Japanir mótmæla fyrirhuguðum breytingum á stjórnarskránni Hólmfríður Gísladóttir skrifar 4. maí 2026 07:13 Takaichi segir nauðsynlegt að endurskoða stjórnarskrána með tilliti til breyttra tíma. AP/AAP/Lukas Coch Efnt var til mótmæla víða um Japan í gær, gegn fyrirhuguðum breytingum á stjórnarskrá landsins. Forsætisráðherrann Sanae Takaichi, hefur talað fyrir því að þingið taki málið til umræðu, með það að markmiði að efla getu hersins til að mæta ógn af hálfu Kína og Norður-Kóreu. Stjórnarskráin sem nú er í gildi var samin af Bandaríkjamönnum undir lok seinni heimstyrjaldarinnar. Takaichi og aðrir sem vilja endurskoða stjórnarskrána horfa aðallega til 9. ákvæðisins, sem bannar Japönum að hóta eða beita hervaldi til að leiða alþjóðlegar deilur til lykta. Japanska þingið samþykkti lög fyrir um áratug síðan sem heimilar Japönum að grípa hernaðaraðgera til að verja landið eða bandamenn sem sæta árásum. Takaichi og bandamenn hennar vilja hins vegar ganga lengra. Til að koma breytingum í gegn þyrfti bæði samþykki tveggja þriðjuhluta þingmanna og meirihluta landsmanna í þjóðaratkvæðagreiðslu. Skoðanir eru afar skiptar meðal almennings og stuðningur við breytingarnar hefur verið að mælast á bilinu 47 til 57 prósent. Þeir sem sóttu mótmælin í gær sögðu meðal annars að stjórnarskráin væri dýrmætur fjársjóður. Þá voru stjórnvöld sökuð um undirlægjuhátt gagnvart Bandaríkjunum. „Takaichi heldur að flestir Japanir vilji breyta stjórnarskránni af því að þeir halda að þeim stafi ógn af Kína og Norður-Kóreu en það er bara ekki satt,“ sagði einn mótmælenda. „Við eigum að vera að verja peningunum í heilbrigðismál, menntun og störf, ekki fleiri vopn.“ Japan Mest lesið „Farið að minna mig á stöðuna í Bandaríkjunum“ Innlent Hafa skotið um hundrað bjargdúfur í Vestmannaeyjum Innlent Baráttan harðnar í Texas: Dæla milljónum í baráttuna um öldungadeildina Erlent Freyr látinn fara frá Eflingu Innlent Mátti þrífa harkalega í leikskólabarn Innlent Ákærður fyrir gróf brot á barnungri stjúpsystur sinni Innlent Ákærðir fyrir að frelsissvipta mann og nauðga með röri Innlent Breiðholtsbraut lokuð allan morgundaginn Innlent Bað um álit lögreglu á gæðum fíkniefna Innlent María Sigurðardóttir er látin Innlent Fleiri fréttir Baráttan harðnar í Texas: Dæla milljónum í baráttuna um öldungadeildina Sýnir Xi lýðræðisdjásn Bandaríkjanna Reyna að banna arabíska stjórnmálaflokka Þriggja turna þras í furstadæmunum Holmes flutt á áfangaheimili Banna búrkur og níkab Bygging nýs og stærra glæsihýsis Pútíns langt á veg komin Æðstu herforingjar halda skyndifund um árásir Húta Frægt fólk meðal handtekinna í New York „Höfum aldrei átt betra samband“ Tugir fulltrúa gengu út þegar Netanjahú tók til máls Aftur stríð í Eþíópíu Danir vara við aukinni ógn frá Rússum Skortir fólk til að ná tökum á stjórnlausri ebólu Telur kosningasvik ekki hafa áhrif á stjórnarmyndun Høiby skiptir um verjendur Veturinn verði Rússum erfiður Bannaði Trump að banna fjölmiðla Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Dreifðu óvart piparúða um þinghúsið fyrir leikmun í innflytjendaumræðu Íslensk lögregla hjálpaði við rannsókn á smygli á fólki til Bretlands Polo einn kröftugasti fellibylur sögunnar Segja aðgengi að heimili forsetans forréttindi en ekki rétt Fögnuður varð að fjöldamorði Taívan og mannréttindi rauðar línur fyrir Kínverja Bað Trump um „vetrarpakka“ Segir stóra ákvörðun framundan Xi vill að Trump sleppi takinu á Taívan Þetta er í samkomulaginu um Grænland Sjá meira
Stjórnarskráin sem nú er í gildi var samin af Bandaríkjamönnum undir lok seinni heimstyrjaldarinnar. Takaichi og aðrir sem vilja endurskoða stjórnarskrána horfa aðallega til 9. ákvæðisins, sem bannar Japönum að hóta eða beita hervaldi til að leiða alþjóðlegar deilur til lykta. Japanska þingið samþykkti lög fyrir um áratug síðan sem heimilar Japönum að grípa hernaðaraðgera til að verja landið eða bandamenn sem sæta árásum. Takaichi og bandamenn hennar vilja hins vegar ganga lengra. Til að koma breytingum í gegn þyrfti bæði samþykki tveggja þriðjuhluta þingmanna og meirihluta landsmanna í þjóðaratkvæðagreiðslu. Skoðanir eru afar skiptar meðal almennings og stuðningur við breytingarnar hefur verið að mælast á bilinu 47 til 57 prósent. Þeir sem sóttu mótmælin í gær sögðu meðal annars að stjórnarskráin væri dýrmætur fjársjóður. Þá voru stjórnvöld sökuð um undirlægjuhátt gagnvart Bandaríkjunum. „Takaichi heldur að flestir Japanir vilji breyta stjórnarskránni af því að þeir halda að þeim stafi ógn af Kína og Norður-Kóreu en það er bara ekki satt,“ sagði einn mótmælenda. „Við eigum að vera að verja peningunum í heilbrigðismál, menntun og störf, ekki fleiri vopn.“
Japan Mest lesið „Farið að minna mig á stöðuna í Bandaríkjunum“ Innlent Hafa skotið um hundrað bjargdúfur í Vestmannaeyjum Innlent Baráttan harðnar í Texas: Dæla milljónum í baráttuna um öldungadeildina Erlent Freyr látinn fara frá Eflingu Innlent Mátti þrífa harkalega í leikskólabarn Innlent Ákærður fyrir gróf brot á barnungri stjúpsystur sinni Innlent Ákærðir fyrir að frelsissvipta mann og nauðga með röri Innlent Breiðholtsbraut lokuð allan morgundaginn Innlent Bað um álit lögreglu á gæðum fíkniefna Innlent María Sigurðardóttir er látin Innlent Fleiri fréttir Baráttan harðnar í Texas: Dæla milljónum í baráttuna um öldungadeildina Sýnir Xi lýðræðisdjásn Bandaríkjanna Reyna að banna arabíska stjórnmálaflokka Þriggja turna þras í furstadæmunum Holmes flutt á áfangaheimili Banna búrkur og níkab Bygging nýs og stærra glæsihýsis Pútíns langt á veg komin Æðstu herforingjar halda skyndifund um árásir Húta Frægt fólk meðal handtekinna í New York „Höfum aldrei átt betra samband“ Tugir fulltrúa gengu út þegar Netanjahú tók til máls Aftur stríð í Eþíópíu Danir vara við aukinni ógn frá Rússum Skortir fólk til að ná tökum á stjórnlausri ebólu Telur kosningasvik ekki hafa áhrif á stjórnarmyndun Høiby skiptir um verjendur Veturinn verði Rússum erfiður Bannaði Trump að banna fjölmiðla Gervigreind hakkaði sig inn á vef stjórnvalda Hélt á myndum af skólabörnum og sakaði Bandaríkin um hryðjuverk Dreifðu óvart piparúða um þinghúsið fyrir leikmun í innflytjendaumræðu Íslensk lögregla hjálpaði við rannsókn á smygli á fólki til Bretlands Polo einn kröftugasti fellibylur sögunnar Segja aðgengi að heimili forsetans forréttindi en ekki rétt Fögnuður varð að fjöldamorði Taívan og mannréttindi rauðar línur fyrir Kínverja Bað Trump um „vetrarpakka“ Segir stóra ákvörðun framundan Xi vill að Trump sleppi takinu á Taívan Þetta er í samkomulaginu um Grænland Sjá meira