Málara­meistari af­hjúpar al­gengustu mis­tökin í sumar­verk­efnunum

Það er komið sumar, pallarnir kalla á olíu, húsveggirnir á nýtt líf og steinveggirnir hafa ef til vill séð betri daga eftir íslenskan vetur. Margir leggja af stað í framkvæmdir af miklum krafti en Gylfi segir að fyrsta verkefnið sé í raun ekki að opna málningardósina.

„Ég segi stundum að besta málningarvinnan byrji með vatni, bursta og þolinmæði,“ segir hann og brosir.

Fyrst þarf að vita hvað á að meðhöndla

Málning býður upp á fjölbreytt úrval viðarvarna undir heitinu Kjörvari. Þótt Kjörvara vörurnar séu margar segir Gylfi að valið sé í raun einfaldara en margir halda. „Við byrjum alltaf á sömu spurningunni: Hvað ætlarðu að mála? Þegar við vitum hvort um er að ræða pall, húsvegg, glugga eða eitthvað allt annað, þá finnum við réttu lausnina.“

Hann nefnir sem dæmi að Kjörvari 12 sé sérstaklega ætlaður pöllum en Kjörvari 14 sé vinsælt efni fyrir húsveggi, þakkanta og aðra fleti þar sem myndast á sterk og endingargóð húð. Fyrir þá sem vilja þekjandi viðarvörn með miklu litavali sé Kjörvari 16 góður kostur.

Það er engin ein vara sem hentar í allt. Þess vegna er svo mikilvægt að fá ráð áður en hafist er handa.

Samhliða þessu sé einnig boðið upp á olíuakrýl vörurnar Kjörvara 20, 22 og 24 sem henti mismunandi verkefnum eftir því hvort um sé að ræða palla eða hálfþekjandi og þekjandi viðarvörn. „Það er engin ein vara sem hentar í allt. Þess vegna er svo mikilvægt að fá ráð áður en hafist er handa.“

Hreinsunin er stærsta skrefið

Ef Gylfi mætti aðeins gefa eitt ráð væri það einfalt. „Hreinsið vel. Það er lang mikilvægasta skrefið.“

Hann segir að um 90 prósent allra óhreininda þurfi að fjarlægja áður en ný áferð er borin á. „Margir hugsa bara um að skafa það sem flagnað hefur en það þarf miklu meira til. Óhreinindi, gróður, ryk og annað sem safnast hefur á yfirborðið þarf að fara. Ef timbrið er orðið grátt þarf líka að fjarlægja grámanm.“

Hann líkir grámanum við ryð á járni. „Þú myndir ekki mála yfir ryð. Það sama gildir um grátt timbur. Gráminn þarf að fara áður en ný viðarvörn getur unnið sitt starf.“

Hann segir háþrýstiþvott yfirleitt vera bestu leiðin, svo framarlega sem farið sé varlega. „Ekki fara of nálægt viðnum. Þá geturðu skemmt yfirborðið. Markmiðið er að hreinsa, ekki tæta viðinn upp.“

Gefðu viðnum tíma

Þegar búið er að þvo viðinn segir Gylfi að margir geri þau mistök að vilja klára verkefnið samdægurs. „Viðurinn þarf að fá tíma til að þorna. Tveir til þrír góðir þurrkaradagar eru yfirleitt mjög skynsamlegir.“ Að því loknu sé gott að fara létt yfir yfirborðið með sandpappír sem gerir yfirborðið jafnara áður en viðarvörnin fer á.

Þegar kemur að pöllum mælir hann með tveimur umferðum af pallolíu. „Viðurinn fær þá miklu betri vörn gegn veðri og vindum. Svo er eitt sem margir gera sér ekki grein fyrir: Liturinn sjálfur er sólarvörn.“

Hann segir að jafnvel mjög mildur litur geti skipt miklu máli. „Sólin er einn mesti óvinur timbursins. Smá litur getur lengt líftímann verulega.“

Ef unnið sé með nýtt timbur eða búið sé að skafa niður á beran við þurfi hins vegar fyrst að bera á grunnvörn áður en lokaáferð kemur yfir. „Þá fær viðurinn þá fúavörn sem hann þarf til að endast sem lengst.“

Skýjað veður er betra en margir halda

Þegar íslenska veðrið er annars vegar horfa flestir spenntir til sólardaga. En það er ekki endilega draumaaðstaðan fyrir málningarvinnu. „Milt og skýjað veður er í raun það allra besta.“

Hann útskýrir að of mikil sól geti þurrkað málninguna of hratt. „Málning þarf tíma til að jafna sig og harðna. Ef hún þornar of hratt getur það haft áhrif á endingu og áferð.“

Að sjálfsögðu má ekki rigna þegar verið er að mála. „Það er aftur á móti alveg hægt að nýta rigningardaga í undirbúninginn. Þrífa yfirborðið, skipuleggja verkefnið og vera tilbúinn þegar veðrið gefur grænt ljós.“

Steinveggir þurfa sömu ástina

Þótt margir tengi sumarverkefnin fyrst og fremst við timbur segir Gylfi að steinveggirnir gleymist stundum. „Undirbúningurinn er í raun mjög svipaður. Áður en ný málning fer á þarf að hreinsa steininn vel, fjarlægja gróður, óhreinindi og allt sem flagnað hefur. Svo þarf að skoða vegginn. Eru sprungur? Er eitthvað sem þarf að laga áður en málað er? Það borgar sig alltaf að gera við skemmdirnar fyrst.“

Fyrir nýjan stein eða viðgerðarsteina mælir Málning með viðeigandi grunni áður en lokaáferð er borin á. Steintex og Steinskjól eru meðal vinsælustu steinmálninga fyrirtækisins og hafa notið mikilla vinsælda hjá húseigendum um árabil. „Ef gamla málningin er hins vegar heil og í góðu ástandi eftir þvott er oft hægt að mála beint yfir hana.“

Markmiðið er að fólk geti komið til okkar með hugmynd og farið út með allt sem þarf til að klára verkið.

Allt á einum stað

Þegar verkefnið er komið á fullt þarf auðvitað meira en bara málningu. „Við erum með allt sem fólk þarf til verksins,“ segir Gylfi. „Pensla, rúllur, málningarsprautur og öll helstu verkfæri. Markmiðið er að fólk geti komið til okkar með hugmynd og farið út með allt sem þarf til að klára verkið.“

Endursöluaðilar Málningar eru BYKO, Bauhaus, Kaupfélag Skagfirðinga, Kaupfélag Borgfirðinga Borgarnesi, Kaupfélag Vestur Húnvetninga, Verslunin Pan Neskaupstað, Búðin Perlan Þorlákshöfn, Launafl Reyðarfirði, Miðstöðin Vestmannaeyjum og Garðar Jónsson Akranesi.

Að hans mati snýst góð málningarvinna ekki um að flýta sér heldur að gera hlutina rétt í fyrstu atrennu. „Ef undirbúningurinn er góður verður útkoman líka góð. Það sparar bæði tíma, peninga og fyrirhöfn til lengri tíma. Það er eiginlega stærsta leyndarmálið á bak við fallegt og endingargott hús.“