Hvers vegna blaktir palestínski fáninn í Gleðigöngunni? Elí Hörpu- og Önundarbur og Bashar Murad skrifa 8. ágúst 2026 15:22 Undanfarin þrjú ár hefur stór hópur hinsegin fólks og aðstandenda hinsegin fólks safnast saman og gengið fyrir frjálsa Palestínu í Gleðigöngunni. Palestínsk systkini okkar, bæði hinsegin og ekki, ganga nú í gegnum hrottalegt þjóðarmorð af hendi Ísraels, sem er fjármagnað og vopnað af vestrænum stjórnvöldum. Listi yfir stríðsglæpi Ísraels og brot á alþjóðalögum er ískyggilega langur og staðfestur af fjölda virtra mannréttindasamtaka og stofnana á vegum Sameinuðu Þjóðanna. Fólki getur reynst torskilið að sjá tenginguna á milli réttindabaráttu hinsegin fólks og frelsisbaráttu Palestínu. Það er að mörgu leyti skiljanlegt, enda getur gleymst að gangan, sem á Íslandi er kennd við Gleði en á öðrum stöðum við Stolt, er pólitísk ganga sem á uppruna sinn í óeirðum og mótmælum hinsegin fólks. Hvernig tengist réttindabarátta hinsegin fólks og frelsisbarátta Palestínu? Hinsegin fólk er alls staðar. Við erum íslensk, fötluð, hvít, svört, arabísk, kristin, á flótta, múslimar, ung, gömul, palestínsk. Palestínskt hinsegin fólk hefur kallað eftir stuðningi hinsegin fólks um heim allan gegn þjóðarmorðinu sem nú stendur yfir og við svörum því kalli. En það er ekki eina tengingin. Grundvallarbarátta Pride-göngunnar er sú trú að allt fólk eigi að njóta frelsis, öryggis, sjálfsákvörðunarréttar og mannlegrar reisnar óháð því hvaða hópum þau tilheyra. Séu mannréttindi eins hóps virt að vettugi er það árás á þessa grundvallarbaráttu. Palestínufólk er myrt, fangelsað, pyntað og rekið af heimilum sínum vegna þess að það er palestínskt. Þess vegna göngum við fyrir frjálsa Palestínu. En eru hinsegin réttindi í Palestínu ekki hræðileg? Í fyrsta lagi þá þarf ekki að samþykkja allt sem stjórnvöld eða samfélög á ákveðnu svæði gera til að styðja mannréttindi fólksins sem býr þar. Mannréttindi eru nefnilega ekki verðlaun sem fólk þarf að vinna sér inn með því að hafa „réttar“ skoðanir. Fólk á rétt á frelsi, öryggi og reisn óháð reglum þess samfélags sem það býr í. Ímyndið ykkur nú að árið 1978 hefði Danmörk ákveðið að taka yfir Ísland, með því að neyða fólk af heimilum sínum, myrða þúsundir og slasa og fangelsa enn fleiri. Næstkomandi ár hefði ofbeldið haldið áfram í síauknum mæli með reglulegum loftárásum sem jafna við jörðu alla þéttbýliskjarna á landinu. Hversu mikið rými hefði hinsegin fólk á Íslandi haft til að berjast fyrir réttindum sínum? Jafnvel í landi þar sem ríkir friður frá stríðsvélum hefur tekið mörg ár að ná fram þeim réttindum sem við búum við í dag. Hvað er þessi bleikþvottur sem er alltaf verið að tala um og hvernig tengist hann Palestínu? Bleikþvottur er þegar fyrirtæki, ríki eða stofnanir leggja ofuráherslu á meinta framsækni sína í hinsegin málefnum, í tilraun til draga athygli frá öðrum sviðum t.d. á sviði mannréttindabrotum eða umhverfisspjöllum. Ísrael notar bleikþvott á markvissan hátt til að draga athyglina frá þjóðarmorði, stríðsglæpum og landráni. Ísrael kúgar og misnotar palestínskt hinsegin fólk kerfisbundið með því að hóta að opinbera hinseginleika þeirra ef að þau vinna ekki með ísraelska hernum. Líkt og hægt er að lesa um hér, hér og hér. Það er bleikþvottur þegar hinsegin hermenn í ólöglegu hernámsliði Ísraels sprengja upp palestínsk heimili og veifa svo regnbogafánum ofan á rústunum og líkum palestínumanna, þar á meðal hinsegin fólks, til að fela glæpi sína og dreifa athygli frá ofbeldi sínu. Það er bleikþvottur þegar Ísrael auglýsir Tel Aviv sem ferðamannastað fyrir hinsegin fólk á meðan það kúgar og myrðir hinsegin palestínufólk nokkrum kílómetrum frá. Það er bleikþvottur þegar okkur er sagt að hata fólk frá Arabalöndum af því þau hati okkur. Það er bleikþvottur þegar árásir á okkur eru eru notaðar í þeim tilgangi að réttlæta ofbeldi gegn öðrum. Frelsisbarátta Palestínu lenti ekki af tilviljun inn í hinsegin baráttu, heldur tengist hún hinsegin baráttu beint vegna þess að Ísrael hefur sjálft ítrekað vísað til hinsegin réttinda og þeirrar ímyndar að Ísrael sé sérstaklega hinseginvænt samfélag. Þetta gerir Ísrael meðal annars til að draga upp mynd af palestínufólki og aröbum sem afturhaldssömum og til að réttlæta hrottalega meðferð sína á þeim. Við sem hinsegin fólk neitum að leyfa Ísrael og bandamönnum þess að nýta sér réttindi okkar og tilvist til að réttlæta þjóðarmorð, aðskilnaðarstefnu og landrán. Þess vegna göngum við fyrir frjálsa Palestínu. Stolt okkar og gleði felst í samstöðu Á tímum þar sem stofnanir og stjórnmálafólk um allan heim ráðast að tilvist og lífum trans fólks og Palestínufólk af öllum kynjum og kynhneigðum berst gegn kúgun Ísraels, verðum við að taka höndum saman til að byggja upp og standa vörð um réttlæti og sjálfsákvörðunarrétt fyrir öll. Stolt okkar og gleði felst í samstöðu og sameiginlegri baráttu sem við heyjum til þess að binda enda á kúgun, hernám og þjóðarmorð alls staðar. Stolt okkar felst í baráttunni fyrir frelsi okkar allra og þess vegna göngum við fyrir frjálsa Palestínu! Höfundar eru aktívisti og tónlistarmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hinsegin Mest lesið Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Skoðun Kærleikur er pönk Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Er kostnaðurinn einskis virði? Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi þess að lifa æskuna af Einar Torfi Einarsson Reynis skrifar Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir skrifar Skoðun Húsnæðisstefnan sem gerði ungt fólk að leiguliðum Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Veist þú í raun hvernig gervigreind virkar? Bjarki Sigurjónsson Thorarensen skrifar Sjá meira
Undanfarin þrjú ár hefur stór hópur hinsegin fólks og aðstandenda hinsegin fólks safnast saman og gengið fyrir frjálsa Palestínu í Gleðigöngunni. Palestínsk systkini okkar, bæði hinsegin og ekki, ganga nú í gegnum hrottalegt þjóðarmorð af hendi Ísraels, sem er fjármagnað og vopnað af vestrænum stjórnvöldum. Listi yfir stríðsglæpi Ísraels og brot á alþjóðalögum er ískyggilega langur og staðfestur af fjölda virtra mannréttindasamtaka og stofnana á vegum Sameinuðu Þjóðanna. Fólki getur reynst torskilið að sjá tenginguna á milli réttindabaráttu hinsegin fólks og frelsisbaráttu Palestínu. Það er að mörgu leyti skiljanlegt, enda getur gleymst að gangan, sem á Íslandi er kennd við Gleði en á öðrum stöðum við Stolt, er pólitísk ganga sem á uppruna sinn í óeirðum og mótmælum hinsegin fólks. Hvernig tengist réttindabarátta hinsegin fólks og frelsisbarátta Palestínu? Hinsegin fólk er alls staðar. Við erum íslensk, fötluð, hvít, svört, arabísk, kristin, á flótta, múslimar, ung, gömul, palestínsk. Palestínskt hinsegin fólk hefur kallað eftir stuðningi hinsegin fólks um heim allan gegn þjóðarmorðinu sem nú stendur yfir og við svörum því kalli. En það er ekki eina tengingin. Grundvallarbarátta Pride-göngunnar er sú trú að allt fólk eigi að njóta frelsis, öryggis, sjálfsákvörðunarréttar og mannlegrar reisnar óháð því hvaða hópum þau tilheyra. Séu mannréttindi eins hóps virt að vettugi er það árás á þessa grundvallarbaráttu. Palestínufólk er myrt, fangelsað, pyntað og rekið af heimilum sínum vegna þess að það er palestínskt. Þess vegna göngum við fyrir frjálsa Palestínu. En eru hinsegin réttindi í Palestínu ekki hræðileg? Í fyrsta lagi þá þarf ekki að samþykkja allt sem stjórnvöld eða samfélög á ákveðnu svæði gera til að styðja mannréttindi fólksins sem býr þar. Mannréttindi eru nefnilega ekki verðlaun sem fólk þarf að vinna sér inn með því að hafa „réttar“ skoðanir. Fólk á rétt á frelsi, öryggi og reisn óháð reglum þess samfélags sem það býr í. Ímyndið ykkur nú að árið 1978 hefði Danmörk ákveðið að taka yfir Ísland, með því að neyða fólk af heimilum sínum, myrða þúsundir og slasa og fangelsa enn fleiri. Næstkomandi ár hefði ofbeldið haldið áfram í síauknum mæli með reglulegum loftárásum sem jafna við jörðu alla þéttbýliskjarna á landinu. Hversu mikið rými hefði hinsegin fólk á Íslandi haft til að berjast fyrir réttindum sínum? Jafnvel í landi þar sem ríkir friður frá stríðsvélum hefur tekið mörg ár að ná fram þeim réttindum sem við búum við í dag. Hvað er þessi bleikþvottur sem er alltaf verið að tala um og hvernig tengist hann Palestínu? Bleikþvottur er þegar fyrirtæki, ríki eða stofnanir leggja ofuráherslu á meinta framsækni sína í hinsegin málefnum, í tilraun til draga athygli frá öðrum sviðum t.d. á sviði mannréttindabrotum eða umhverfisspjöllum. Ísrael notar bleikþvott á markvissan hátt til að draga athyglina frá þjóðarmorði, stríðsglæpum og landráni. Ísrael kúgar og misnotar palestínskt hinsegin fólk kerfisbundið með því að hóta að opinbera hinseginleika þeirra ef að þau vinna ekki með ísraelska hernum. Líkt og hægt er að lesa um hér, hér og hér. Það er bleikþvottur þegar hinsegin hermenn í ólöglegu hernámsliði Ísraels sprengja upp palestínsk heimili og veifa svo regnbogafánum ofan á rústunum og líkum palestínumanna, þar á meðal hinsegin fólks, til að fela glæpi sína og dreifa athygli frá ofbeldi sínu. Það er bleikþvottur þegar Ísrael auglýsir Tel Aviv sem ferðamannastað fyrir hinsegin fólk á meðan það kúgar og myrðir hinsegin palestínufólk nokkrum kílómetrum frá. Það er bleikþvottur þegar okkur er sagt að hata fólk frá Arabalöndum af því þau hati okkur. Það er bleikþvottur þegar árásir á okkur eru eru notaðar í þeim tilgangi að réttlæta ofbeldi gegn öðrum. Frelsisbarátta Palestínu lenti ekki af tilviljun inn í hinsegin baráttu, heldur tengist hún hinsegin baráttu beint vegna þess að Ísrael hefur sjálft ítrekað vísað til hinsegin réttinda og þeirrar ímyndar að Ísrael sé sérstaklega hinseginvænt samfélag. Þetta gerir Ísrael meðal annars til að draga upp mynd af palestínufólki og aröbum sem afturhaldssömum og til að réttlæta hrottalega meðferð sína á þeim. Við sem hinsegin fólk neitum að leyfa Ísrael og bandamönnum þess að nýta sér réttindi okkar og tilvist til að réttlæta þjóðarmorð, aðskilnaðarstefnu og landrán. Þess vegna göngum við fyrir frjálsa Palestínu. Stolt okkar og gleði felst í samstöðu Á tímum þar sem stofnanir og stjórnmálafólk um allan heim ráðast að tilvist og lífum trans fólks og Palestínufólk af öllum kynjum og kynhneigðum berst gegn kúgun Ísraels, verðum við að taka höndum saman til að byggja upp og standa vörð um réttlæti og sjálfsákvörðunarrétt fyrir öll. Stolt okkar og gleði felst í samstöðu og sameiginlegri baráttu sem við heyjum til þess að binda enda á kúgun, hernám og þjóðarmorð alls staðar. Stolt okkar felst í baráttunni fyrir frelsi okkar allra og þess vegna göngum við fyrir frjálsa Palestínu! Höfundar eru aktívisti og tónlistarmaður.
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar