Okkar vatni stafar engin hætta af þessu fólki þarna í Heiðmörk“

Katrín Oddsdóttir er lögmaður Rögnu en hún segir í raun og veru ekkert valda því að til standi að reka fólkið í burtu. Vatnsbólum stafi ekki hætta af bústöðunum því þeir standi neðst á svæðunum og engir bústaðir séu á skilgreindum brunnsvæðum vatnsverndar.

„Aðalskipulag Reykjavíkurborgar tekur sérstaklega á því að þessi hús geti verið þarna í samræmi við vatnsverndarskipulag á svæðinu,“ segir Katrín.

„Okkar vatni stafar engin hætta af þessu fólki þarna í Heiðmörk. Það er mjög óheppilegt að hvergi sé hægt að finna fundargerð um það hvers vegna þetta ofboðslega offors hefur hlaupið í Orkuveituna, og Reykjavíkurborg virðist heldur ekki geta gripið í taumana. Þetta er bara mjög undarleg staða satt að segja.“

Segja Heilbrigðiseftirlitið hafa lýst yfir áhyggjum

Búseta á grannsvæðum vatnsverndar er óheimil en í tilkynningu sem Orkuveitan sendi frá sér í dag kemur fram að afstaða fyrirtækisins hafi legið fyrir í um tuttugu ár. Þegar hafi náðst samkomulag við meirihluta sumarhúseigenda í Heiðmörk um hvernig byggð þar leggist af.

„Núverandi vatnsvernd höfuðborgarsvæðisins, sem var samþykkt af öllum sveitarfélögunum árið 2015, er alveg skýr um það að íbúabyggð er bönnuð innan vatnsverndarinnar. Yfirstandandi dómsmál OR er gagnvart húseigendum á svæðinu sem hafa alfarið hafnað samningum. Þau sem gengið hafa til samninga við OR halda húsum sínum til ársins 2030,“ segir í tilkynningunni.

„Almenna reglan er sú að heilsársbúseta í frístundahúsum er ekki heimil og hefur til að mynda Heilbrigðiseftirlit Reykjavíkur lýst áhyggjum af viðvarandi búsetu innan vatnsverndarinnar.“

Katrín bendir á að Minjastofnum og Borgarsögusafn Reykjavíkur hafi fengið augastað á byggðinni sem menningarlegum verðmætum, en elsti bústaðurinn er frá 1908. Tvö hús hafa þegar verið friðuð og mörg önnur eru umsagnarskyld.

„Það sem mér finnst svo alvarlegt í þessu er að Minjastofnun, sem er nú okkar eini aðili sem berst fyrir því að passa upp á menninguna okkar, er búin að segja að það þurfi að skoða svæðið. Og að fara þá af stað með dómsmál til að krefjast þess að þetta aldrað fólk sé borið úr húsunum sínum á sama tíma finnst mér mjög persónulega mjög forkastanlegt,“ segir Katrín. 

Vill að Reykjavíkurborg stígi inn í

Orkuveitan er að langstærstum hluta í eigu Reykjavíkurborgar sem fer með 94% eignarhlut. Katrín kallar eftir því að borgin stígi inn i og að sest verði til samninga.

„En það verður að gerast hratt, því málið verður tekið fyrir núna á miðvikudaginn. Þannig ef kjörnir fulltrúar okkar og Reykjavíkurborg ætla reyna aðhafast eitthvað í málinu eða Orkuveitan sjálf, þá er tækifærið bara núna,“ segir Katrín.

Sjálf ætlar Ragna ekki að gefast upp fyrr en í fulla hnefana.

„Aldeilis ekki. Ég er ekki dauð ennþá.“