Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Tómas Arnar Þorláksson skrifar 24. júní 2026 18:54 Patrik Ingi Heiðarsson er lamaður fyrir neðan brjóst. vísir/Lýður Valberg Maður sem hlaut mænuskaða eftir slys á mótorhjóli fyrir þremur árum síðan fær ekki þá NPA-þjónustu sem hann á rétt á þótt hún hafi verið samþykkt fyrir sjö mánuðum. Hann hefur til að mynda ekki getað hitt dóttur sína í tvö ár og legið ítrekað í eigin þvagi klukkutímum saman vegna skorts á aðstoð. Patrik Ingi Heiðarsson slasaðist alvarlega í nóvember árið 2023 eftir mótorhjólaslys í bænum Menton í Frakklandi þar sem hann bjó á þeim tíma. Hann er í dag lamaður fyrir neðan brjóst en vinstri hönd hans skaddaðist einnig talsvert. Síðasta sumar greindi fréttastofa frá því að Patrik hafði dvalið á Grensásdeild Landspítalans í um ár þrátt fyrir að hafa fengið íbúð í Hátúni úthlutaða. Nú er hann fluttur inn en getur ekki lifað því lífi sem hann kýs þar sem NPA-samningur hans hefur ekki enn verið virkjaður þrátt fyrir að samningurinn hafi verið samþykktur í nóvember. Notendastýrð persónuleg þjónusta eða NPA er lögfest á Íslandi. Samningurinn nemur 237 tímum á mánuði, í dag nýtur hann aðeins aðstoðar í þrjár klukkustundir á sólarhring en þyrfti á sólarhringsaðstoð að halda sem nemur 730 tímum enda ófær um flestar daglegar athafnir einn síns liðs. „Nú á ég dóttur í Frakklandi sem mig langar að sjá, mig langar að ferðast líka. Hefurðu náð að hitta hana eitthvað? „Ég hef ekkert séð hana í tvö ár.“ Segist fá engin svör Patrik reiðir sig því alfarið á þjónustu starfsfólks heimaþjónustu og 68 ára móður sinnar sem sé langþreytt eftir tvö ár af löngum dögum. „Það er margt sem ég þarf aðstoð með. Til dæmis matartíma. Ég get ekki eldað mat eins og staðan er. Ég get ekki farið sjálfur á klósettið og í sturtu. Ég fæ sturtu einu sinni í viku, svona heilbað,“ segir hann og furðar sig á því að ekki sé kerfi til staðar sem tryggir viðeigandi þjónustu tafarlaust. Þú fékkst núna NPA-þjónustu samþykkta í nóvember, hvað kemur í veg fyrir að þú fáir hana í raun? „Borgin er ekki búin að samþykkja greiðslusamninginn.“ Færðu einhverjar skýringar á því? „Engar, ég veit meira að segja ekki hvar ég er í röðinni.“ Eins og áður segir er NPA-þjónusta lögfest hér á landi samkvæmt lögum um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir. Í 34. grein þeirra laga segir til dæmis: Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði. Að mati NPA-miðstöðvarinnar er ekki undir neinum kringumstæðum hægt að halda því fram að Patriki sé í dag veitt viðeigandi þjónusta. Þá hafa ýmsir hnökrar verið á máli hans. Þrisvar upp á bráðadeild og var hætt kominn „Það er rosa mikið af starfsfólki sem kemur hérna og ég held að það séu svona um fimmtán til tuttugu manns sem koma hérna í hverjum mánuði. Síðan lendir maður í alls konar sýkingum sem maður vissi ekki að væru til, jafnvel bara út af óhreinindum sem starfsfólk skilur eftir,“ segir Patrik. Hann segir öryggi sínu, heilsu og mannlegri reisn ítrekað vera stefnt í hættu við núverandi ástand. „Inni á baði er svona dallur með þvagpoka í, þetta er notað sem næturpoki, því ég er með þvaglegg. Þessi dallur var bara ógeðslegur. Þurrkað þvag í botninum og pokinn alltaf skilinn eftir opinn þannig að sýklar fara þarna inn og út. Svo voru lyfin mín þarna líka ofan í. Þá var einhver búinn að þau þarna ofan í. Þannig að ég fæ þarna svæsnar sýkingar og ég held að ég hafi lent þrisvar upp á bráðadeild.“ Varstu hætt kominn? „Mjög held ég.“ Lá í þvagi sínu í alla nótt Hann kvartar einnig undan skorti á eftirfylgni við læknisaðstoð. Þá kemur það fyrir að þvagleggur hans stíflast á nóttinni. „Þá fer að leka út um þvagrásina mína. Þá ligg ég bara í þvagi alla nóttina.“ Er þá bara ekkert annað að gera en að bíða? „Já. Því það er enginn sem getur aðstoðað mig á nóttinni. Þannig að ég þurfti að bíða til klukkan hálf níu í morgun þegar ég hringdi í heimahjúkrun.“ Ertu þá oft einn og hjálparlaus hér? „Þá þarf ég að ýta á neyðarhnappinn og biðja um sjúkrabíl.“ Hann sjái líf með fullunnandi þjónustu fyrir sér í hyllingum og telur að hann myndi endurheimta frelsi sitt við það öðlast NPA-þjónustu. „Mér finnst það ófyrirgefanlegt að fólk þurfi að bíða eftir einhverju sem er búið að binda í lög. Fólk ætti að fá þjónustu um leið og samningur er samþykktur. Lífið mitt er í raun bara búið að vera í bið, á algjörri hillu og inni í skáp,“ segir hann og tekur fram að honum líði eins og hann hafi gleymst í kerfinu. Málefni fatlaðs fólks Heilbrigðismál Mest lesið Aðstoðar tugi fórnarlamba Samúels á Spáni Innlent Hafna tilboðum í rekstur skíðasvæðisins og sjá um það sjálf Innlent Jarðsyngur sinn besta vin Innlent Bein útsending: Útför Steins Ármanns Innlent Samúel hafi sótt hart að fólki að greiða fyrir fram Innlent „Þið fáið ekki að skilgreina hvað íslenska þjóðin sagði“ Innlent Viðurkenndi efasemdir: „Ég ætla samt ekki að sýkna hana“ Erlent Uppgjör sýni „alvarlega“ stöðu Seltjarnarnesbæjar Innlent Geti leyst mannaflavanda hjúkrunarheimila með tæknilausnum Innlent Rektorarnir svara fyrir sig Innlent Fleiri fréttir „Við tökum þessa stöðu mjög alvarlega“ Bein útsending: Útför Steins Ármanns Ráðherra boðar aukið eftirlit Samúel hafi sótt hart að fólki að greiða fyrir fram Rektorarnir svara fyrir sig Opna nýja sundlaug í Urriðaholti Hekla Aurora skorin niður í minjagripi Jarðsyngur sinn besta vin Segja ráðherra hafa gengið fram hjá þingnefnd þegar hann sendi ESB bréf Aðstoðar tugi fórnarlamba Samúels á Spáni Geti leyst mannaflavanda hjúkrunarheimila með tæknilausnum Hafna tilboðum í rekstur skíðasvæðisins og sjá um það sjálf Uppgjör sýni „alvarlega“ stöðu Seltjarnarnesbæjar „Þið fáið ekki að skilgreina hvað íslenska þjóðin sagði“ Verkin segi allt aðra sögu en Kristrún Telja íslenska birgja sátta og áfengisverð í fríhöfninni samkeppnishæft „Við erum að laga Ísland“ Útgjöldin mikil en niðurstaðan rýr Bein útsending: Stefnuræða forsætisráðherra Dæmdir fyrir að sprengja heimagerða sprengju í Múlagöngum Ríkisstjórnin í mun veikari stöðu eftir erfitt sumar Skora á yfirvöld að taka SÁÁ til skoðunar „Viljið þið gjöra svo vel að fyrirgefa mér af öllu hjarta“ „Við fyrirgefum ráðherra þessa yfirsjón“ Fleiri en einn yfirheyrður en enginn í haldi Segir afnám vaxtabóta bitna á tekjulágum heimilum Blása á gagnrýni og opna dagatalið „Fólk er bara slegið“ Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Sjá meira
Patrik Ingi Heiðarsson slasaðist alvarlega í nóvember árið 2023 eftir mótorhjólaslys í bænum Menton í Frakklandi þar sem hann bjó á þeim tíma. Hann er í dag lamaður fyrir neðan brjóst en vinstri hönd hans skaddaðist einnig talsvert. Síðasta sumar greindi fréttastofa frá því að Patrik hafði dvalið á Grensásdeild Landspítalans í um ár þrátt fyrir að hafa fengið íbúð í Hátúni úthlutaða. Nú er hann fluttur inn en getur ekki lifað því lífi sem hann kýs þar sem NPA-samningur hans hefur ekki enn verið virkjaður þrátt fyrir að samningurinn hafi verið samþykktur í nóvember. Notendastýrð persónuleg þjónusta eða NPA er lögfest á Íslandi. Samningurinn nemur 237 tímum á mánuði, í dag nýtur hann aðeins aðstoðar í þrjár klukkustundir á sólarhring en þyrfti á sólarhringsaðstoð að halda sem nemur 730 tímum enda ófær um flestar daglegar athafnir einn síns liðs. „Nú á ég dóttur í Frakklandi sem mig langar að sjá, mig langar að ferðast líka. Hefurðu náð að hitta hana eitthvað? „Ég hef ekkert séð hana í tvö ár.“ Segist fá engin svör Patrik reiðir sig því alfarið á þjónustu starfsfólks heimaþjónustu og 68 ára móður sinnar sem sé langþreytt eftir tvö ár af löngum dögum. „Það er margt sem ég þarf aðstoð með. Til dæmis matartíma. Ég get ekki eldað mat eins og staðan er. Ég get ekki farið sjálfur á klósettið og í sturtu. Ég fæ sturtu einu sinni í viku, svona heilbað,“ segir hann og furðar sig á því að ekki sé kerfi til staðar sem tryggir viðeigandi þjónustu tafarlaust. Þú fékkst núna NPA-þjónustu samþykkta í nóvember, hvað kemur í veg fyrir að þú fáir hana í raun? „Borgin er ekki búin að samþykkja greiðslusamninginn.“ Færðu einhverjar skýringar á því? „Engar, ég veit meira að segja ekki hvar ég er í röðinni.“ Eins og áður segir er NPA-þjónusta lögfest hér á landi samkvæmt lögum um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir. Í 34. grein þeirra laga segir til dæmis: Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði. Að mati NPA-miðstöðvarinnar er ekki undir neinum kringumstæðum hægt að halda því fram að Patriki sé í dag veitt viðeigandi þjónusta. Þá hafa ýmsir hnökrar verið á máli hans. Þrisvar upp á bráðadeild og var hætt kominn „Það er rosa mikið af starfsfólki sem kemur hérna og ég held að það séu svona um fimmtán til tuttugu manns sem koma hérna í hverjum mánuði. Síðan lendir maður í alls konar sýkingum sem maður vissi ekki að væru til, jafnvel bara út af óhreinindum sem starfsfólk skilur eftir,“ segir Patrik. Hann segir öryggi sínu, heilsu og mannlegri reisn ítrekað vera stefnt í hættu við núverandi ástand. „Inni á baði er svona dallur með þvagpoka í, þetta er notað sem næturpoki, því ég er með þvaglegg. Þessi dallur var bara ógeðslegur. Þurrkað þvag í botninum og pokinn alltaf skilinn eftir opinn þannig að sýklar fara þarna inn og út. Svo voru lyfin mín þarna líka ofan í. Þá var einhver búinn að þau þarna ofan í. Þannig að ég fæ þarna svæsnar sýkingar og ég held að ég hafi lent þrisvar upp á bráðadeild.“ Varstu hætt kominn? „Mjög held ég.“ Lá í þvagi sínu í alla nótt Hann kvartar einnig undan skorti á eftirfylgni við læknisaðstoð. Þá kemur það fyrir að þvagleggur hans stíflast á nóttinni. „Þá fer að leka út um þvagrásina mína. Þá ligg ég bara í þvagi alla nóttina.“ Er þá bara ekkert annað að gera en að bíða? „Já. Því það er enginn sem getur aðstoðað mig á nóttinni. Þannig að ég þurfti að bíða til klukkan hálf níu í morgun þegar ég hringdi í heimahjúkrun.“ Ertu þá oft einn og hjálparlaus hér? „Þá þarf ég að ýta á neyðarhnappinn og biðja um sjúkrabíl.“ Hann sjái líf með fullunnandi þjónustu fyrir sér í hyllingum og telur að hann myndi endurheimta frelsi sitt við það öðlast NPA-þjónustu. „Mér finnst það ófyrirgefanlegt að fólk þurfi að bíða eftir einhverju sem er búið að binda í lög. Fólk ætti að fá þjónustu um leið og samningur er samþykktur. Lífið mitt er í raun bara búið að vera í bið, á algjörri hillu og inni í skáp,“ segir hann og tekur fram að honum líði eins og hann hafi gleymst í kerfinu.
Ákvörðun um að veita þjónustu skal taka svo fljótt sem kostur er. Sé ekki unnt að hefja þjónustu strax og umsókn er samþykkt skal tilkynna umsækjanda um ástæður þess og hvenær þjónustan verði veitt. Ef fyrirséð er að þjónusta sem sótt var um geti ekki hafist innan þriggja mánaða frá samþykkt umsóknar skal leiðbeina umsækjanda um þau úrræði sem hann hefur á biðtíma og aðra þjónustu sem er í boði.
Málefni fatlaðs fólks Heilbrigðismál Mest lesið Aðstoðar tugi fórnarlamba Samúels á Spáni Innlent Hafna tilboðum í rekstur skíðasvæðisins og sjá um það sjálf Innlent Jarðsyngur sinn besta vin Innlent Bein útsending: Útför Steins Ármanns Innlent Samúel hafi sótt hart að fólki að greiða fyrir fram Innlent „Þið fáið ekki að skilgreina hvað íslenska þjóðin sagði“ Innlent Viðurkenndi efasemdir: „Ég ætla samt ekki að sýkna hana“ Erlent Uppgjör sýni „alvarlega“ stöðu Seltjarnarnesbæjar Innlent Geti leyst mannaflavanda hjúkrunarheimila með tæknilausnum Innlent Rektorarnir svara fyrir sig Innlent Fleiri fréttir „Við tökum þessa stöðu mjög alvarlega“ Bein útsending: Útför Steins Ármanns Ráðherra boðar aukið eftirlit Samúel hafi sótt hart að fólki að greiða fyrir fram Rektorarnir svara fyrir sig Opna nýja sundlaug í Urriðaholti Hekla Aurora skorin niður í minjagripi Jarðsyngur sinn besta vin Segja ráðherra hafa gengið fram hjá þingnefnd þegar hann sendi ESB bréf Aðstoðar tugi fórnarlamba Samúels á Spáni Geti leyst mannaflavanda hjúkrunarheimila með tæknilausnum Hafna tilboðum í rekstur skíðasvæðisins og sjá um það sjálf Uppgjör sýni „alvarlega“ stöðu Seltjarnarnesbæjar „Þið fáið ekki að skilgreina hvað íslenska þjóðin sagði“ Verkin segi allt aðra sögu en Kristrún Telja íslenska birgja sátta og áfengisverð í fríhöfninni samkeppnishæft „Við erum að laga Ísland“ Útgjöldin mikil en niðurstaðan rýr Bein útsending: Stefnuræða forsætisráðherra Dæmdir fyrir að sprengja heimagerða sprengju í Múlagöngum Ríkisstjórnin í mun veikari stöðu eftir erfitt sumar Skora á yfirvöld að taka SÁÁ til skoðunar „Viljið þið gjöra svo vel að fyrirgefa mér af öllu hjarta“ „Við fyrirgefum ráðherra þessa yfirsjón“ Fleiri en einn yfirheyrður en enginn í haldi Segir afnám vaxtabóta bitna á tekjulágum heimilum Blása á gagnrýni og opna dagatalið „Fólk er bara slegið“ Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Sjá meira