Vill að lýst verði yfir neyðar­á­standi

„Á síðasta áratug hefur hlýnun jarðar aukist verulega og Evrópusvæðið er það svæði á jörðinni sem hlýnar hraðast. Þar hækkar hitastig tvöfalt hraðar en meðaltal á heimsvísu. Hröð hlýnun eykur líkurnar á að skyndilegum „vendipunktum“ í loftslagskerfinu verði náð, þar sem verulegar breytingar eiga sér stað í lykilkerfum jarðar. Tíminn til að koma í veg fyrir óafturkræfan skaða er að renna út,“ segir í fréttatilkynningu frá samevrópskri nefnd um loftslagsmál og heilsu undir forystu Katrínar.

Nefndin hefur lagt fram sautján tillögur um hvað Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin og ríki ættu að gera næst en í nefndinni eru fyrrverandi ríkisstjórnarleiðtogar, fulltrúar alþjóðastofnana, ráðherrar og leiðtogar úr borgaralegu samfélagi.

„Loftslagsváin er ógn við öryggi okkar, félagslega samheldni, mannréttindi og heilsu,“ er haft eftir Katrínu.

Tillögurnar sautján ná yfir fjögur svið, að meðhöndla loftslagsbreytingar sem vaxandi ógn við heilbrigðisöryggi, umbreyta heilbrigðiskerfum, efla aðgerðir á staðbundnum vettvangi og endurbæta efnahags- og fjármálakerfi sem knýja áfram loftslagsvána.

Aðalöryggisógnin

Skorað er á ríkisstjórnarleiðtoga að setja loftslags- og heilbrigðismál á dagskrá þjóðaröryggisráða og virkja öll viðeigandi ráðuneyti. Bent er á að loftmengun frá brennslu jarðefnaeldsneytis veldur dauða hundruð þúsunda manna um alla Evrópu á ári.

„Þar sem evrópskar ríkisstjórnar eru nú að beina opinberum útgjöldum í öryggismál til að bregðast við vaxandi alþjóðelgum þrýstingi, heldur nefndin því fram að loftslagsbreytingar séu í sjálfu sér aðalöryggisógnin,“ segir í fréttatilkynningunni.

Fyrst og fremst skorar nefndin á Alþjóðaheilbirgðismálastofnunina að lýsa því yfir að loftslagsmál séu neyðarástand í lýðheilsumálum sem varðar alþjóðasamfélagið. Einnig eru lagðar til sérstakar tillögur til að bæta loftslagsþol heilbrigðiskerfa og draga úr losun þeirra á gróðurhúsalofttegundum, til að mynda með skyldubundinni þjálfun heilbrigðisstarfsfólks í loftlagsbreytingum og heilsu.

Þá skorar nefndin á evrópsk stjórnvöld að endurskoða hvernig þau mæla framfarir.

„Verg landsframleiðsla (VLF) telur neyslu jarðefnaeldsneytis sem hagvöxt en hunsar heilsufarslegan kostnað af völdum mengunar, efnahagslegar byrðar af völdum loftslagshamfara og velferð komandi kynslóða. Nefndin hvetur stjórnvöld og alþjóðasamfélagið til að byggja upp eftirlitskerfi sem nota mælikvarða sem setja heilsu, jöfnuð og umhverfislega sjálfbærni í forgrunn við ákvarðanatöku,“ segir í tilkynningunni.