Göngum til góðs fyrir íslenska náttúru Jóna Bjarnadóttir skrifar 22. apríl 2026 08:00 Við Íslendingar erum auðug af náttúruauðlindum og höfum nýtt náttúruna okkur til hagsbóta. Við njótum þeirra forréttinda að nýta vatnsafl, jarðvarma og vind til orkuvinnslu og erum því minna háð jarðefnaeldsneyti en flestar aðrar þjóðir. Landsvirkjun hefur alltaf unnið að uppbyggingu orkuinnviða með virðingu fyrir náttúru landsins að leiðarljósi, vandað til verka þannig að eftir er tekið samhliða því að stuðla að öflugu atvinnulífi víða um land og þeim lífsgæðum sem við flest lítum á sem sjálfsögð. Fyrri kynslóðir tryggðu okkur græna orku með framsýni sinni og við erum stolt af því að tryggja hag komandi kynslóða á sama hátt. Nýting auðlinda felur í sér inngrip í náttúruna sem óhjákvæmilega veldur raski á umhverfinu. Það að nýta endurnýjanlegar auðlindir gerir raforkuvinnslu okkar umtalsvert umhverfisvænni en ef svo væri ekki, en slík nýting felur eins og önnur í sér inngrip í náttúru og rask á umhverfi. Það er á okkar ábyrgð að lágmarka þetta rask eins og kostur er til að draga úr fórnarkostnaði áhrifa á náttúru á móti efnahags- og samfélagslegum ávinningi. Náttúruvernd mikilvæg forsenda við hönnun virkjana Við hjá Landsvirkjun öxlum daglega þá ábyrgð að nýta náttúruauðlindir þjóðarinnar og leggjum okkur ávallt fram um að vanda til verka í hverju skrefi. Við stöndum vörð umlíffræðilega fjölbreytnimeð vistkerfisnálgun að leiðarljósi og leggjum áherslu á að þekkjaumhverfisáhrifstarfseminnar, að draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik. Hér eru nokkur dæmi um nálgun okkar: Við beislun jarðvarma á Þeistareykjum var virkjunin hönnuð út frá staðháttum og með náttúru svæðisins í forgrunni. Lögð var áhersla á að raska ekki sérstökum hverasvæðum og hraunmyndunum, öðru raski var haldið í lágmarki og frágangi sinnt samhliða uppbyggingu virkjunarinnar. Við undirbúning fyrsta vindorkuvers landsins við Vaðöldu var þess gætt að velja stað á svæði sem þegar hefur verið raskað og þar sem innviðir, vegir og flutningslínur, eru þegar til reiðu. Við gættum þess jafnframt að velja ekki svæði sem njóta náttúruverndar og vera fjarri svæðum sem teljast til mikilvægra fuglasvæða. Við undirbúning Hvammsvirkjunar var sérstaklega hugað að áhrifum á laxfiska með það að markmiði að tryggja áfram vöxt og viðgang fiskistofna í Þjórsá. Ástæða er til að benda á að stofninn hefur vaxið og dafnað síðustu 60 árin, samhliða nýtingu vatnsfallsins til raforkuframleiðslu. Á rúmlega 60 ára starfstíma sínum hefur Landsvirkjun lagt áherslu á að bæta upp raskað land með aðgerðum sem falla að náttúrunni, með sérstaka áherslu á sjálfbærni, viðnámsþol og líffræðilega fjölbreytni. Við rekum umfangsmikil verkefni, bæði í tengslum við framkvæmdir en einnig með það að markmiði að efla kolefnisbindingu, styrkja búsvæði og draga úr jarðvegseyðingu. Sérstök áhersla er lögð á að nýta staðargróður og innlendar tegundir til að efla náttúruleg vistkerfi. Takk fyrir aðhaldið! Orkufyrirtæki þjóðarinnar þarf aðhald eigenda sinna til að finna lausnir sem annars vegar draga úr neikvæðum áhrifum starfseminnar á náttúrfar, fólk og aðra landnýtingu og hins vegar stuðla að ávinningi fyrir nærsamfélag virkjana og þjóðina alla. Það aðhald fæst meðal annars með öflugu starfi náttúruverndarsamtaka og við erum þakklát fyrir það. Græna gangan á morgun, sumardaginn fyrsta, er öflugt og jákvætt framtak náttúruverndarhreyfingarinnar á Íslandi. Það er mikilvægt að við öll, hvar sem við störfum, höfum ávallt í huga að það fylgir því mikil ábyrgð að nýta náttúruauðlindir. Ég ætla að mæta og taka þátt í Grænu göngunni og ganga fyrir náttúrna og framtíðina. Höfundur er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jóna Bjarnadóttir Mest lesið Við erum orðin Afríka: Hvernig íslenska elítan rændi þjóðinni Sigurður Sigurðsson Skoðun Staðreyndir og fræðsla um flugmannsstarfið Matthías Arngrímsson Skoðun Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir Skoðun Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun Útlendingarnir sem við Íslendingar erum sjálf Karen María Jónsdóttir Skoðun Hvernig verjum við sjálfstæði Íslands til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun 82 ár frá stofnun lýðveldisins: Gleymum ekki sögu okkar Anton Guðmundsson Skoðun Þegar ESB beitir smáþjóð ofríki Júlíus Valsson Skoðun Skýrar línur og strangari löggjöf um vindorku Jóhann Páll Jóhannsson Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson Skoðun Skoðun Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Hvernig verjum við sjálfstæði Íslands til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Staðreyndir og fræðsla um flugmannsstarfið Matthías Arngrímsson skrifar Skoðun 82 ár frá stofnun lýðveldisins: Gleymum ekki sögu okkar Anton Guðmundsson skrifar Skoðun Kos staðfesti ekki tilvist samkomulags Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir skrifar Skoðun Við erum orðin Afríka: Hvernig íslenska elítan rændi þjóðinni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Skýrar línur og strangari löggjöf um vindorku Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Alvarleg og viðvarandi hernaðarógn Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun 30% lækkun skiptir sveitir landsins máli Axel Sæland skrifar Skoðun Er ný fjármálaáætlun á áætlun? Birta Karen Tryggvadóttir skrifar Skoðun Á að kenna íslensku við Háskóla Íslands? Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Þingheimur lokar augum og eyrum Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson ,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Enginn á að ýta Íslandi inn um bakdyrnar Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Þegar ESB beitir smáþjóð ofríki Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hver á stjórnsýsluna? Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Farsældarlögin: Samþætting án úrræða Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir skrifar Skoðun Leggjum mannréttindaráð Reykjavíkur niður Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Þegar „kerfið“ spilar vörn Jón Þorsteinn Sigurðsson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að alast upp inni í símanum Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Skoðun Bumbubað Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífseigla gæskunnar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Hvað gerir Íslendinga einstaka? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Vel upplýst þjóð neitar að láta spila með sig Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Börn á krossurum á gangstéttum höfuðborgarsvæðisins Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Háannatími má ekki vera griðland fyrir leyfislausan rekstur Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Við Íslendingar erum auðug af náttúruauðlindum og höfum nýtt náttúruna okkur til hagsbóta. Við njótum þeirra forréttinda að nýta vatnsafl, jarðvarma og vind til orkuvinnslu og erum því minna háð jarðefnaeldsneyti en flestar aðrar þjóðir. Landsvirkjun hefur alltaf unnið að uppbyggingu orkuinnviða með virðingu fyrir náttúru landsins að leiðarljósi, vandað til verka þannig að eftir er tekið samhliða því að stuðla að öflugu atvinnulífi víða um land og þeim lífsgæðum sem við flest lítum á sem sjálfsögð. Fyrri kynslóðir tryggðu okkur græna orku með framsýni sinni og við erum stolt af því að tryggja hag komandi kynslóða á sama hátt. Nýting auðlinda felur í sér inngrip í náttúruna sem óhjákvæmilega veldur raski á umhverfinu. Það að nýta endurnýjanlegar auðlindir gerir raforkuvinnslu okkar umtalsvert umhverfisvænni en ef svo væri ekki, en slík nýting felur eins og önnur í sér inngrip í náttúru og rask á umhverfi. Það er á okkar ábyrgð að lágmarka þetta rask eins og kostur er til að draga úr fórnarkostnaði áhrifa á náttúru á móti efnahags- og samfélagslegum ávinningi. Náttúruvernd mikilvæg forsenda við hönnun virkjana Við hjá Landsvirkjun öxlum daglega þá ábyrgð að nýta náttúruauðlindir þjóðarinnar og leggjum okkur ávallt fram um að vanda til verka í hverju skrefi. Við stöndum vörð umlíffræðilega fjölbreytnimeð vistkerfisnálgun að leiðarljósi og leggjum áherslu á að þekkjaumhverfisáhrifstarfseminnar, að draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik. Hér eru nokkur dæmi um nálgun okkar: Við beislun jarðvarma á Þeistareykjum var virkjunin hönnuð út frá staðháttum og með náttúru svæðisins í forgrunni. Lögð var áhersla á að raska ekki sérstökum hverasvæðum og hraunmyndunum, öðru raski var haldið í lágmarki og frágangi sinnt samhliða uppbyggingu virkjunarinnar. Við undirbúning fyrsta vindorkuvers landsins við Vaðöldu var þess gætt að velja stað á svæði sem þegar hefur verið raskað og þar sem innviðir, vegir og flutningslínur, eru þegar til reiðu. Við gættum þess jafnframt að velja ekki svæði sem njóta náttúruverndar og vera fjarri svæðum sem teljast til mikilvægra fuglasvæða. Við undirbúning Hvammsvirkjunar var sérstaklega hugað að áhrifum á laxfiska með það að markmiði að tryggja áfram vöxt og viðgang fiskistofna í Þjórsá. Ástæða er til að benda á að stofninn hefur vaxið og dafnað síðustu 60 árin, samhliða nýtingu vatnsfallsins til raforkuframleiðslu. Á rúmlega 60 ára starfstíma sínum hefur Landsvirkjun lagt áherslu á að bæta upp raskað land með aðgerðum sem falla að náttúrunni, með sérstaka áherslu á sjálfbærni, viðnámsþol og líffræðilega fjölbreytni. Við rekum umfangsmikil verkefni, bæði í tengslum við framkvæmdir en einnig með það að markmiði að efla kolefnisbindingu, styrkja búsvæði og draga úr jarðvegseyðingu. Sérstök áhersla er lögð á að nýta staðargróður og innlendar tegundir til að efla náttúruleg vistkerfi. Takk fyrir aðhaldið! Orkufyrirtæki þjóðarinnar þarf aðhald eigenda sinna til að finna lausnir sem annars vegar draga úr neikvæðum áhrifum starfseminnar á náttúrfar, fólk og aðra landnýtingu og hins vegar stuðla að ávinningi fyrir nærsamfélag virkjana og þjóðina alla. Það aðhald fæst meðal annars með öflugu starfi náttúruverndarsamtaka og við erum þakklát fyrir það. Græna gangan á morgun, sumardaginn fyrsta, er öflugt og jákvætt framtak náttúruverndarhreyfingarinnar á Íslandi. Það er mikilvægt að við öll, hvar sem við störfum, höfum ávallt í huga að það fylgir því mikil ábyrgð að nýta náttúruauðlindir. Ég ætla að mæta og taka þátt í Grænu göngunni og ganga fyrir náttúrna og framtíðina. Höfundur er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun.
Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir Skoðun
Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun
Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson Skoðun
Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar
Skoðun Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir skrifar
Skoðun Þingheimur lokar augum og eyrum Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson ,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir skrifar
Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir Skoðun
Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun
Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson Skoðun