„Myndi hafa þveröfug áhrif ef seðlabankinn myndi hækka stýrivexti“ Agnar Már Másson skrifar 5. ágúst 2026 13:49 Finnbjörn Hermannsson er forseti ASÍ. Vísir/Arnar Hagfræðingar Landsbankans spá því að stýrivextir hækki í ágúst en að verðbólga standi í stað í mánuðinum. Forseti ASÍ segir að stýrivaxtahækkun muni gera verkalýðshreyfingunni erfiðara fyrir að finna lausn við því ef forsendur kjarasamningar bresta. Greiningardeild Landsbankans spáir því að Seðlabankinn hækki vexti eftir tvær vikur, enda sé verðbólga vel yfir 2,5 prósenta verðbólgumarkmiði Seðlabankans. Verðbólga jókst um 0,1 prósentustig í júlí og er talið líklegt að hún standi í stað í 5,3 prósentum í ágúst,. Það bendir flest til þess að forsendur kjarasamninga bresti í september þar sem verðbólga verður að öllum líkindum yfir 4,7 prósenta viðmiði samninganna í næsta mánuði. Finnbjörn Hermannsson, forseti ASÍ, segir lítið hafa gerst síðasta mánuðinn í þríhliða samstarfi sem hefur staðið yfir milli ríkis, verkalýðsforystu og atvinnurekenda í von um að leita leiða til að bregðast við hugsanlegum bresti kjarasamninganna. „Það hefur lítið gerst núna í heilan mánuð í þessu þríhliða samstarfi annað en að undirhópar hafa verið að störfum og við munum væntanlega í næstu viku taka stöðuna á því hvar það liggur,“ segir Finnbjörn hjá ASÍ. Hækkandi heimsmarkaðsverð á olíu, hærri flugfargjöld, hækkanir á skrásetningargjöldum Háskóla Íslands og hækkun á komugjöldum í heilsugæslu eru meðal þátta sem hafa mest áhrif til að viðhalda hárri verðbólgu, samkvæmt greiningu Landsbankans. Á sama tíma sýni hagkerfið merki kólnunar, en atvinnuleysi mældist 4 prósent í júní og er 0,6 prósentustigum hærra en fyrir ári síðan, að sögn greiningardeildarinnar. Íbúðaverð stóð nánast í stað á milli mánaða í júlí og hefur raunverð íbúða nú lækkað á milli ára átta mánuði í röð. Þó að komur ferðamanna séu færri í ár en í fyrra telur greiningardeildin að þróunin geti snúist við þegar líður á sumarið, ekki síst vegna sólmyrkvans í næstu viku. Hinn 19. október tekur peningastefnunefnd næstu stýrivaxtaákvörðun. „Varðandi þessa ákvörðun Seðlabankans sem er fram undan þá myndi það hafa þveröfug áhrif ef seðlabankinn myndi hækka stýrivexti vegna þess að það er allt að koðna niður í samfélaginu: byggingarstarfsemi er að leggjast af, kaupmáttur er að minnka, þannig að þetta er allt í öfuga átt við það sem forsendur kjarasamninga voru á sínum tíma.“ Kjaramál Efnahagsmál Neytendur Seðlabankinn Mest lesið Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Innlent Sauð upp úr þegar Ragnar kallaði orð Ásgeirs óábyrg Innlent Tugmilljóna gjaldþrot félags fíkniefnasmyglara Innlent Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Innlent Kennarar boða tíðindi Innlent Samþykktu að slíta kjarasamningum Innlent Hringdi inn þegar konan reyndist gift öðrum manni Innlent SA á leið í árshátíðarferð á meðan klukkan tifar í kjaradeilu Innlent Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Innlent Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Innlent Fleiri fréttir Samþykktu að slíta kjarasamningum Niðurrif hafið á Laugasól „Vonbrigði að Icelandair fljúgi ekki lengur til Kulusuk“ Ljósastaurar bilaðir víða í Reykjavík Ræst út vegna logandi rafhlaupahjóls Serbar á Íslandi mótmæla: „Það er ósanngjarnt að taka af fólki réttinn til að kjósa“ Hringdi inn þegar konan reyndist gift öðrum manni Tugmilljóna gjaldþrot félags fíkniefnasmyglara „Við erum að gefa boltann upp“ Þétta samstarfið í útnorðri „Við erum tilbúin að skoða lengingu skólaársins“ Bein útsending: Blaðamannafundur Kristrúnar, Beinis og Jens Frederik SA á leið í árshátíðarferð á meðan klukkan tifar í kjaradeilu Sver af sér ábyrgð á rannsókn um karlmennsku Bílvelta á Vesturlandsvegi Sauð upp úr þegar Ragnar kallaði orð Ásgeirs óábyrg Verða að viðurkenna barn getið með staðgöngumæðrun Segir „gerviþak“ breyta litlu um „ryksugu“ Rúv Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Tímarit eigi hvergi stað og fái enga styrki Segir fjölmiðlanefnd stjórnlausa og sektaóða Geti reynst erfitt að standa við verðlagsloforðin Hvetur flokka til að afla leyfa fyrir tónlist í pólitískum áróðri Rubio hafi staðfest varnarskuldbindingar gagnvart Íslandi Breyti myndböndum af börnum að borða og dansa í barnaníðsefni Kennarar boða tíðindi Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Sex atvinnulausir um hvert laust starf Bein útsending: Áskoranir á norðurslóðum Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Sjá meira
Greiningardeild Landsbankans spáir því að Seðlabankinn hækki vexti eftir tvær vikur, enda sé verðbólga vel yfir 2,5 prósenta verðbólgumarkmiði Seðlabankans. Verðbólga jókst um 0,1 prósentustig í júlí og er talið líklegt að hún standi í stað í 5,3 prósentum í ágúst,. Það bendir flest til þess að forsendur kjarasamninga bresti í september þar sem verðbólga verður að öllum líkindum yfir 4,7 prósenta viðmiði samninganna í næsta mánuði. Finnbjörn Hermannsson, forseti ASÍ, segir lítið hafa gerst síðasta mánuðinn í þríhliða samstarfi sem hefur staðið yfir milli ríkis, verkalýðsforystu og atvinnurekenda í von um að leita leiða til að bregðast við hugsanlegum bresti kjarasamninganna. „Það hefur lítið gerst núna í heilan mánuð í þessu þríhliða samstarfi annað en að undirhópar hafa verið að störfum og við munum væntanlega í næstu viku taka stöðuna á því hvar það liggur,“ segir Finnbjörn hjá ASÍ. Hækkandi heimsmarkaðsverð á olíu, hærri flugfargjöld, hækkanir á skrásetningargjöldum Háskóla Íslands og hækkun á komugjöldum í heilsugæslu eru meðal þátta sem hafa mest áhrif til að viðhalda hárri verðbólgu, samkvæmt greiningu Landsbankans. Á sama tíma sýni hagkerfið merki kólnunar, en atvinnuleysi mældist 4 prósent í júní og er 0,6 prósentustigum hærra en fyrir ári síðan, að sögn greiningardeildarinnar. Íbúðaverð stóð nánast í stað á milli mánaða í júlí og hefur raunverð íbúða nú lækkað á milli ára átta mánuði í röð. Þó að komur ferðamanna séu færri í ár en í fyrra telur greiningardeildin að þróunin geti snúist við þegar líður á sumarið, ekki síst vegna sólmyrkvans í næstu viku. Hinn 19. október tekur peningastefnunefnd næstu stýrivaxtaákvörðun. „Varðandi þessa ákvörðun Seðlabankans sem er fram undan þá myndi það hafa þveröfug áhrif ef seðlabankinn myndi hækka stýrivexti vegna þess að það er allt að koðna niður í samfélaginu: byggingarstarfsemi er að leggjast af, kaupmáttur er að minnka, þannig að þetta er allt í öfuga átt við það sem forsendur kjarasamninga voru á sínum tíma.“
Kjaramál Efnahagsmál Neytendur Seðlabankinn Mest lesið Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Innlent Sauð upp úr þegar Ragnar kallaði orð Ásgeirs óábyrg Innlent Tugmilljóna gjaldþrot félags fíkniefnasmyglara Innlent Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Innlent Kennarar boða tíðindi Innlent Samþykktu að slíta kjarasamningum Innlent Hringdi inn þegar konan reyndist gift öðrum manni Innlent SA á leið í árshátíðarferð á meðan klukkan tifar í kjaradeilu Innlent Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Innlent Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Innlent Fleiri fréttir Samþykktu að slíta kjarasamningum Niðurrif hafið á Laugasól „Vonbrigði að Icelandair fljúgi ekki lengur til Kulusuk“ Ljósastaurar bilaðir víða í Reykjavík Ræst út vegna logandi rafhlaupahjóls Serbar á Íslandi mótmæla: „Það er ósanngjarnt að taka af fólki réttinn til að kjósa“ Hringdi inn þegar konan reyndist gift öðrum manni Tugmilljóna gjaldþrot félags fíkniefnasmyglara „Við erum að gefa boltann upp“ Þétta samstarfið í útnorðri „Við erum tilbúin að skoða lengingu skólaársins“ Bein útsending: Blaðamannafundur Kristrúnar, Beinis og Jens Frederik SA á leið í árshátíðarferð á meðan klukkan tifar í kjaradeilu Sver af sér ábyrgð á rannsókn um karlmennsku Bílvelta á Vesturlandsvegi Sauð upp úr þegar Ragnar kallaði orð Ásgeirs óábyrg Verða að viðurkenna barn getið með staðgöngumæðrun Segir „gerviþak“ breyta litlu um „ryksugu“ Rúv Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Tímarit eigi hvergi stað og fái enga styrki Segir fjölmiðlanefnd stjórnlausa og sektaóða Geti reynst erfitt að standa við verðlagsloforðin Hvetur flokka til að afla leyfa fyrir tónlist í pólitískum áróðri Rubio hafi staðfest varnarskuldbindingar gagnvart Íslandi Breyti myndböndum af börnum að borða og dansa í barnaníðsefni Kennarar boða tíðindi Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Sex atvinnulausir um hvert laust starf Bein útsending: Áskoranir á norðurslóðum Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Sjá meira