Mikið fylgistreymi milli Mið­flokksins og Sjálf­stæðis­flokksins

Sjálfstæðisflokkurinn mælist í fyrsta sinn frá kosningum með meira fylgi en Samfylkingin i nýrri könnun Maskínu. Mjótt er á munum en Sjálfstæðiflokkurinn mælist með slétt 25 prósenta fylgi en Samfylkingin 24,4 prósent. Miðflokkurinn mælist með þriðja mesta fylgið eða 13,4 prósent og Viðreisn er skammt á eftir með 12, 7 prósent.

Sameiginlegt fylgi ríkisstjórnarflokkanna er 43 prósent, eða sjö prósentustigum lægra en í síðustu kosningum. Fjallað var um nýja könnun og fylgi flokkanna í kvöldfréttum Sýnar. 

„Mjög athyglisverðar niðurstöður“

Ólafur Þ. Harðarson, stjórnmálafræðingur, segir Samfylkinguna hafa mælst stærri en Sjálfstæðisflokkurinn frá því á síðasta kjörtímabili og nýjar tölur því vera mikil tíðindi. „Sumir gamlir menn fá svona nostalgíu þegar Sjálfstæðisflokkurinn er aftur orðinn stærstur, þó að munurinn sé eiginlega enginn,“ segir Ólafur. 

Bæði fylgi Samfylkingarinnar og Sjálfstæðisflokksins sé töluvert yfir kjörfylgi sínu í alþingiskosningum árið 2024. Fylgi Miðflokksins, sem hafi verið á mikilli siglingu í ársbyrjun, sé orðið nær því helmingi minna en Sjálfstæðisflokksins en Viðreisn haldi sjó, „þannig þetta eru mjög athyglisverðar niðurstöður.“

Miðflokkurinn tapar tæpum tíu prósentum en Sjálfstæðisflokkur bætir við sig ellefu

Sjálfstæðisflokkurinn hafi komið fremur illa út á seinni hluta síðasta árs en samtímis hafi Miðflokkurinn tekið mikla sveiflu. Miðflokkurinn var í ársbyrjun með 22 prósenta fylgi en hafi tapað um tíu prósentum það sem af er ári og mælist nú, eins og fyrr sagði, með rúm 13 prósent. Á þessu ári hafi fylgið „algörlega snúist við“ en það endurspeglist í gríðarlegri fylgisaukningu Sjálfstæðisflokksins sem var með tæp 14 prósenta fylgi í janúar síðastliðnum en mælist nú með 25 prósent. 

Samkvæmt fyrri könnunum og kosningarannsóknum þykir Ólafi líklegt að þessi mikla breyting á fylgi Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins orsakist af miklu fylgistreymi milli flokkanna tveggja. „Þessi speglun á fylginu er mjög líklega vegna þess að kjósendur eru að færa sig á milli þessara tveggja flokka.“

Stjórnarflokkarnir þrír, Samfylking, Viðreisn og Flokkur fólksins, mælast með samanlagt 43 prósenta fylgi en stjórnarandstöðuflokkarnir, Sjálfstæðisflokkur, Miðflokkur og Framsókn, með 45 prósent. Ólafur segir þetta í annað skiptið á árinu þar sem stjórnarandstaðan á þingi mælist með meira fylgi en stjórnarflokkarnir. 

Miklar breytingar hafi orðið á fylgi flokka innan stjórnarandstöðunnar en samanlagt fylgi stjórnar annars vegar og stjórnarandstöðunnar á þingi hins vegar haldist heldur stöðugt. „Þarna hefur í rauninni verið mikill stöðugleiki allt árið. Bæði stjórnin og stjórnarandstaðan á þinginu hafa verið að mælast á bilinu 42 til 45 prósent.“

Flokkarnir utan þings með samanlögð tólf prósent

Flokkarnir þrír, Vinstri græn, Sósíalistaflokkurinn og Píratar, sem ekki náðu inn á þing í síðustu alþingiskosningum haldast enn utan þess samkvæmt nýju könnunninni. Ólafur segir það sýna fram á ótrygga stöðu flokkanna enda fengi enginn þeirra mann inn ef tölunum væri tekið bókstaflega. 

Samanlagt séu þeir með tólf prósenta fylgi sem myndi skila þeim samanlagt átta mönnum inn á þing. Ólafur segir því í þessu samhengi „þröskuldinn“ skipta gríðarlegu máli og tölurnar séu enn ein vísbending eða hvatning fyrir flokkana þrjá sem mælast utan þings að láta reyna á einhvers konar samvinnu, „þar sem kjósendur þeirra hafa svipuð viðhorf.“