Um 300 börn ,,rænd“ á ári hverju Jón Pétur Zimsen skrifar 12. febrúar 2026 08:32 Gera foreldrar sér grein fyrir að einungis um 2% íslenskra nemenda ná efstu hæfniþrepum í náttúruvísindum samkvæmt PISA 2022? Á hinum Norðurlöndunum er hlutfallið 8–10%. Það þýðir að á Íslandi eru um 100 börn í hverjum árgangi með afburðahæfni í vísindum. Hlutfallslega ættu þau að vera um 400. Því vantar um 300 börn á ári í hóp þeirra sem skara fram úr. Auðvitað eru niðurstöður PISA ekki einn allsherjardómur en niðurstöður Íslands eru alger áfellisdómur. Hvað þýðir að vera á efstu hæfniþrepum? Þessir 15 ára nemendur geta til dæmis: unnið úr flóknum og óljósum upplýsingum, metið áreiðanleika gagna, dregið sjálfstæðar og gagnrýnar ályktanir, beitt þekkingu í nýjum og ókunnugum aðstæðum. Þetta eru nemendurnir sem síðar eru líklegri til að: leiða rannsóknir, þróa nýja tækni, skapa nýja þekkingu, og draga nýsköpunarvagninn. Hver ber ábyrgð á því að um 300 nemendur eru ,,rændir“ á ári hverju þessari afburðarhæfni? Ekki heyrist múkk frá þeim sem völdin hafa, stýra kerfinu og ákveða hvaða leiðir skulu farnar. Þögnin er ærandi. OECD hefur ítrekað bent á að sterk tengsl séu milli menntunar og langtímaframleiðni þjóða og bendir á að hætta sé á að minnsta kosti 5% samdrætti hvað framleiðni varðar eða um 250 milljarða árlega ef fram heldur sem horfir. Þjóðir sem ná ekki að rækta hæfileika sína dragast aftur úr í verðmætasköpun og samkeppnishæfni. Hvers vegna er staðan svona þar sem við höfum allar forsendur til að vera með eitt besta menntakerfi í heimi? Jöfnun niður á við er ekki hægt að réttlæta í nafni jöfnuðar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skóla- og menntamál Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Hver kennir okkur að hugsa? Sigrún Ólafsdóttir,Rannveig Björk Þorkelsdóttir,Ingibjörg Ágústsdóttir Skoðun Sonur minn fær ekki 10. bekk aftur Ásdís Björg Gestsdóttir Skoðun Guð eða gæðavísar? Hvað er að gerast innan SÁÁ? Kristín I. Pálsdóttir Skoðun Ákall vegna athugasemdakerfis Guðrún Elísa Friðbjargardóttir Sævarsdóttir Skoðun SÁÁ Ingibergur Þorkelsson Skoðun Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir Skoðun Það er svo margt gott að gerast í skólunum – Skrifað á alþjóðadegi kennara Dagný Gísladóttir Skoðun Áhrif framþróunar í gervigreind á landslag netöryggisveikleika Arnar Freyr Guðmundsson Skoðun Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir Skoðun Hver eru rökin fyrir margföldum áfengissköttum á við nágrannalöndin? Ólafur Stephensen Skoðun Skoðun Skoðun Er ekki rjóminn bestur? Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Opið bréf til ráðherra Helgi Felixson skrifar Skoðun Lengi býr að fyrstu gerð Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Áhrif framþróunar í gervigreind á landslag netöryggisveikleika Arnar Freyr Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað einkennir góðan vinnustað? Ingunn Eir Andrésdóttir skrifar Skoðun Ákall vegna athugasemdakerfis Guðrún Elísa Friðbjargardóttir Sævarsdóttir skrifar Skoðun Pútín, Kalíngrad og Ísland Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun SÁÁ Ingibergur Þorkelsson skrifar Skoðun Það er svo margt gott að gerast í skólunum – Skrifað á alþjóðadegi kennara Dagný Gísladóttir skrifar Skoðun Guð eða gæðavísar? Hvað er að gerast innan SÁÁ? Kristín I. Pálsdóttir skrifar Skoðun Kæru borgarfulltrúar Haraldur Þorgeirsson,Ásta Kristrún Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hver kennir okkur að hugsa? Sigrún Ólafsdóttir,Rannveig Björk Þorkelsdóttir,Ingibjörg Ágústsdóttir skrifar Skoðun Hver eru rökin fyrir margföldum áfengissköttum á við nágrannalöndin? Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Sonur minn fær ekki 10. bekk aftur Ásdís Björg Gestsdóttir skrifar Skoðun Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir skrifar Skoðun Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Streita og kulnun Dávur í Dali skrifar Skoðun Innantómt hjóm við hátíðlegt tækifæri? Guja Sandholt skrifar Skoðun Mildum höggið Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Skattahækkun á baðlón þarf að meta út frá heildaráhrifum Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Stórútgerðin fær svigrúm, smábátar fá skuldabagga Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Ljótt er ef satt er Bryndís Víglundsdóttir skrifar Skoðun Mælistika lífsins Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun „... ekki alltaf sammála um allt“ ? Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Hvað gerðist áður en hjúkrunarheimilið varð lausnin? Rannveig Tenchi Ernudóttir skrifar Skoðun Mikið uppnám fyrir lítið innihald Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Er skynjari á vaktinni í bústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Veggjöld eru viðurstyggð — refsistefna ríkisstjórnar Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Eru hjúkrunarheimili biðsalur eða heimili? Ragnhildur Þórarinsdóttir skrifar Skoðun VSK á baðlón: Vandinn er ekki skatturinn heldur fyrirvarinn Guðmundur Björnsson skrifar Sjá meira
Gera foreldrar sér grein fyrir að einungis um 2% íslenskra nemenda ná efstu hæfniþrepum í náttúruvísindum samkvæmt PISA 2022? Á hinum Norðurlöndunum er hlutfallið 8–10%. Það þýðir að á Íslandi eru um 100 börn í hverjum árgangi með afburðahæfni í vísindum. Hlutfallslega ættu þau að vera um 400. Því vantar um 300 börn á ári í hóp þeirra sem skara fram úr. Auðvitað eru niðurstöður PISA ekki einn allsherjardómur en niðurstöður Íslands eru alger áfellisdómur. Hvað þýðir að vera á efstu hæfniþrepum? Þessir 15 ára nemendur geta til dæmis: unnið úr flóknum og óljósum upplýsingum, metið áreiðanleika gagna, dregið sjálfstæðar og gagnrýnar ályktanir, beitt þekkingu í nýjum og ókunnugum aðstæðum. Þetta eru nemendurnir sem síðar eru líklegri til að: leiða rannsóknir, þróa nýja tækni, skapa nýja þekkingu, og draga nýsköpunarvagninn. Hver ber ábyrgð á því að um 300 nemendur eru ,,rændir“ á ári hverju þessari afburðarhæfni? Ekki heyrist múkk frá þeim sem völdin hafa, stýra kerfinu og ákveða hvaða leiðir skulu farnar. Þögnin er ærandi. OECD hefur ítrekað bent á að sterk tengsl séu milli menntunar og langtímaframleiðni þjóða og bendir á að hætta sé á að minnsta kosti 5% samdrætti hvað framleiðni varðar eða um 250 milljarða árlega ef fram heldur sem horfir. Þjóðir sem ná ekki að rækta hæfileika sína dragast aftur úr í verðmætasköpun og samkeppnishæfni. Hvers vegna er staðan svona þar sem við höfum allar forsendur til að vera með eitt besta menntakerfi í heimi? Jöfnun niður á við er ekki hægt að réttlæta í nafni jöfnuðar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins
Hver kennir okkur að hugsa? Sigrún Ólafsdóttir,Rannveig Björk Þorkelsdóttir,Ingibjörg Ágústsdóttir Skoðun
Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir Skoðun
Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir Skoðun
Skoðun Áhrif framþróunar í gervigreind á landslag netöryggisveikleika Arnar Freyr Guðmundsson skrifar
Skoðun Það er svo margt gott að gerast í skólunum – Skrifað á alþjóðadegi kennara Dagný Gísladóttir skrifar
Skoðun Hver kennir okkur að hugsa? Sigrún Ólafsdóttir,Rannveig Björk Þorkelsdóttir,Ingibjörg Ágústsdóttir skrifar
Skoðun Hver eru rökin fyrir margföldum áfengissköttum á við nágrannalöndin? Ólafur Stephensen skrifar
Skoðun Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir skrifar
Skoðun Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar
Hver kennir okkur að hugsa? Sigrún Ólafsdóttir,Rannveig Björk Þorkelsdóttir,Ingibjörg Ágústsdóttir Skoðun
Af hverju á fötlun mín að þýða minna frelsi á mínu eigin heimili? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir Skoðun
Hugleiðingar um nútímasamfélag og hvernig það birtist í kennslustofunni Sigrún Fjóla Hilmarsdóttir Skoðun