Hættu­legt að lána lyf

Landspítalinn og Háskóli Íslands stóðu fyrir fundi í dag þar sem rætt var um ópíóíða- og verkjalyfjameðferðir á Íslandi en notkun lyfjanna er töluverð hér á landi.

„Íslendingar eru í raun og veru Norðurlandameistarar í ávísunum og þá kannski aðallega í fjölda einstaklinga sem nota morfínskyld lyf á hverju ári. Það eru svona um það bil tuttugu til þrjátíu prósent fullorðinna sem leysa út lyfseðla fyrir morfínskyldum lyfjum á hverju ári,“ segir Martin Ingi Sigurðsson, prófessor og yfirlæknir í svæfinga- og gjörgæslulækningum, en hann var fundarstjóri í dag.

Þrátt fyrir að notkun morfínskyldra verkjalyfja hafi minnkað á Íslandi þá hefur tíðni aukaverkana ekki gert það, sem þykir áhyggjuefni. Leggja þarf að meðaltali einn inn á gjörgæsludeild Landspítalans í hverri viku vegna afleiðinga eða notkunar á morfínskyldum verkjalyfjum. Þá leitar líka fjöldi fólks á bráðamóttökuna.

„Á hverjum degi koma einstaklingar sem hafa lent í vandræðum með lyf eða eru alvarlega veikir vegna notkunar lyfja.“

Hvatt til að skila umframlyfjum

Þá nefnir Martin það hve ótrúlega varasöm fölsuð lyf geti verið og að fólk viti oft ekki hvað það sé að innbyrða.

„Við höfum séð lyfjaeitrun hjá fólki sem er að taka lyf sem það heldur að séu sterk verkjalyf, sem reynast vera lyfjafalsanir þar sem fólk er að taka allt önnur lyf, miklu sterkari lyf, lyf sem eru í raun og veru ólögleg og hvergi í notkun.“

Hann leggur sérstaka áherslu á að fólk taki ekki nokkurn tímann lyf sem ávísað var á aðra.

„Það er mjög vinsælt að í raun og veru lána lyf eða slíkt og það getur verið hættulegt. Bæði vitum við oft ekki hvaða lyf fólk er að taka, í hvaða skammti og hérna og annað slíkt.“

Til að reyna að lágmarka morfínskyld verkjalyf í umferð þá er fólk hvatt til að skila þeim sem það notar ekki. 

„Það felst til dæmis í því að ef maður fær lyfjunum ávísað við bráðum veikindum eða eftir skurðaðgerð og nýtir ekki öll lyfin, að farga þeim á öruggan hátt og það felst í því að skila töflunum aftur í apótek.“