Grunur um byrlun?

„Varlega varð til þegar ég og Andri Einarsson, meðstofnandi minn, unnum saman í Gistiskýlinu á Grandagarði. Við vorum vaktfélagar þar og mótuðum saman hugmyndina og hrintum henni í framkvæmd,“ segir Kristinn Ingvarsson, annar eigenda Varlega. „Vímuefnapróf til einkanota hafa þekkst lengi víða um heim og við vorum einfaldlega þeirrar skoðunar að það væri kominn tími til að bjóða upp á þetta öryggisskref á íslenskum markaði.“

Vímuefnapróf eru sannreynd leið að hans sögn til að minnka skaðlegar afleiðingar vímuefnanotkunar eins og ofskammtanir eða neikvæðar aukaverkanir. „Okkar helsta markmið er að færa fólki þann möguleika að taka lítið viðbótar öryggisskref og vera þannig betur í stakk búið til að taka upplýsta ákvörðun um hvort það vilji yfir höfuð innbyrða tiltekin vímuefni eða þá í hvaða magni. Einnig er það markmið okkar að „normalæsa“ vímuefnaprófun, að fólk hugsi það sem sjálfgefið skref ef um er að ræða vímuefni af svörtum markaði.“

Nýlega hóf Varlega sölu á CYD drykkjarprófinu frá Artasan og hafa viðtökurnar verið mjög jákvæðar að hans sögn. „Við sjálfir og viðskiptavinir okkar erum sammála um að drykkjarprófin séu hin fullkomna viðbót við vöruúrval okkar þar sem við viljum jú bjóða fólki að auka eigið öryggi og annarra á skemmtanalífinu.“

Raunin er því miður sú að byrlun í drykki er allt of algeng. „Ég treysti mér til að fullyrða að flestir þekki til einhvers sem hefur lent í slíku á djamminu. Ég tel það geta skipt sköpum að fólk þekki einkenni byrlunar og hafi þann kost að athuga málið um leið og grunur kviknar.“

CYD drykkjarprófin eru notuð til að athuga hvort að byrlunarefni hafi verið sett út í drykki útskýrir Katrín Pétursdóttir, markaðsstjóri Artasan, sem flytur prófin inn. „Einn dropi úr drykk er settur á prófið og liturinn segir til um hvort að drykkurinn sé öruggur eða ekki. Prófið greinir efni á við GHB og ketamín. Sumir drykkir geta veitt rangar jákvæðar niðurstöður, t.d. þeir sem eru rauðir að lit en ekki má setja prófið sjálft í drykkinn.“

Einkenni byrlunar geta verið mismunandi eftir því hvaða lyf er um að ræða en þau geta verið eftirfarandi:

• Skyndilegt og mikið ölvunarástand
• Svimi
• Ógleði og uppköst
• Óskýrt tal
• Máttleysi í útlimum
• Ringlun
• Skert meðvitund
• Minnisleysi

CYD drykkjarprófin eru komin í sölu í apótek, bensínstöðvar og eru á leiðinni inn á fleiri staði að hennar sögn. „Ég ráðlegg þeim sem ætla út á lífið að hafa með sér drykkjarpróf og prufa drykkinn ef minnsti grunur vaknar um að búið sé að setja byrlunarefni út í hann. Prófin eru fyrirferðarlítil og því auðvelt að hafa þau með sér í veskinu eða vasanum.“

Hvort sem um er að ræða byrlanir í drykki eða dauðsföll af völdum ofskömmtunar er tölfræðin fyrir hvort tveggja hér á landi að sögn Kristins mjög sláandi undanfarin ár. „Við trúum því, og vonum innilega, að áherslan verði í ríkari mæli lögð á að auka öryggi fólks frekar en að halda þessum málefnum í skugganum og láta eins og við sjáum ekki. Það hljóta flestir að sammælast á endanum um að það sé hið rétta í stöðunni.“