Spænskir strandveiðisjómenn til Íslands Bergþór Ólason skrifar 28. ágúst 2026 15:41 Það er merkilegt hvað Evrópusambandsaðild á að breyta litlu á Íslandi samkvæmt þeim sem vilja kíkja í pakkann. Við eigum áfram að ráða yfir fiskimiðunum, eigum áfram að ákveða hverjir veiða fiskinn. Strandveiðarnar verða áfram stundaðar af íslenskum sjómönnum og spænski sjómaðurinn heldur sig við sólina og sardínurnar suður við Galisíu. Þetta væri þægilegt ef regluverk Evrópusambandsins væri með þeim hætti. Það er það ekki. Meginregla sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB er skýr: fiskiskip sambandsins skulu hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum sambandsins. Síðan kemur undanþágan. Innan 12 sjómílna mega aðildarríkin, samkvæmt núgildandi tímabundnu fyrirkomulagi, takmarka aðgang við skip sem hafa stundað veiðar á viðkomandi svæði frá höfnum á nærliggjandi strönd. Sú undanþága gildir nú til ársloka 2032. Þetta er mikilvægt orðalag. Tólf mílna reglan er ekki grundvallarreglan. Hún er undanþágan. Og undanþágan hefur gildistíma. Þá komum við að íslensku strandveiðunum. Strandveiðikerfið er ekki kerfi þar sem Jóni á Patreksfirði er úthlutað ákveðnum tonnafjölda og Pedro í Vigo (hinn spænski) getur þess vegna ekki fengið þau tonn. Kerfið er opið. Uppfyllir þú skilyrðin, ert með bát og tilskilin leyfi, geturðu tekið þátt á meðan strandveiðar eru opnar. Þar liggur stóra spurningin. Ef Ísland verður aðili að Evrópusambandinu gætu strandveiðisjómenn allra sambandsríkjanna komið hingað, stofnað útgerð, skráð skip með þeim hætti sem ESB-réttur heimilar og þeir sem uppfylla öll almenn skilyrði strandveiðikerfisins geta hafið veiðar í okkar landhelgi. Og þá yrði samkeppnin um tonnin öllu erfiðari en hún er í dag. Það yrði enginn lagalegur grundvöllur til þess að meina spænska sjómanninum aðgangi að strandveiði við Ísland, að uppfylltum skilyrðum – Ísland væri orðinn hluti af ESB og þar gilda reglur sem ganga jafnt yfir alla. Og áður en einhver segir, við myndum bara semja okkur frá þessu, þá er svarið við því nei, það er einfaldlega ekki hægt. En við erum ekki orðinn hluti af ESB og við getum enn komið í veg fyrir það. Í dag þurfum við ekki að velta þessu fyrir okkur eða semja um svona hluti. Í dag ákveðum við sjálf hver fær að veiða á íslenskum fiskimiðum. Takið líka eftir því að enginn aðildarsinna hefur þorað að segja að strandveiðar yrðu fyrir íslenska sjómenn eingöngu, aðrir íbúar sambandsins fengju ekki að veiða hér að uppfylltum skilyrðum. Það er ástæða fyrir því. Segjum Nei á laugardaginn, fyrir strandveiðarnar, segjum já við Íslandi. Áfram Ísland! Höfundur er þingmaður Miðflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bergþór Ólason Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon skrifar Skoðun Pitsuostur, alþjóðaviðskipti og almannahagur Ólafur Stephensen skrifar Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: sjálfræði, mannréttindi og mörk samfélagsins Steinar Harðarson skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir skrifar Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir skrifar Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Sjá meira
Það er merkilegt hvað Evrópusambandsaðild á að breyta litlu á Íslandi samkvæmt þeim sem vilja kíkja í pakkann. Við eigum áfram að ráða yfir fiskimiðunum, eigum áfram að ákveða hverjir veiða fiskinn. Strandveiðarnar verða áfram stundaðar af íslenskum sjómönnum og spænski sjómaðurinn heldur sig við sólina og sardínurnar suður við Galisíu. Þetta væri þægilegt ef regluverk Evrópusambandsins væri með þeim hætti. Það er það ekki. Meginregla sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB er skýr: fiskiskip sambandsins skulu hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum sambandsins. Síðan kemur undanþágan. Innan 12 sjómílna mega aðildarríkin, samkvæmt núgildandi tímabundnu fyrirkomulagi, takmarka aðgang við skip sem hafa stundað veiðar á viðkomandi svæði frá höfnum á nærliggjandi strönd. Sú undanþága gildir nú til ársloka 2032. Þetta er mikilvægt orðalag. Tólf mílna reglan er ekki grundvallarreglan. Hún er undanþágan. Og undanþágan hefur gildistíma. Þá komum við að íslensku strandveiðunum. Strandveiðikerfið er ekki kerfi þar sem Jóni á Patreksfirði er úthlutað ákveðnum tonnafjölda og Pedro í Vigo (hinn spænski) getur þess vegna ekki fengið þau tonn. Kerfið er opið. Uppfyllir þú skilyrðin, ert með bát og tilskilin leyfi, geturðu tekið þátt á meðan strandveiðar eru opnar. Þar liggur stóra spurningin. Ef Ísland verður aðili að Evrópusambandinu gætu strandveiðisjómenn allra sambandsríkjanna komið hingað, stofnað útgerð, skráð skip með þeim hætti sem ESB-réttur heimilar og þeir sem uppfylla öll almenn skilyrði strandveiðikerfisins geta hafið veiðar í okkar landhelgi. Og þá yrði samkeppnin um tonnin öllu erfiðari en hún er í dag. Það yrði enginn lagalegur grundvöllur til þess að meina spænska sjómanninum aðgangi að strandveiði við Ísland, að uppfylltum skilyrðum – Ísland væri orðinn hluti af ESB og þar gilda reglur sem ganga jafnt yfir alla. Og áður en einhver segir, við myndum bara semja okkur frá þessu, þá er svarið við því nei, það er einfaldlega ekki hægt. En við erum ekki orðinn hluti af ESB og við getum enn komið í veg fyrir það. Í dag þurfum við ekki að velta þessu fyrir okkur eða semja um svona hluti. Í dag ákveðum við sjálf hver fær að veiða á íslenskum fiskimiðum. Takið líka eftir því að enginn aðildarsinna hefur þorað að segja að strandveiðar yrðu fyrir íslenska sjómenn eingöngu, aðrir íbúar sambandsins fengju ekki að veiða hér að uppfylltum skilyrðum. Það er ástæða fyrir því. Segjum Nei á laugardaginn, fyrir strandveiðarnar, segjum já við Íslandi. Áfram Ísland! Höfundur er þingmaður Miðflokksins.
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun
Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar
Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar
Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun