Skóla­mál og á­byrgð í opin­berri um­ræðu

Ég verð að segja að ég óttast það að umræða um skólamál, eins og hún hljómar stundum úr sal Alþingis, geri ekki það gagn sem henni er ætlað að gera. Ég efast ekki um að þau sem gagnrýna skólakerfið, gera það af góðum hug. Þau vilja að nemendum gangi betur. En margt af því sem haldið er fram um gang mála í skólakerfinu okkar er einfaldlega ekki rétt og slík umræða rífur niður í stað þess að byggja upp.

Með þessu er ég ekki að segja að við megum ekki gagnrýna skólakerfið, en við þurfum að vanda okkur. Þjóðfélagsumræðan hér heima og erlendis hefur því miður þróast í þá átt að henni er beinlínis ætlað að vekja ótta, óöryggi og gremju. Trú á því að kerfin okkar virki sem skyldi er t.d. á hröðu undanhaldi meðal unglinga. Þar með talið skólakerfið.

Ef áherslur yfirvalda í menntamálum í gegnum tíðina eru skoðaðar sést vel að menntamál eru mjög pólitísk. Ég er sjálf kennari og alin upp af kennurum og ég leyfi mér að halda því fram að margt af því sem stjórnmálin hafa lagt af mörkum til menntakerfisins í gegnum tíðina hefur valdið skaða. Þótt það hafi verið gert í góðri trú. Fjölmörg dæmi vitna um það, bæði frá hægri og vinstri. Dæmin sýna að við verðum að vanda okkur betur.

Í því samhengi fagna ég vinnunni sem er í gangi hjá Miðstöð menntunar og skólaþjónustu, þar sem verið er að þróa matstæki til að styðja við skólastarf og gera nám og kennslu markvissari. En um leið finnst mér umhugsunarefni að niðurstöður prófa verði notaðar til að bera saman einstaka skóla. Án tillits til félagslegra og efnahagslegra þátta, sem í breyttu þjóðfélagi hafa að öllum líkindum enn meiri áhrif en áður. Ég held að við ættum líka að horfast í augu við það að hætta er á að færri nemendur sem þurfa stuðning í námi taki slík próf, ef tilgangurinn er að bera saman einstaka skóla. Erlendar rannsóknir sýna það. Í því sambandi má benda á að þrátt fyrir að lesfimiprófin, sem hafa verið lögð fyrir nemendur grunnskóla undanfarin 10 ár, séu valkvæð hefur þátttaka í þeim verið mjög góð. Í kringum 90%, frá 1.-10.bekk. Þannig eru orðin til dýrmæt, marktæk gögn. Gögn sem við getum notað í uppbyggilegum tilgangi. Við. Mættum svo sannarlega gera meira af því.

Höfundur er þingmaður Viðreisnar í Suðurkjördæmi.