Systkinaforgangur og heimgreiðslur á lista margra fram­boða í Reykja­vík

Allir flokkar sem bjóða fram í Reykjavík, nema Framsóknarflokkurinn og Píratar, hafa kynnt stefnu sína og er í öllum fjallað um leikskólamál, en þó mismikið. 

Í Reykjavík eru tæplega 90 leikskólar, bæði borgarreknir og sjálfstætt starfandi, fyrir um sex þúsund börn. Sex ungbarnaleikskólar eru í borginni og sérútbúnar ungbarnadeildir eru í mörgum skólum. Nýlega var innleidd ný gjaldskrá í Reykjavík og er ekki rukkað fyrir 36 tíma leikskóladvöl. Breytingunum er ætlað að fækka fáliðun og lokunum í leikskólum og tryggja að hægt sé að innleiða styttingu vinnuvikunnar í vinnutíma starfsfólks. Vinnutími starfsfólks er að jafnaði 36 tímar en meðaldvalartími barna rúmar 40 stundir á viku.

Ekki hefur verið greint frá aldri við innritun í leikskóla í haust en síðasta haust fengu öll börn sem voru 18 mánaða eða eldri þann 1. september boð um vistun í borgarreknum leikskólum. Úthlutun hófst í upphafi marsmánaðar og var ekki innritað í fjóra leikskóla vegna framkvæmda. Þá kom fram í tilkynningu að búist væri við að 277 ný leikskólapláss yrðu í boði á árinu sem myndu koma á móti þeim 169 plássum sem detta út vegna framkvæmda og viðhalds.

Hér að neðan er farið yfir stefnu flokkanna í leikskólamálum og stuðst við þá stefnu sem birt er á vef framboðanna. 

Greiða aðeins fyrir eitt barn

Flokkur fólksins vill leysa leikskólavandann með 100 prósenta systkinaafslætti og aðeins sé greitt fyrir eitt barn. Þau vilja bregðast við bráðum húsnæðisvanda með einingahúsum. Þau vilja tryggja öllum börnum leikskólapláss frá tólf mánaða aldri og heimgreiðslur þurfi fólk að bíða eftir því.

Plássið tryggt á fyrirtækjaleikskóla

Þá vill flokkurinn heimila fyrirtækjaleikskóla og að börnum sé tryggt áfram pláss þótt foreldrar hætti að vinna hjá fyrirtækinu.

Að lokum vill flokkurinn hækka niðurgreiðslu til dagforeldra frá tólf mánaða aldri og tryggja dagforeldrum faglega ráðgjöf og aðgang að sameiginlegum leikrýmum. Stefnu Flokks fólksins er hægt að kynna sér hér.

Sumaropnun í leikskólum

Viðreisn vill bjóða dagvistun frá því að fæðingarorlofi lýkur og ætlar að halda áfram samtali við ríkið um lengingu fæðingarorlofsins. Flokkurinn vill tryggja systkinaforgang auk þess sem hann styður fjölbreytt rekstrarform í dagvistun og leikskólum og vill halda byggingum í lagi.

„Það eru tækifæri í því að fá vinnustaði að borðinu þegar kemur að því að brúa bilið. Við munum hvetja stóra vinnustaði til að opna dagvistun fyrir ung börn og viðhafa góða samvinnu varðandi slík verkefni,“ segir í stefnu flokksins.

Þar kemur einnig fram að þau vilji fjölga dagforeldrum í hverfum borgarinnar. Þá segjast þau styðja tilraunir með sveigjanlegri opnunartíma og sumaropnun án þess að það bitni á faglegu starfi. Stefnu Viðreisnar er hægt að kynna sér hér.

Vilja fjölga leikskólaplássum um 1.500

Í stefnu Samfylkingar kemur fram að flokkurinn líti á leikskólann sem fyrsta skólastigið og lykilþjónustu í daglegu lífi fjölskyldna.

„Öflugt leikskólakerfi er forsenda jafnra tækifæra barna og gerir foreldrum kleift að taka fullan þátt í atvinnu og samfélagi. Þess vegna viljum við að þjónustan verði aðgengileg, áreiðanleg og vönduð,“ segir í stefnu flokksins sem svo leggur fram átta kosningaloforð. Þar segist flokkurinn ætla að setja 600 milljónir í aukna mönnun og úrbætur á leikskólum. Þau ætli að fjölga leikskólaplássum um 1.500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að bjóða yngri börnum á leikskóla.

Þá ætlar Samfylkingin að hækka framlag til fjárfestinga í viðhaldi og uppbyggingu leikskólahúsnæðis um 10 milljarða á kjörtímabilinu svo það verði alls 30 milljarðar.

Í öðrum tillögum segir að stjórnvöld ætli að skapa svigrúm til náms samhliða starfi, að þau ætli að vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu réttar barna til leikskólavistar. 

Þá vill Samfylkingin einnig tryggja að öll börn fái pláss á þeim leikskóla sem er í fyrsta eða öðru vali forráðamanna auk þess sem hún vill taka upp systkinaforgang. Þá vill hún efla snemmtækan stuðning í leikskólum með því að auka aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Stefnu Samfylkingar í leikskólamálum er hægt að skoða hér.

300 daggæslupláss fyrir 12 til 30 mánaða

Sjálfstæðisflokkurinn kynnti stefnu sína nýverið sem kallast Strax-D. Þar eru sett fram tímamarkmið fyrir þeirra loforð og er þeim skipt í hvað þau ætla að gera á fyrstu hundrað dögunum, fyrstu fjórum mánuðunum, fyrsta árinu og svo á kjörtímabilinu. Á fyrstu hundrað dögunum ætlar Sjálfstæðisflokkurinn að hefja samtöl um vinnustaðaleikskóla- og daggæslur, sníða nýtt daggæslustig fyrir 12 til 30 mánaða börn og að semja við einkaaðila um uppbyggingu húsnæðis fyrir bæði leikskóla og dagheimili. 

Þau vilja, líkt og Samfylking, innleiða systkinaforgang og gefa sér eitt ár í það. Þá vilja þau innan tólf mánaða tryggja heimgreiðslur til þeirra sem kjósa eða þurfa að vera lengur heima að loknu fæðingarorlofi. Einnig vill flokkurinn efla íslenskukennslu fyrir starfsfólk, auka niðurgreiðslur til dagforeldra og semja um breytta gjaldskrá auk þess sem á að ráðast í aðgerðir til að draga úr tíu prósenta veikindahlutfalli hjá starfsmönnum í leikskólum borgarinnar. Þá vill flokkurinn stytta nám leikskólakennara.

Ef litið er til alls kjörtímabilsins vill flokkurinn tryggja að fjölgun leikskólaplássa sé í samræmi við spálíkan um fjölgun barna, þau vilja tryggja 300 ný pláss á dagheimilum og styrkja rekstrargrundvöll sjálfstætt starfandi leikskóla. Þau vilja tryggja aðgengi að þroskaþjálfum og talmeinafræðingum og að allar fjölskyldur fái pláss innan síns hverfis. Að lokum, sé litið til framtíðar ætlar flokkurinn að tryggja fjölskyldum áreiðanlegar lausnir strax í kjölfar fæðingarorlofs. Stefnu Sjálfstæðisflokksins er hægt að kynna sér hér.

Engin kynjafræðsla

Í stefnu Okkar borgar er stuttlega fjallað um menntamál. Þar segir að flokkurinn stefni á að segja upp öllum samningum um kynjafræðslu í leik- og grunnskólum. Þá vill flokkurinn tryggja að einkareknir leik- og grunnskólar fái hundrað prósent greiðslu líkt og borgarreknir skólar. Stefnu Okkar Borgar er hægt að kynna sér hér.

Í stefnu framboðsins Góðan daginn er einnig nokkuð stuttlega fjallað um leikskólamál. Framboðið vill tryggja heimgreiðslur séu forráðamenn ekki komnir með vistun við tólf mánaða aldur barns síns og þar til það kemst á leikskóla. Þá vill framboðið einnig lögfesta leikskólaþjónustu. Stefna framboðsins er hér.

Menntakerfið jöfnunartæki

Stefna Vinstrisins í menntamálum er nokkuð almenn en þar segir að menntakerfið sé eitt af mikilvægustu jöfnunartækjum samfélagsins og að það eigi að ryðja úr vegi efnahagslegum hindrunum fyrir öll börn. Um leikskólamál segir þetta: „Styðjum við menntakerfið, fjölgum leikskólaplássum og starfsfólki ásamt því að bæta starfsaðstæður allra sem þar vinna.“ Stefnu Vinstrisins er hægt að kynna sér hér.

Rýmri ráðningarheimildir

Sósíalistaflokkurinn vill rýmka ráðningarheimildir í leikskólum og auka fjárframlög til þess. Leikskólastjórar þurfi svigrúm og sveigjanleika til að tryggja að hlutfall barna og starfsfólks sé viðunandi á hverjum tíma. Til að takast á við manneklu í leikskólum vill Sósíalistaflokkurinn að fjöldi barna á hvern starfsmann sé endurskoðaður og að ófaglært starfsfólk fái undirbúningstíma eins og faglærðir. Bættar starfsaðstæður myndu þannig minnka starfsmannaveltu og gera leikskólastarfið eftirsóknarverðara. Stefnu Sósíalistaflokksins er hægt að kynna sér hér.

Miðflokkurinn segir svarið við leikskólavanda borgarinnar felast í fjölbreyttum lausnum. Flokkurinn vill þannig tryggja heimgreiðslur eftir að fæðingarorlofi lýkur og til tveggja ára aldurs. Flokkurinn vill auka svigrúm sjálfstætt starfandi leikskóla og fyrirtækja til að opna daggæslu eða leikskóla. Þá telur flokkurinn að húsnæði eigi að taka mið af endingu í stað umhverfis- eða sjálfbærniverðlauna og vill að staðið verði vörð um dagforeldrakerfið. Stefnu Miðflokksins er hægt að kynna sér hér.

Heimgreiðslur, fyrirtækjaleikskólar og fjölgun plássa

Framsóknarflokkurinn vill eyða biðlistum eftir leikskólaplássum og fjölga þeim. Þá vill flokkurinn mæta fjölskyldum með meiri sveigjanleika í þjónustu leikskóla og bæta aðbúnað og viðhald í þeim.

Í stefnu flokksins kemur fram að hann styðji fjölbreytt rekstrarform, svo sem dagforeldra og fyrirtæki sem vilja opna leikskóla eða daggæslu. Flokkurinn vill sömuleiðis bjóða upp á heimgreiðslur fyrir börn sem bíða og jafna greiðslur í leikskóla og daggæslu eftir tólf mánaða aldur. Flokkurinn vill koma á systkina- og hverfisforgangi auk þess sem hann vill efla íslenskukennslu og fjölga starfsfólki. Stefna flokksins verður kynnt síðar í dag og verður aðgengileg á vef flokksins. 

Fréttin hefur verið uppfærð með upplýsingum um stefnu Framsóknarflokksins í leikskólamálum. Hún verður kynnt síðar í dag. Uppfært klukkan 10:57 þann 29.4.2026.