Skyndi­sókn batt enda á 24 ára valda­tíð Bashar Assad í Sýr­landi

Maðurinn sem las yfirlýsinguna sagði að uppreisnarhópurinn hvatti alla stjórnarandstæðinga og almenna borgara til að standa vörð um ríkisstofnanir „hins frjálsa sýrlenska ríkis“. Borgarastríð hefur ríkt í Sýrlandi í fjórtán ár þar sem uppreisnarmenn hafa reynt að koma Bashar Assad frá völdum en hann tók við af föður sínum árið 2000. 

Yfirlýsingin birtist nokkrum klukkustundum eftir að fulltrúi stjórnarandstæðinga gaf út að Assad hefði flúið landið og væri kominn á ótilgreindan stað. Uppreisnarmenn komust inn í höfuðborgina Damaskus eftir snögga sókn en það tók uppreisnarmenn tíu daga að þvera yfirráðasvæði stjórnvalda og komast inn í höfuðborgina. AP-fréttaveitan greinir frá þessu.

Forsætisráðherra vill vinna með uppreisnarmönnum

Mohammed Ghazi Jalali, forsætisráðherra Sýrlands sagði að ríkisstjórnin væri reiðubúin að „rétta fram hönd sína“ til stjórnarandstöðunnar og færa störf sín í hendur bráðabirgðastjórnar.

„Ég er í húsinu mínu og hef ekki farið, og þetta er vegna þess að ég vil tilheyra þessu landi,“ sagði Jalili í myndbandsyfirlýsingu. Hann sagðist ætla að fara á skrifstofu sína til að halda vinnu áfram í fyrramálið og hvatti sýrlenska ríkisborgara til að skemma ekki opinberar eignir. Hann minntist ekkert á fregnir um að Assad forseti hefði flúið landið.

Rami Abdurrahman hjá The Syrian Observatory for Human Rights, sem tekur saman upplýsingar um stöðu átaka og mannréttindabrota í Sýrlandi, sagði í samtali við AP-fréttaveituna að Assad hafi flogið frá Damaskus-borg á sunnudag.

Ríkissjónvarpið í Íran, sem var helsti bakhjarl Assads á stríðsárunum í Sýrlandi, greindi frá því að Assad hefði yfirgefið höfuðborgina og vísaði í upplýsingar Al Jazeera-fréttastofunnar. Engin yfirlýsing hefur borist frá sýrlenskum stjórnvöldum.

Uppreisnarmenn í Sýrlandi hafa verið í stórsókn undanfarna daga. Á föstudag ráku þeir stjórnarliða Assad og aðrar sveitir hliðhollar forsetanum frá borginni Hama sem er ein af stærri borgum landsins. Fyrir það féll hvert úthverfið á fætur öðru í hendur uppreisnarmanna. Ráðamenn í Sýrlandi höfðu lýst því yfir að öflugar varnir væru til staðar við Damaskus til að brjóta sókn uppreisnarmanna á bak aftur.

Þetta er í fyrsta sinn sem stjórnarandstæðingar komast til Damaskus frá árinu 2018, þegar sýrlenskir ​​hermenn náðu aftur svæði í útjaðri höfuðborgarinnar eftir áralangt umsátur.

Fögnuðu í miðborginni

Þegar leið á morgun safnaðist mannfjöldi saman í Damaskus til að biðjast fyrir í moskum borgarinnar og fagna á torginum. Að sögn AP-fréttaveitunnar söng fólk einnig slagorð gegn Assad og þeyttu bílaflautur. Á sumum svæðum heyrðist fólk fagna með byssuskotum.

Á sama tíma höfðu hermenn og lögreglumenn flúið stöður sínar og búið var að brjótast inn í höfuðstöðvar varnarmálaráðuneytisins.

„Tilfinningar mínar eru ólýsanlegar,“ sagði Omar Daher, 29 ára lögfræðingur. „Eftir óttann sem Assad og faðir hans hafa látið okkur búa við í mörg ár, og skelfinguna og skelfingarástandið sem ég bjó við, þá trúi ég þessu ekki.“

Daher sagði að faðir hans hafi verið drepinn af öryggissveitum Assads og óljóst sé um örlög bróður hans sem hafi verið í haldi stjórnvalda. Assad „er glæpamaður, harðstjóri og hundur,“ bætti hann við í samtali við AP.

„Þetta er bæn hvers kúgaðs manns og Guð svaraði henni í dag. Við héldum að við myndum aldrei sjá það, en guði sé lof, við sáum það,“ sagði Ghazal al-Sharif, sem fagnaði sömuleiðis í miðborg Damaskus.

Höfuðstöðvar lögreglunnar í höfuðborginni virtust vera yfirgefnar í morgun og engir lögreglumenn fyrir utan. Blaðamaður AP tók myndir af yfirgefinni eftirlitsstöð hersins þar sem einkennisbúningum hafði verið hent á jörðina undir veggspjaldi af andliti Assads.

Sham FM-útvarpsstöðin, sem hefur verið hlynnt stjórnvöldum, greindi frá því að flugvöllurinn í Damaskus hefði verið rýmdur og allt flug stöðvað.

Uppreisnarmennirnir tilkynntu að þeir hefðu farið inn í hið alræmda Saydnaya-herfangelsi norður af höfuðborginni og „frelsað“ fanga sína þar.

Þúsundir reynt að flýja landið

Í gær náðu stjórnarandstæðingar Homs, þriðju stærstu borg Sýrlands, á vald sitt þegar stjórnarherinn yfirgaf hana. Uppreisnarmennirnir höfðu þegar náð borgunum Aleppo og Hama á sitt vald í skyndisókninni sem hófst 27. nóvember.

Uppreisnarmenn herjuðu á höfuðborgina Damaskus í kjölfar þess að sýrlenski herinn dró sig frá stórum hluta suðurhluta landsins og skildi eftir svæði, þar á meðal nokkrar héraðshöfuðborgir, undir stjórn stjórnarandstæðinga.

Uppreisnarmennirnir eru leiddir af hópi sem á uppruna sinn í al-Qaeda og er hópurinn skilgreindur sem hryðjuverkasamtök af Bandaríkjunum og Sameinuðu þjóðunum. Uppreisnarmennirnir hafa undir forystu Hayat Tahrir al-Sham hópsins mætt lítilli mótspyrnu frá sýrlenska hernum, að sögn AP-fréttaveitunnar.

Fulltrúi Sameinuðu þjóðanna kallaði eftir umræðum á vettvangi þeirra til að tryggja „skipulega“ valdatilfærslu í Sýrlandi. Sergey Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, sem er helsti bakhjarl Assads á alþjóðavettvangi, sagði að hann vorkenni sýrlensku þjóðinni.

Íbúar í Damaskus hafa sumir keppst við að safna saman nauðsynjum og þúsundir fóru að landamærum Sýrlands að Líbanon og reyndu að yfirgefa landið. Líbönsk ​​landamærayfirvöld lokuðu aðallandamærastöðinni í Masnaa seint á laugardag og hefur fjöldi fólks safnast þar saman.

AP hefur eftir íbúa að margar verslanir í höfuðborginni séu lokaðar og þær sem séu opnar skorti nauðsynjavörur eins og sykur. Á sama tíma væru sumir að selja vörur á þreföldu verði.

Sameinuðu þjóðirnar gáfu út að verið væri að flytja ónauðsynlegt starfsfólk frá Sýrlandi í varúðarskyni.

Fréttin hefur verið uppfærð.