„Af­leitt“ að sjá Yazan gerðan að leik­soppi í deilum ráð­herra

„Það sem mér finnst aðalmálið í þessu öllu er hversu afleitt það er að veikt barn skuli hafa verið gert að leiksoppi í innbyrðisdeilum ríkisstjórnarinnar. Það er búið að vera furðulegt að fylgjast með því,“ segir Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, um málið.

Yazan Tamimi og fjölskylda hans voru aðfaranótt mánudags af fylgdar- og heimferðadeild Ríkislögreglustjóra flutt til Keflavíkur. Þaðan átti að fljúga fjölskyldunni til Spánar, þar sem hún hafði fengið vegabréfsáritun við komuna til Evrópu.

Guðrún Hafsteinsdóttir dómsmálaráðherra ákvað svo snemma morguns á mánudag að fyrirskipa frestun brottflutningsins að beiðni Guðmundar Inga Guðbrandssonar, félags- og vinnumarkaðsráðherra. Í kjölfarið sagðist Guðmundur ekki hafa hótað stjórnarslitum vegna málsins, en vildi ekki gefa upp um hvort málið gæti leitt til slita.

Ráðherrar ósammála um réttmæti inngrips

„Atburðarásin er öll hin sérstakasta. Þarna um nóttina fer allt af stað og dómsmálaráðherrann ákveður að stíga inn í, en segist síðan sjálfur ekki hafa framkvæmt eðlilega stjórnsýslu,“ segir Sigmundur Davíð. Þar vísar hann til orða Guðrúnar Hafsteinsdóttur dómsmálaráðherra í Silfrinu á mánudag, um að ekki hafi verið um eðlilega stjórnsýslu að ræða. Hún hafi í raun ekki lagalega heimild til að stíga inn í mál sem þetta.

„Svo eru aðrir ráðherrar ósammála ráðherranum um það,“ segir Sigmundur, en Sigurður Ingi Jóhannsson fjármálaráðherra sagðist telja um eðlilega stjórnsýslu að ræða. 

Síðan hætt var við brottflutninginn hafa bæði Guðrún og Bjarni Benediktsson forsætisráðherra sagt að ákvörðun um brottvísun Yazans og fjölskyldu standi. Nú er þó orðið ljóst að ekki verður af brottflutningnum fyrir laugardag, og því öðlast fjölskyldan rétt á efnislegri meðferð máls síns. 

„Einhver þurfti að tapa í þessum pólitíska slag sem búið var að búa til. Eins og kannski mátti vænta hefur Sjálfstæðisflokkurinn tapað málinu, því nú er komið fram að niðurstaðan standi ekki. Kannski vissu menn það. Allavega held ég að VG hafi vitað það. Þá er spurning hvort hinir hafi látið plata sig eða látið eins og þeir gerðu sér ekki grein fyrir því að þarna væri tíminn að renna út til að Spánverjar tækju á móti fjölskyldunni,“ segir Sigmundur. 

Hann bætir við að lengi hafi legið fyrir sú niðurstaða í máli fjölskyldunnar, að vísa ætti henni til Spánar. 

„Henni er framfylgt af þeim sem hafa það hlutverk, lögreglu og öðrum. Það er ekki öfundsvert hlutverk, en það er að framfylgja lögunum. Þá er þessu öllu snúið við á síðustu stundu,“ segir Sigmundur.

Veltir hagsmunum Yazans fyrir sér

„Ég held að það hafi vantað töluvert upp á umfjöllun um málið í aðdragandum, því að þegar maður skoðar úrskurðina þá virðist meginmarkmiðið hafa verið að huga að hagsmunum barnsins. Eins og Sigríður Andersen benti á og fór yfir var búið að ganga úr skugga um það að spænsk stjórnvöld myndu taka á móti fjölskyldunni og myndu tryggja viðeigandi heilbrigðisaðstoð,“ segir Sigmundur.

Í úrskurði kærunefndar útlendingamála í máli fjölskyldunnar kemur fram að spænsk stjórnvöld hafi viðurkennt skyldu sína til að taka við fjölskyldunni, auk þess sem nefndin hefði farið yfir aðstæður á Spáni og komist að þeirri niðurstöðu að þar gæti Yazan fengið fullnægjandi heilbrigðisaðstoð.

„Spánn væri eitt þeirra landa í heiminum sem væru fremst á sviði rannsókna og meðferðar við þessum sjúkdómi, og sérstaklega að í Barcelona væri barnasjúkrahús sem væri einna fremst í heimi í meðferð við þessum sjúkdómi. Það er einmitt sú borg sem til stóð að fjölskyldan færi til,“ segir Sigmundur.

„Maður veltir því fyrir sér hvort hagsmunir barnsins hafi verið aðalatriðið í þessum farsa öllum.“

Málið skapi fordæmi, óháð orðum ráðherra

Sigmundur segir þá ljóst að þrátt fyrir orð Guðmundar Inga, um að stjórnarslitum hafi ekki verið hótað, hljóti eitthvað að hafa verið notað til að þrýsta á dómsmálaráðherra í málinu.

„Ráðherrar þræta fyrir að þarna hafi stjórnarslitum verið hótað, en um leið segir dómsmálaráðherrann að hún hafi tekið þessa ákvörðun, sem hún segist telja ranga, sér þvert um geð. Hún hefur ekki tekið þessa ákvörðun af annarri ástæðu en að hún hafi talið sig knúna til þess. Þá er ein spurning eftir sem er ósvarað: Var það félagsmálaráðherrann sem knúði hana til þess beint? Eða var búið að beita Sjálfstæðisflokkinn þrýstingi sem svo fær dómsmálaráðherrann sinn til þess að gera það sem hún segist ekki hafa viljað gera?“

Sigmundur segist telja að þrátt fyrir að ráðherrar vilji meina að málið skapi ekki fordæmi, sé næsta sambærilega mál handan við hornið.

„Menn geta reynt að færa rök fyrir því að þetta skapi ekki lagalegt fordæmi, en augljóslega skapar þetta fordæmi því aðrir munu vilja sömu meðferð. Eftir að hafa farið í gegnum allt kerfið, og ef það dugar ekki, þá munu þeir vilja fá málið rætt á ríkisstjórnarfundi. Það verða ekki bara svona mál, heldur alls konar mál þar sem verður látið reyna á hverjir gefa eftir í stjórninni.“

Best hefði verið, að mati Sigmundar, ef stjórnkerfið hefði leyst úr málinu eins og lög gera ráð fyrir. 

„Og að það hefði , eins og það jú gerði, tryggt heilbrigðisþjónustu og greitt fjölskyldunni, sem stóð það til boða, ekki bara flugið heldur líka styrki til þess að komast til Spánar. Þar sem, af gögnum að dæma, barnsins hefði beðið mjög góð þjónusta. En alls ekki að láta veikt barn verða að leiksoppi í pólitískum átökum þessarar ríkisstjórnar.“